ความสำคัญของแม่ : หน้า 56/112

๕๔ สำคัญที่ "แบบ" เชื่อหรือไม่ว่า แม้คนที่มี ความเป็นมนุษย์แบบนี้ ความเป็นพ่อลงในตัวแม่เสร็จสรรพ ดังสำนวนร่ายยาวว่า "ดูกรแก้วกัณหาเอ๋ย พี่ได้ ความจำเป็น จ่ายอมต้องให้ลูก แม่คือพ่อคนที่ ๑ แก่คนอื่นเอาไปเลี้ยงแทนตน ผู้นั้น แม่มีความใกล้ชิดสนิทสนม ยินเนื้อความสืบเล่ากันมาว่า กำพร้า ก็ยังได้ชื่อว่ามีพระคุณกับลูกอย่าง และมีโอกาสอบรมลูก ๆ มากกว่า สองประการ สืบสันดานโดยประเพณี จะนับจะประมาณได้ เพราะอย่าง พ่อ และแปลกตรงที่ว่า ใคร ๆ มัก กุมารกุมารีใดไร้นิราศปราศจากพ่อยัง น้อยที่สุดท่านได้ให้ "ต้นแบบแห่ง รู้จักแม่มากกว่าพ่อ จนบางคราว แต่แม่ผู้เดียว ก็พอแลพอเหลียวว่า ความเป็นมนุษย์” แก่เรา แบบเป็นสิ่งจำเป็นในการทำ ให้ของทั้งหลายในโลกมีค่าสูงขึ้น เช่นก้อนดินเหนียวธรรมดาก้อนหนึ่ง แบ่งไปใส่แบบเป็น ลูกหิน ตุ๊กตา ถ้วยชาม และพระพุทธรูป ตามลำดับ ดินเหนียวก้อนเดียวกันแต่ได้แบบที่ ต่างกันคุณค่าจะต่างกัน ลูกหินเอา ไว้เล่น ตุ๊กตาเอาไว้ประดับ ถ้วยชาม เมื่อจำชื่อลูกของคนข้างบ้านไม่ได้ อยู่พร้อมทั้งบิดาและมารดา ทารกา ก็มักจะใช้คำว่า ลูกแม่นั่น ลูกแม่นี่ ทารกผู้ใดไร้นิราศปราศจากแม่ ยัง เอาไว้ใช้ พระพุทธรูปเอาไว้บูชา ความสำคัญของ "แบบ” จึงมีมาก มายยิ่งนัก ในทำนองเดียวกันการเกิด แทนชื่อตัวของเด็ก แต่พอผู้เดียวก็เปล่าเปลี่ยวได้ชื่อว่า ของสัตว์ทั้งหลายในโลก ก็ย่อม ในสมัยพุทธกาล แม้อัคร สูญสิ้นทั้งบิดาและมารดา ถึงจะ อาศัยพ่อแม่เป็นแบบด้วยกันทั้งสิ้น สาวกทั้ง ๒ ของพระสัมมาสัมพุทธ ประโลมเลี้ยงรักษาเล่าก็ไม่ถึงใจ” ถ้าได้แบบเป็นไก่ลูกออกมาก็เป็นไก่ เจ้าต่างก็ได้ชื่อแม่ติดมาทั้งสิ้น "อุป อย่างเก่งคงจะได้เป็นไก่ที่เก่งที่สุดใน ติสสะ” บุตรของนางสารี จึงเรียก โลก มันก็แค่นั้น แต่เราโชคดี ได้ กันว่า "สารีบุตร” “โกลิตะ” บุตร "ต้นแบบแห่งความเป็นมนุษย์” ซึ่ง นางโมคคัลลี จึงเรียกกันว่า "โมค สามารถสร้างสมความดีได้ทุกรูปแบบ คัลลานะ” ที่สำคัญที่สุดแบบมนุษย์นี่แหละเป็น แม้ในเรื่องมหาเวสสันดร แบบชนิดเดียวที่จะสามารถปฏิบัติ ชาดกตอนที่ชาลีสนทนากับกัณหา ธรรมให้เข้าถึง “ธรรมกาย” สำเร็จ ก็ได้บ่งบอกถึงว่า แม่นั้นได้รวม มรรคผลนิพพานได้ ประสบแต่ ความเป็นพ่ออยู่ในตัว แม่จึงเปรียบ ความสุขที่แท้จริงได้ ด้วยแบบแห่ง เสมือนพ่อคนที่ ๑ เพราะได้ผนวก กั ล ย า ณ ม ต ร ยา ขาดพ่อยังพอทำเนา เหมือนขาดรองเท้าไปข้างหนึ่ง ขาดแม่นั้นสุดค่านิ่ง เหมือนหนึ่งเท้านั้นไม่มี