ศิลปกรรมและประวัติศาสตร์ที่วัดปทุมคงคา : หน้า 86/112

TRATTER เก่าสร้างพร้อมวัด นอกนั้นของใหม่” น้าน้อยตอบฉัน "น้าเคยอ่านหนังสือชื่ออะไรจำไม่ได้นะ จำ ได้แต่ว่าเกี่ยวกับศิลปกรรมตามวัดวาอารามของ น.ณ ๑ ปากน้ำ ท่านกล่าวว่าพระเจดีย์ที่วัดปทุมคงคา เป็นแบบแผน เจดีย์สมัยรัชกาลที่ 9 โดยแท้ ท่านยัง ชมว่างามกว่าพระเจดีย์พระอารามหลวงแห่งอื่นด้วย” “เอ๊ะ... ที่วัดพระแก้ว วัดโพธิ์ฯ วัดอรุณฯ ก็สวยนี่คะ” พี่นิภาเสนอ “จ้ะ แต่สวยคนละแบบนะ วัดที่หลานเอ่ย มา พระเจดีย์งามก็จริงอยู่ แต่งามเพราะประดับ กระเบื้องสี แต่ที่นี่เป็นงานปูนปั้นนะจ๊ะ หลาน ๆ ดูตรงลายกระหนกที่ขาสิงห์” น้าน้อยพูดพร้อม กับชี้ให้เราดู “งามไหมล่ะ” "งามค่ะ” พี่นิภาพึมพำพร้อมทั้งพยักหน้า หมึกหงักอย่างเห็นพ้องกับน้าน้อย “น้าว่า เป็นพระเจดีย์ที่มีลายปูนปั้นที่งาม มากที่สุดเลยนะ ตั้งแต่น้าเคยเห็นมา ลักขณ์ นิภา ดูที่ใต้องค์ระฆังซิ มีลายดอกบัวรองรับ แล้วแต่ละ องค์เจดีย์ หลานจะเห็นว่าลายดอกบัวแปลก ๆ กันไป แล้วยังมีลายสร้อยอุบะประดับข้างองค์ระฆังด้วย” ฉันมองตามมือน้าน้อย รู้สึกทึ่งในความงามวิจิตร ของลวดลายปูนปั้น คือ... งามจริง ๆ ด้วย - ยังมีสิ่งที่น่าสนใจที่จะเล่าให้เธอฟังอีก ๒ อย่าง อย่างแรกก็คือ ต้นโพธิ์ลังกาใหญ่ ๒ ต้น ต้นหนึ่ง อยู่ติดคลองถม อีกต้นอยู่ทิศตะวันตกของพระวิหาร กล่าวกันว่าเป็นพันธุ์ของต้นศรีมหาโพธิ์ที่พระพุทธเจ้า ประทับเมื่อตรัสรู้ ชาวบ้านเรียกว่า “โพธิ์ตรัสรู้” เก๋ ไม่เบานะ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (ศรี) นำมาเมื่อ ครั้งท่านเป็นสมณทูตเดินทางไปลังกาเมื่อ พ.ศ. ๒๓๙๕ งงไหมว่าทำไมมาจากลังกา แล้วอ้างว่าเป็น "โพธิ์ ตรัสรู้” ก็ลังกาเอาหน่อมาจากอินเดีย แล้วเราก็เอา พันธุ์มาจากลังกาอีกต่อหนึ่ง ถ้าคิดแบบนับญาติละ หน้าบันลวดลายงดงามของประตูทางระเบียงทิศตะวันตก ซุ้มปรางค์ ภายในประดิษฐานใบสีมาคู่ ล้อมพระอุโบสถ ก็ ต้นโพธิ์เราเอามาก็เป็นรุ่นหลานไงล่ะเข้าใจ สิ่งที่น่าสนใจมากอีกอย่างก็คือ "แท่นหิน ประหารกบฏ” ฟังแล้วน่ากลัวมั้ย ชื่อ.... มันมีประวัติ ที่น่าหวาดเสียวเชียวละ ฉันน่ะนะ พอน้าน้อยบอกว่า "ลักขณ์ นี่แท่นหินประหารกบฏนะ” ฉันสะดุ้งโหยง เลย โธ่ ! ทำไมจะไม่สะดุ้งล่ะ ก็กำลังท้าวแขนอยู่ พอดี รีบยกมือวันทาทันทีโดยอัตโนมัติ พี่นิภา และน้าน้อยหัวเราะขำ ที่ตรงนั้นเขาทำเป็นศาลใหญ่ ขนาด ๒ x ๓ เมตร หลังคาเตี้ย ใต้หลังคามีป้าย แดงตัวหนังสือขาวเขียนว่า "ศาลกรมหลวงรักษ์ รณเรศร์” มีเครื่องบูชาอะไรต่อมิอะไร รวมทั้งขอ แก้บนด้วยหลายอย่างบรรยายไม่ถูก แล้วมีแผ่นหิน ขนาดใหญ่เท่าโต๊ะทานข้าว 5 คน หนาสัก ๑ ฟุต GC กั ล ย า ณ ม ต ร