แนวทางการชนะคำด่า : หน้า 93/132

ได้ประสบก็มีวิธีแก้ไขหลาย วิธี ดังที่พระพุทธองค์ได้ ทรงใช้ ที่ได้ยกตัวอย่างไป แล้วตั้งแต่ต้น ซึ่งมีวิธีแก้ไข แตกต่างกันไปตามแต่กรณี ในที่นี้จะเขียนเป็น แนวทางการชนะคำด่าโดย รวม พอเป็นสังเขป ๑. เปิดโอกาสให้เขา พูด(ด่า)ก่อน เขาจะได้ระบายความในใจออกมา และเรา จะได้ทราบว่าปัญหาที่แท้จริงคืออะไร ๒. ฟังด้วยสีหน้าปกติ มีจิตใจเมตตา เหมือนเห็น คนไข้กำลังเพ้อด้วยพิษไข้ อันบุคคลชนะได้โดยยาก" ด้วยวาจา ย่อมสำคัญว่า ชนะทีเดียว แต่ความ อดกลั้นได้เป็นชัยชนะของ บัณฑิตผู้รู้แจ้ง” ๔. ไม่โกรธตอบ ไม่ ว่าขณะเหตุการณ์ หรือ หลังเหตุการณ์ไปแล้วก็ตาม ยึดถือพุทธวจนะที่ว่า “ผู้ไม่ โกรธตอบ ชื่อว่าชนะสงคราม ๑๐. สร้างบุญให้มากๆ อธิษฐานจิตให้เจอแต่คนดี ข้อนี้สำคัญที่สุด คือต้องฝึกใจตนเองสม่ำเสมอ ด้วยการฝึกสมาธิ ใจเราจะได้สงบเย็นมีสุขกว่าใครๆ ๑๑. ๓. อดกลั้น ให้อภัย แม้เป็นความเข้าใจผิด หรือ เมื่อใจเราสงบเย็นมากขึ้น แม้มีคนมาโยนไฟ คือกิเลสใส่ ถูกใส่ความก็ตามที ๔. ไม่ด่าตอบไม่ว่ากรณีใดๆ เพราะการด่าตอบ เป็นการก่อเวรมากขึ้น และจะทำให้เราเป็นคนเลวกว่า เขาอีก ดังพุทธวจนะที่ว่า “ผู้ใดโกรธตอบบุคคลผู้โกรธก่อน ผู้นั้นเป็นคนเลวกว่า" ๕. ถ้าคิดว่าเขาอยู่ในสภาวะพออธิบายได้ก็อธิบาย อธิบายด้วยใจเยือกเย็นเป็นเหตุเป็นผล ไม่ก้าวร้าวหรือ ใช้คำที่ไม่เหมาะสม นิ่ง 5. ถ้าอธิบายแล้วเขาไม่ฟัง จงนิ่ง... นิ่ง..... แล้วก็ ๗. ถ้าทำอะไรไม่ถูก จงนิ่ง... นิ่ง... แล้วก็นิ่ง 4. บางเรื่องแม้รู้ทุกอย่าง แต่พูดไปในขณะที่เขา อารมณ์ร้อนจัดอยู่ ย่อมไม่เกิดประโยชน์อะไร เหมือนคำ สุภาษิตไทยว่า “พูดไปสองไพเบี้ย นิ่งเสียได้ ตำลึงทอง การนิ่งกลับเป็นสิ่งที่ดีที่สุด หรือถือคติพจน์ที่ว่า "ผู้อดกลั้น คือ ผู้ชนะ” ดังพุทธพจน์ที่ว่า “คนพาลกล่าวคำหยาบ เรา เราก็ยังเยือกเย็นอยู่ได้ เหมือนคนสุมไฟที่ขั้วโลก ย่อมไม่สามารถทำให้ขั้วโลกทั้งหมดสูญสิ้นความเย็นไปได้ การทำสมาธิ ทำใจให้หยุดนิ่งที่ศูนย์กลางกาย จึง เป็นสุดยอดวิธีแห่งการชนะคำด่าทั้งปวง เพราะเราห้าม คนด่าไม่ได้ แต่เราห้ามจิตใจเราได้ อ้างอิง ๑. ธนัญชานีสูตร, อักโกสกสูตร, อสุรินทุกสูตร, พิลังคิกสูตร สังยุตตนิกาย สคาถวรรค ๒. นาควรรควรรณนา ขุททกนิกาย คาถาธรรมบท อักโกสกสูตร, ภัณฑนสูตร อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ๓. ๔. พยสนสูตร อังคุตตรนิกาย เอกาทสกนิบาต มหามกุฏราชวิทยาลัย ๕. ตรีธาเล่าเรื่องหลวงพ่อและวัดปากน้ำ บางเรื่องแม้รู้ทุกอย่าง แต่พูดไปในขณะที่เขาอารมณ์ร้อนจัดอยู่ ย่อมไม่เกิดประโยชน์อะไร เหมือนคำสุภาษิตไทยว่า "พูดไปสองไพเบี้ย นิ่งเสียได้) ตำลึงทอง” การนิ่งกลับเป็นสิ่งที่ดีที่สุด หรือถือคติพจน์ที่ว่า “ผู้อดกลั้น คือ ผู้ชนะ กัลยาณมิตร ๙๑ มิถุนายน ๒๕๕๒