การให้และการเลี้ยงดู : หน้า 10/112

ไม่มีปัญญา อยู่ในที่ไหนจมมืดอยู่ ในที่นั้น ไม่ให้ใคร มีอะไรให้ไม่ได้ กลัวจะหมด กลัวจะสิ้น กลัวจะ เปลืองไป ให้ล่ะเป็นหมดเป็นสิ้น เป็นเปลืองไป ให้ไม่ได้ ให้สักเล็ก สักน้อยก็กลัวจะหมดจะสิ้นจะเปลือง ไปเสียแล้ว หนักเข้าต้องอยู่คนเดียว อยู่คนเดียว เจ็บไข้ได้ทุกข์ ไม่มีใคร ไปเยี่ยมไปเยือนเลย เพราะอะไร ไม่มีอามิสเครื่องล่อเลยนี่ไม่มีอาหาร รางวัลอะไรสักนิดหนึ่ง เขาก็ไม่เยี่ยม นี่คนโง่เป็นอย่างนี้ ฆ่าตัวเองทั้งเป็น คนฉลาด เลี้ยงตัวเองสร้างตัวเอง ทั้งเป็น ส่งเสริมตัวเองทั้งเป็น นี่ คนฉลาด เพราะฉะนั้นนักปราชญ์ ถึงได้วางตำรับตำราไว้ อนุนํ ปานํ วตถ์ ยานํ มาลา คนธ์ วิเลปน์ เสยยาวสถ์ ปที่เปย์ ทานวตฺถุ อิเม ทส ทานวัตถุ อัน ว่าทานวัตถุทั้งหลาย อิเม เหล่านี้ ทสสิบ ทานวัตถุทั้งหลายเหล่านี้ ประการคือ อนุน ให้ข้าว ปาน ให้น้ำ วตถ์ ให้ผ้า สำหรับนุ่งห่ม สำหรับใช้สอย ยาน ให้เครื่อง ๑๐ สรณาคมน์ คราวนี้ ท่านจะต้อง ละก็ คนมีปัญญาจะเป็นคนทั้งสูง อุปการะมากมายจริง ต้องเป็น ทั้งใหญ่เพียงเท่าไรก็ได้ ถ้ารู้จัก ประมุขนำบิณฑบาต โปรดพลเมือง ทานการให้ ถ้ารู้จักทานการให้จะ ทั้งหลายเหล่านั้น เพื่อจะให้ภิกษุ เป็นคนสูงคนใหญ่เพียงเท่าไรก็เป็นได้ อุปการะเครื่องไปมา ให้ยาน ให้ บริษัทบวชเข้ามาในตอนหลัง ๆ จะได้ อุตส่าห์ให้ อุตส่าห์บำรุงไป อุตส่าห์ ค่าโดยสารรถ เราพอมีก็ให้ มาลา เลี้ยงตัวได้เหมือนท่าน ท่านเอา หล่อเลี้ยงไป ถ้าว่าคนมันมีสติ ให้ระเบียบดอกไม้ คนธ์ ให้ของหอม พระทัยใส่อย่างนี้ ไม่ได้ทอดธุระเลย ปัญญานะ หล่อเลี้ยงไม่เท่าไรนัก วิเลปน ให้เครื่องลูบไล้ เสยยาวสถ์ ปุพพเห ปิณฑบาต แสวงหาอาหาร มันก็วิ่งฉุดไป ถ้าคนโง่ละจะต้อง ให้ที่นอนและที่พักอาศัยที่อยู่เป็นสุข บิณฑบาตเลี้ยง ให้เลี้ยงตัวอยู่ได้ หนักหน่อยหนึ่ง นี้แหละ การให้นี่ เบิกบานสำราญใจ ปที่เปยย์ ตาม ศาสนาจะได้ดำรงอยู่ คู่กันไป เรียกว่า เป็นประเพณีของคนมี สั่งสอนกันไปทีเดียว แต่ว่าถึงสั่งสอน ปัญญา ไม่ใช่เป็นประเพณีของคนโง่ ไปสักเท่าหนึ่งเท่าใดก็ต้องเอาพระทัย คนมีปัญญาอยู่ในสถานที่ใด หญิง คิดดูซิว่าเราให้อาหารเขา ใส่ในเรื่องทาน การให้อยู่ ถ้าไม่ให้ ก็ดีชายก็ดี เป็นใหญ่ในที่นั้นเพราะ รับประทาน ให้เท่าใดคนก็ตาม ถ้า ทานก็ไม่สำเร็จประโยชน์อีกเหมือน ทานการให้ สงเคราะห์อนุเคราะห์ ให้มากคนเขาก็ได้รับสุขมาก ให้น้อย กัน นี่เป็นเงื่อนไขสำคัญ เขาอยู่เสมอไป ใหญ่ในที่นั้นไม่ คนเขาก็ได้รับสุขน้อย แล้วแต่อยาก - เมื่อรู้จักเงื่อนไขสำคัญอันนี้ ต้องสงสัย คนมีปัญญา ถ้าคนโง่ ให้ ให้ข้าว ให้ขึ้นที่ไหนผู้คนก็มาก ๔ ก ล ย า ณ ม ต ร ประทีปไว้ในที่มืด ให้เขาทางสว่าง สิบอย่างนี้เรียกว่า ทานวัตถุ