การพัฒนาปัญญา ๘ ประการ : หน้า 82/132

เป็นไปเพื่อได้ปัญญา ฯลฯ เพื่อความบริบูรณ์แห่งปัญญา ที่ได้แล้ว เธอย่อมปรารภความเพียรเพื่อละอกุศลธรรม เพื่อความพร้อมมูลแห่งกุศลธรรม เป็นผู้มีกำลัง มีความ บากบั่นมั่นคง ไม่ทอดธุระในกุศลธรรม ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เป็นเหตุเป็นปัจจัยข้อที่ 5 ย่อมเป็นไปเพื่อได้ปัญญา ฯลฯ เพื่อความบริบูรณ์แห่งปัญญาที่ได้แล้ว อนึ่ง เธอเข้าประชุมสงฆ์ ไม่พูดเรื่องต่างๆ ไม่ พูดเรื่องไม่เป็นประโยชน์ ย่อมแสดงธรรมเองบ้าง ย่อม เชื้อเชิญผู้อื่นให้แสดงบ้าง ย่อมไม่ดูหมิ่นการนิ่งอย่าง พระอริยเจ้า ดูก่อนภิกษุทั้งหลายนี้เป็นเหตุเป็นปัจจัยข้อ ที่ ๒ ย่อมเป็นไปเพื่อได้ปัญญา ฯลฯ เพื่อความบริบูรณ์ แห่งปัญญาที่ได้แล้ว อนึ่ง เธอพิจารณาเห็นความเกิดขึ้น และความ เสื่อมในอุปาทานขันธ์ ๕ ว่า รูปเป็นดังนี้ ความเกิดขึ้น แห่งรูปเป็นดังนี้ ความดับแห่งรูปเป็นดังนี้ เวทนาเป็น ดังนี้..... สัญญาเป็นดังนี้..... สังขารทั้งหลายเป็นดังนี้.... วิญญาณเป็นดังนี้ ความเกิดขึ้นแห่งวิญญาณเป็นดังนี้ ความดับแห่งวิญญาณเป็นดังนี้ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้ เป็นเหตุเป็นปัจจัยข้อที่ ๔ ย่อมเป็นไปเพื่อได้ปัญญา อันเป็นเบื้องต้นแห่งพรหมจรรย์ที่ยังไม่ได้ เพื่อความ งอกงามไพบูลย์ เจริญ บริบูรณ์แห่งปัญญาที่ได้แล้ว สรุปใจความสําคัญแห่งการพัฒนา ปัญญา ๘ ประการก็คือ ด. คบเพื่อนหรือเคารพบูชาครูบาอาจารย์ที่ควรแก่การ เคารพ ๒. สอบถามธรรมะกับท่าน ๓. ฟังธรรมจากท่าน ๔. รักษาศีล สำรวมระวังมารยาท ๕. ท่องจำธรรมะ 5. ลงมือปฏิบัติธรรมด้วยความบากบั่นมั่นคงเสมอต้น เสมอปลาย ๗. วางตัวในสังคมด้วยความเหมาะสม พูดแต่เรื่องที่เป็น ประโยชน์ ๔. พิจารณาให้เห็นถึงความเป็นจริงของอุปาทานขันธ์ ๕ อย่างเช่น รูปเกิดขึ้นอย่างนี้ รูปดับอย่างนี้ วันที่ ๒๒ เมษายน ที่ผ่านมา เราชาวพุทธเป็น จำนวนมากได้สนับสนุนการศึกษาของพระภิกษุสามเณร ทั่วประเทศ ย่อมจะเป็นผู้ได้อานิสงส์คือ เมื่อลงมือศึกษา ธรรมะก็ย่อมจะศึกษาโดยง่ายโดยสะดวก เหมือนพุทธ พจน์ที่ว่า หว่านพืชเช่นไรย่อมได้ผลเช่นนั้น ธรรมะที่เรา ได้ศึกษาแล้วลงมือปฏิบัตินี้แหละ จะทำให้เกิดปัญญาที่ สามารถแก้ปัญหาชีวิตทั้งในโลกนี้และโลกหน้าได้ คนที่มี ปัญญาทางธรรมที่สมบูรณ์ถึงแม้ไม่มีทรัพย์ ก็ย่อม แสวงหาความสุข สร้างความสุขความสำเร็จให้กับชีวิตได้ ตรงกันข้ามคนที่ไม่มีปัญญาทางธรรมแต่มีปัญญาทางโลก ถึงมีเงินมีทองมากมาย ย่อมจะหาความสุขแท้จริงไม่ได้เลย มีแต่จะใช้กิเลสตัวเองสร้างกิเลสให้เกิดขึ้นอีก เพราะ ปัญญาเป็นเพียงปัญญาเกิดจากสัญชาตญาณ เหมือน เมื่อเวลามันหิวอาหาร สัญชาตญาณของมันก็คือฆ่าสัตว์ อื่นมาเป็นอาหาร เพียงแต่แตกต่างกันที่การแสดงออก ประณีตกว่ากันเท่านั้น เราชาวโลกโดยเฉพาะชาวพุทธมี โอกาสมากกว่าสัตว์ประเภทอื่นมาก เมื่อได้พบเจอ พุทธธรรมสำหรับนำทางชีวิตซึ่งมีค่ายิ่งกว่าพบเจอ สมบัติใดๆ ในโลกแล้ว อย่าปล่อยให้ลมหายใจผ่านวันผ่าน คืนไปเพื่อการทำมาหากินเพียงอย่างเดียว เพราะสิ่งที่จะ ทำให้ปลอดภัยในวัฏสงสารคือการปฏิบัติตามคำสั่งสอน ของพระพุทธเจ้าเท่านั้น สนิมเป็นมลทินของเหล็กฉันใด ความประมาทเป็นมลทินชีวิตของสรรพสัตว์ฉันนั้น กัลยาณมิตร ๘๐ มิถุนายน ๒๕๕๒