ข้อความต้นฉบับในหน้า
ผู้รับฟังคำสอนแล้วนำไปปฏิบัติ และทำบุญให้การ บริหารการปกครองคณะสงฆ์ และเมื่อผู้บริหารการคณะ
สนับสนุนปัจจัย ๔ ในการดำรงชีพแก่พระภิกษุสงฆ์
สงฆ์เป็นผู้เชี่ยวชาญทางปริยัติธรรม ก็เป็นธรรมดาอยู่
ในระยะแรกพระภิกษุสงฆ์ที่บรรลุธรรมเป็นพระ เองที่ในการส่งเสริมการศึกษาของสงฆ์ก็จะหนักไปใน
อรหันต์มีอยู่เป็นจำนวนมาก และเป็นผู้นำเป็นแบบอย่าง
แก่พระภิกษุสงฆ์อื่นในการเผยแผ่พระศาสนา พระภิกษุ
สงฆ์ส่วนใหญ่ต่างมีความศรัทธาในพระพุทธศาสนาอย่าง
แน่นแฟ้น เป้าหมายการบวชคือบวชเพื่อมุ่งพระนิพพาน
ให้ความสำคัญทั้งการศึกษาพระปริยัติธรรม และการ
ปฏิบัติธรรมควบคู่กันไป และสั่งสอนประชาชน ให้
ปฏิบัติตาม พระพุทธศาสนาจึงเจริญรุ่งเรืองขึ้นอย่าง
รวดเร็ว
ด้านพระปริยัติธรรมเป็นหลัก เพราะเป็นสิ่งที่ตนถนัด
และชำนาญ แม้จะเห็นความสำคัญของธรรมปฏิบัติ แต่
เมื่อตนไม่มีความชำนาญ การสนับสนุนก็ทำได้ใน
ขอบเขตหนึ่งเท่านั้น พระภิกษุสงฆ์รุ่นใหม่ๆ จึงมักได้รับ
การอบรมฝึกในด้านพระปริยัติธรรมเป็นหลัก ส่วนธรรม
ปฏิบัติก็ค่อยๆ เสื่อมลง
การศึกษาพระปริยัติธรรมนั้น ในยุคแรกๆ ก็
ศึกษาเพื่อเน้นให้เข้าใจในพุทธพจน์ คำสั่งสอนของพระ
ต่อมาผู้ที่บรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์มีน้อยลง สัมมาสัมพุทธเจ้า เพื่อนำมาใช้ในการปฏิบัติเป็นหลัก
ในหมู่พระภิกษุสงฆ์ก็มีทั้งผู้ที่มีใจรักมีความเชี่ยวชาญ แต่ต่อมาเมื่อศึกษามากเข้าๆ ก็มีพระภิกษุสงฆ์ที่เป็นนัก
ทางด้านพระปริยัติธรรม และผู้ที่เชี่ยวชาญในด้านธรรม
คิดนักทฤษฎีจำนวนหนึ่งทนการท้าทายจาก นักคิดนัก
ปฏิบัติ แต่เนื่องจากการศึกษาพระปริยัติธรรมเป็นสิ่งที่ ปรัชญาของศาสนาอื่น ๆ ไม่ได้ เมื่อถูกตั้งคำถามเกี่ยว
สามารถวัดความรู้ได้ สามารถ
ต้องฝึกฝนอบรมตนเองไปด้วย สั่งสอนเผยแผ่ธรรมแก่ผู้อื่นด้วย
จัดการศึกษาเป็นระบบและให้วุฒิ แต่ในยุคปัจจุบัน ผู้ทำงานเผยแผ่ศาสนายังไม่หมดกิเลส จำเป็น
การศึกษาได้ ในขณะที่ธรรมปฏิบัติ
นั้น เป็นสิ่งที่รู้เฉพาะตน เป็นของ
ละเอียด วัดได้ยาก และตราบใดที่
ยังไม่บรรลุธรรมถึงขั้นเป็นพระ
อริยบุคคล ธรรมที่ตนเคยได้เช่น
ฌานต่างๆ นั้นก็ยังเป็นสิ่งที่เสื่อมได้
ดังตัวอย่างผู้ที่เคยได้ฌานสมาบัติ
ถึงขั้นเหาะได้ เมื่อไม่สำรวมอินทรีย์
ปล่อยให้กามราคะเข้าครอบงำใจ
ฌานก็เสื่อมตกลงสู่พื้นดิน และ
จึงต้องระมัดระวังอย่างยิ่งยวด รักษาศีลและอาจาระของตนให้ดี
ไม่ให้เผลอถลำไปในทางที่เสื่อม ซึ่งพระมหาเถระรูปหนึ่งได้ให้
โอวาทแก่ศิษยานุศิษย์ไว้ว่า สิ่งที่ต้องระมัดระวังอย่างมากของพระ
ภิกษุสงฆ์ก็คือ สตรี สตางค์ และสรรเสริญ
พระภิกษุสงฆ์ผู้เชี่ยวชาญด้าน
ธรรมปฏิบัติ ยังมักมีใจโน้มเอียงไป
ในทางแสวงหาความสงบสงัด
ไม่ใคร่ชอบการคลุกคลีด้วยหมู่
เมื่อเป็นเช่นนี้ หลังจากเวลาผ่าน
ไปอย่างช้าๆ พระภิกษุผู้เชี่ยวชาญ
ด้านปริยัติธรรมจึงขึ้นมาเป็นผู้
กัลยาณมิตร ๒๒ มิถุนายน ๒๕๕๒