ข้อความต้นฉบับในหน้า
ไปทั่วนานาประเทศทั้งปวงหาควรไม่เลย ...แล้วยัง
มาคิดมักใหญ่ใฝ่สูงจะเป็นวังหน้าบ้าง
เป็นเจ้า
แผ่นดินบ้าง อย่าว่าแต่มนุษย์เขาจะยอมให้เป็นเลย
แต่สัตว์เดียรัจฉานมันก็ไม่ยอมให้ตัวเป็นเจ้าแผ่นดิน
จึงโปรดให้ถอดเสียจากกรมหลวงให้เรียกว่าหม่อมไกรสร
ลงพระราชอาญาแล้วให้ไปสำเร็จโทษด้วยท่อนจันทร์
ที่วัดปทุมคงคา เมื่อวันพุธเดือน
(ตรงกับวันที่
ค่ำ
๑ แรม ๓ คา
๑๓ ธันวาคม) อายุได้ ๕๔ ปี แต่บ่าว
๓ คน ขุนพุทธามาตย์ ขุนศาลคน ๑๕ คนด้วยกัน
ไปประหารชีวิตที่สำเหร่ในวันเดียวกัน”
ที่จริงนะ ท่านยังมีความผิดอีกหลายกระทง
แต่ที่สำคัญมาก ๆ ก็สองประการดังกล่าวแล้ว ยัง
มีเรื่องเล่ากันอีกว่า กรมหลวงรักษ์รณเรศร์ ทรง
เคยสอนเพชรฆาตเกี่ยวกับการสำเร็จโทษเจ้านายด้วย
ท่อนจันทร์ว่าควรทุบตรงที่ใด เพชรฆาตคงจะประหม่า
ไม่กล้าทำด้วยเคยเป็นเจ้านายของตนมาก่อน หรือ
เพราะเหตุใดไม่รู้แน่ จึงทุบพลาด กรมหลวงฯคง
เจ็บปวดมาก ท่านร้องค่าเสียงดังออกมาจากกระสอบ
แดงว่า "ทำไมถึงทุบอย่างงี้ กูสอนแล้วไม่จำ
เท็จจริงอย่างไรไม่ทราบเขาเล่ากันมาจ้ะ แล้วฉันก็
เกิดไม่ทันเสียด้วยซิ ขอพูดแบบยียวนหน่อยนะ
ฉันมานั่งนึก ๆ ว่า ทำไมนะรัชกาลที่
ถึงพระราชทานชื่อวัดว่า ปทุมคงคา ชื่อปทุมนะไม่
แปลกหรอก แถวนั้นอาจมีบัวแยะก็ได้แต่คำ "คงคา”
ที่ต่อท้ายนั่นซิ มันน่าจะมีอะไรแอบแฝงอยู่นะ เราก็
เคยเรียนมาแต่เด็ก 1 ว่าเป็นชื่อแม่น้ำอันศักดิ์สิทธิ์
ในอินเดีย น้าน้อยกรุณาให้ยืมพงศาวดารตั้งกองโต
ฉันก็ยังหาคำตอบตรง ๆ ไม่ได้เลย ได้ความแต่ว่า
วัดปทุมคงคาเป็นวัดที่มีบทบาทสำคัญเกี่ยวกับความ
ตายมาตั้งแต่รัชกาลที่ 9 กล่าวคือเมื่อรัชกาลที่
ทรงจัดการบ้านเมืองพอเป็นปกติสุขแล้ว โปรดให้
อัญเชิญพระบรมอัฐิสมเด็จพระบรมชนกมายังกรุงเทพฯ
พระเจดีย์เหลี่ยมย่อมุมไม้สิบสอง รูปทรงเพรียวงาม เป็นแบบแผน
พระเจดีย์สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น
แล้วประกอบพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมอัฐิ
อีกครั้งที่ท้องพระเมรุสนามหลวง เป็นการเทิดพระ
เกียรติยศ ฉันคิดว่าคงเป็นช่วงเดียวกับสมเด็จพระ
ราชอนุชาธิราชปฏิสังขรณ์วัดสำเพ็งเรียบร้อยตามที่
ตั้งพระทัยอุทิศถวายพระราชบิดา เผอิญวัดนี้อยู่ริม
แม่น้ำใต้พระนครลงมาทางปากน้ำ เหมาะที่จ
ลอยพระอังคารก็ได้ รัชกาลที่ ๑ จึงพระราชทาน
นามว่า “วัดปทุมคงคา” มีคำว่า “คงคา” ต่อท้าย
ให้ดูมีความหมายดีขึ้น เบญจ์ก็รู้ดีอยู่แล้วนี่จ๊ะว่า
ประเพณีชาวอินเดียที่นับถือศาสนาพราหมณ์นั้น เขา
เชื่อว่าถ้าใครตายแล้วได้เผาในแม่น้ำคงคา วิญญาณ
๔๖ ก ล ย า ณ ม ต ร