ข้อความต้นฉบับในหน้า
๗๖
ตนเพียงแผ่วเบา พลางพูดว่า "ลูกรัก พ่อพอจะรู้
แล้วว่า พระราชบุตรเสด็จมาที่นี่โดยทำนองนี้ด้วย
จุดประสงค์อันใด พ่อขอแสดงความยินดีกับลูกด้วย”
เวทิสานั้นมีความนิยมในพระราชบุตรเป็น
ทุนอยู่แล้ว เมื่อได้ฟังบิดาพูดดังนั้นก็เอียงอายอยู่
ตามวิสัยแห่งกุลสตรี จึงยืนก้มหน้านิ่งมิได้พูดคำใด
เศรษฐีชวนธิดาตนกลับสู่ห้องแห่งปราสาท
ให้เรียกนายเขตต์คนสวนมาสอบถามว่า เหตุใดจึง
ล่วงล้ำไปในห้องคนเลี้ยงนกยูงคนใหม่
"กระผมเกลียดเขา” นายเขตต์ตอบ
“แกเกลียดเขาเรื่องอะไร?” เศรษฐีถาม
- "เขามีฐานะเป็นคนเลี้ยงนกยูง
แสดงอาการคารวะแก่นายสาวของกระผมเลย
"แต่แกจงรักภักดีไม่ถูกเรื่องเสียเลย ถ้าใคร
ทำให้แกไม่ชอบ เพราะไม่เคารพนายแก แกจะต้อง
ขโมยของเขาอย่างนั้นหรือ?”
- "กระผมไม่ต้องการเอาของเขาเพราะอยาก
แต่กระผมต้องการให้มันเดือดร้อนอยู่
ได้ของเขา
ไม่ได้ จะได้ไปเสียเอง”
"แกคิดสั้นเกินไป แกเจตนาทำดีกับนายแต่
แกทำเหมือนเอาความชั่วร้ายมาป้ายสีให้นาย เขาเป็น
คนต่างเมืองบากหน้ามาอาศัยเพียงชั่วคราว ถ้าของ
เขาหาย เขาจะไม่เอาไปโฆษณาในที่ต่าง ๆ ว่าบ้าน
ของเวทมานกะมหาเศรษฐีเมืองเวนิสเต็มไปด้วยขโมย
แต่มิได้
ละหรือ?”
จะนั่ง
จะยืน หรือจะสนทนาก็ดูเหมือนจะขาดความยำเกรง
ผิดวิสัยของบ่าวที่จะพึงปฏิบัติต่อนาย
"แล้วเรื่องอะไรของแก?” เศรษฐีซัก
"กระผมเคารพเทิดทูนนายสาวเพียงไร
ก็ไม่อยากเห็นใครมาตีตนเสมอด้วยนายสาวเพียงนั้น
กระผมเห็นเป็นการผิดประเพณีของบ้านเรา กระผม
ทำด้วยความจงรักภักดี”
"แต่กระผมยืนยันว่า กระผมทำด้วยความ
จงรักภักดีต่อนาย ซึ่งกระผมรักและบูชา”
"แต่เธอต้องทำให้ถูกเรื่อง การทำความดี
ต่อนายหรือต่อใคร ๆ ก็ตาม ต้องทำด้วยความฉลาด
จึงจะได้รับผลดี แกทำอย่างนี้เป็นการลงโทษนาย
ทางอ้อมรู้หรือเปล่า แกอ้างเอาความจงรักภักดี เรา
เห็นด้วยว่า ความจงรักภักดีนั้นเป็นคุณธรรมสำคัญ
อย่างหนึ่ง แต่ความจงรักภักดีนั้น มิได้หมายความ
กั ล ย า ณ ม ต ร