พระเจ้าอโศกมหาราช : หน้า 77/112

ๆ พักของคนทำสวนและคนเลี้ยงนกยูง เธอประหลาดใจ เป็นอันมาก เมื่อผ่านมาเห็นห้อง ๆ หนึ่ง เปิดอ้าอยู่ เรอจําได้ว่า ห้องนั้นเป็นห้องของคนเลี้ยงนกยูงคนใหม่ มองเข้าไปในห้องเห็นคนทำสวนคนหนึ่งซึ่งเป็นคนสนิท รองหัวหน้า คนสวนกำลังซื้อของง่วนอยู่ มีของ หลายชิ้นกระจุยกระจายอยู่บนพื้นห้อง คนสวน คนนั้นมีกิริยาท่าทางรุกรนผิดสังเกต นางจึงเดินเข้า ไปยืนหน้าห้องถามว่า หรือ?” "เขตต์ ทำอะไร นี่ไม่ใช่ห้องของเธอมิใช่ นายเขตต์เหลียวมาเห็นสาวใช้สนิทแห่งเวทีสา แม้จะเป็นคนใช้ด้วยกัน แต่เมื่อพูดไปแล้วสาวใช้ ประจำตัวของธิดาเศรษฐีก็เป็นที่เกรงขามของคนอื่น ๆ อยู่ นายเขตต์มิได้พูดอะไรตะลีตะลานออกจากห้อง ไป ปทุมาเห็นของเกลื่อนแต่ไม่กล้าเข้าไปในห้อง ส่วนตัวของชายหนุ่ม จับประตูไว้แล้วรีบเดินบ้างวิ่ง บ้างไปบอกนายสาวแห่งตน เวทีสา ทราบเรื่องร้อนใจยิ่งนักคนสวนของ ตนจะทำเสียชื่อเสียงแห่งตระกูลเวทมานกะ จึงเร่ง ให้ปทุมาไปเรียนให้บิดาทราบ นางคิดอยู่ว่าเรื่องนี้ น่าจะมีเบื้องหลังอะไรสักอย่างหนึ่ง โดยธรรมดาไม่ เคยปรากฏว่ามีขโมยในบริเวณคฤหาสน์ของเธอ ท่านเศรษฐีทราบความแล้วไม่นิ่งนอนใจ ตามลักษณะ แห่งหัวหน้าคนที่ดีรีบลงไปที่เรือนคนสวน บอกสาวใช้ ให้ตามธิดาสาวลงไปด้วย เศรษฐีและปทุมาเข้าไปในห้องของคนเลี้ยง นกยูงคนใหม่ ส่วนเวทีสานั้นยืนอยู่หน้าห้อง เศรษฐี ให้ปทุมาเก็บของที่กระจุยกระจายอยู่รวมไว้แห่งหนึ่ง ทันใดนั้นเศรษฐีเหลือบเห็นกล่องงาทำลวดลายวิจิตร สองกล่อง จึงหยิบขึ้นมาพิจารณาดู เมื่อถอดออก จึงเห็นแผ่นทองคำบาง ๆ ม้วนอยู่ เศรษฐีดึงแผ่นทองคำ ออกมา ตกตะลึงนัยน์ตาเบิกกว้าง เพราะมีข้อความ จารึกที่ท่านคาดไม่ถึง ข้อความในแผ่นทองคำเป็นดังนี้ : เรา-พินทุสาร ผู้ครองอาณาจักรมคธอัน เกรียงไกร มีอาณาเขตไพศาล ขอแต่งตั้งอโศกราช บุตรเป็นผู้ครองนครอันมีนามว่า อุชเชนี ราชธานี แห่งอวันที่รัฐ ซึ่งอยู่ภายใต้บารมีแห่งเร ให้อโศกราชบุตร จงปกครองไพร่ฟ้าโดยธรรม ข่มคนที่ควรข่ม ยกย่องคนที่ควรยกย่อง และให้ ประชาชนทั่วแคว้นอวันที่ จงอยู่ในโอวาทแห่งราชบุตร ของเรา ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป อีกกล่องหนึ่งเป็นงาสลักเหมือนกัน ถอดออกดูปรากฏเป็นแผ่นเงินมีอักษรจารึกดังนี้ เรา-พินทุสาร-ผู้ครองอาณาจักรมครอัน เกรียงไกรมีอาณาเขตไพศาล ขอแต่งตั้งศีขริน บุตร แห่งอำมาตย์เมืองปาฏลีบุตร เป็นมหาอามาตย์ แห่งนครอุชเชนี เป็นที่ปรึกษาราชการโดยทั่วไป แห่งอโศกราชบุตร ให้มหาอำมาตย์แห่งอุชเชนี จงเว้นสิ่งที่ควร เว้น ประพฤติสิ่งที่ควรประพฤติ ดำรงมั่นอยู่ในธรรมและ ให้ความร่มเย็นแก่ไพร่ฟ้าข้าแผ่นดินตลอดกาล ทั้งนี้ ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป พินทุสาร แห่งโมริยวงศ์ เศรษฐีเรียกเวทสาเข้าไปในห้อง ส่งพระ ราชสาส์นประทับพระราชลัญจกรให้ธิดาดู ครู่หนึ่ง จึงโอบไหล่ธิดาพลางกล่าวว่า "ลูกรัก เป็นมงคลแก่คฤหาสน์ของเราอย่าง เหลือล้น ที่พระราชบุตรแห่งพระเจ้าพินทุสาร ราชา แห่งแคว้นนี้ย่างพระยุคลบาทเข้ามาพร้อมด้วยมหา อำมาตย์ แห่งนครอุชเชนี ต่อไปนี้เราจะต้องปฏิบัติ ต่อพระราชบุตรอีกทำนองหนึ่งตามพระราชนิยม แลแล้วเศรษฐีก็จุมพิตที่เรียนเกศาแห่งดา ก ล ย า ณ ม ต ร