การพัฒนาแหล่งน้ำและการอนุรักษ์ธรรมชาติ : หน้า 17/204

ทั้งน้ำบนผิวดินคือฝาย เขื่อน อ่างเก็บน้ำ และแหล่งน้ำ จากบรรยากาศธรรมชาติคือ “ฝนหลวง” สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ก็ทรง ปฏิบัติพระราชกรณียกิจสนองพระราชดำริเสมอมา เมื่อ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพัฒนาแหล่งน้ำพระราช ทานแก่ราษฎรที่เดือดร้อน สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรม ราชินีนาถก็มีพระราชดำริให้มีการปลูกป่าเสริมโดยรอบ แหล่งน้ำทั้งหลาย พระองค์โดยเสด็จพระราชดำเนินไป ทุกแห่งหน เพื่อพัฒนาชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนให้ ดีขึ้น ด้วยพระราชหฤทัยผูกพันจงรักภักดีในพระบาท สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวยิ่งนัก ดังพระราชดำรัสอันเป็นอมตะ แห่งแผ่นดินว่า “พระเจ้าอยู่หัวเป็นน้ำ ฉันจะเป็นป่า ป่าที่ถวาย ความจงรักภักดีต่อน้ำ พระเจ้าอยู่หัวสร้างอ่างเก็บน้ำ ฉัน จะสร้างป่า ..." กล่าวได้ว่าพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรง ปฎิบัติพระราชกรณียกิจมากยิ่งกว่าใครในแผ่นดินไทย ไม่ น่าเชื่อว่ามนุษย์คนไหนจะทำงานหนักได้มากขนาดนี้ พระองค์ทรงงานทั้งกลางวันและกลางคืน ทรงงานอย่างมี ความสุข พร้อมเสมอที่จะค้นคว้าทดลองริเริ่มการทำงาน ให้เกิดประสิทธิภาพยิ่งๆ ขึ้นไป การพัฒนาประเทศชาติ ตามแนวพระราชดำริยึดหลักความต้องการที่แท้จริงของ ประชาชน สภาพภูมิประเทศ สิ่งแวดล้อม วัฒนธรรมและ ประเพณีของชุมชนในสังคม โดยสร้างความเข้มแข็งของชุมชน เพื่อให้ ช่วยเหลือตัวเองได้ ตลอดจนยกระดับคุณภาพชีวิตจิตใจ ของประชาชนให้สูงขึ้น โดยวิธีการที่เรียบง่ายแต่ลึกซึ้ง แยบคาย ยังคงไว้ซึ่งประเพณีวัฒนธรรมที่ดีงา ดงามเพราะ ทรงเป็นนักธรรมชาติวิทยาที่ยอดเยี่ยม ทรงเลือกใช้ เฉพาะเทคโนโลยีที่ก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดเท่านั้น ส่วน ใหญ่แล้วทรงเลือกใช้วิธีถ้อยทีถ้อยอาศัยธรรมชาติ เพื่อ รักษาความสมดุลย์ทางธรรมชาติไว้ให้มากที่สุด ความเสื่อมโทรมของดินส่วนใหญ่ เกิดจากผิว หน้าดินถูกกัดเซาะจากฝนที่ตกลงมาและน้ำที่ไหลบ่าหน้า ดินจำนวนมาก ทำให้ดินสูญเสียความอุดมสมบูรณ์ พื้น ดินพังทลายก่อให้เกิดผลเสียหายแก่พื้นที่ทำการเกษตร แตดวย พื้นดินไม่สามารถเก็บกักน้ำฝนได้เต็มที่ “หญ้าแฝก” พืชที่ดูเหมือนไร้ค่า ภูมิปัญญาอันลึกซึ้ง ประกอบความที่ทรงช่างสังเกตวงจร ธรรมชาติ ตามพระราชวิสัยวิทยาศาสตร์ของพระบาท สมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพบว่าหญ้าแฝกนี่แหละเป็นพืช ที่มีศักยภาพเพียงพอช่วยป้องกันการชะล้างพังทลายของดิน รักษาความชุ่มชื้นของดินไว้ได้ เพราะหญ้าแฝกมีสภาพ ลำต้นค่อนข้างแข็ง หากน่า มาปลูกต่อกันเป็นแนวยาว แนวขวาง แนวลาดเท มันจะแตกกอติดต่อกันเหมือนรั้ว ต้นไม้ สามารถกรองเศษพืชและตะกอนดิน ซึ่งถูกน้ำ ชะล้างพัดพามาตกอยู่ตามกอหญ้า เกิดเป็นคันดินตาม ธรรมชาติ แผ่นดินจะมีคุณค่าอย่างแท้จริงได้ ทุกคนต้อง ช่วยกันดูแล เพียงแต่เราช่วยกันปลูกต้นไม้เพิ่มขึ้นคนละ หนึ่งต้นทุกปี เพิ่มความชุ่มชื้นให้แก่แผ่นดิน ฝนฟ้าจะตก ต้องตามฤดูกาล แต่นี่เพราะคนไทยรักแผ่นดินน้อยเกินไป การทำลายป่าไม้ ทรัพยากรธรรมชาติ จึงมีอยู่เกือบทุกพื้นที่ นอกจากไม่รู้จักหวงแหนแผ่นดินมาตุภูมิแล้วยังเป็นการ บั่นทอนอนาคตของชีวิตลูกหลานตนเองด้วย พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงครองแผ่นดิน โดยทคพิธราชธรรมตามพระปฐมบรมราชโองการที่ได้ พระราชทานความอารักขาแก่ประชาชนและแผ่นดินเนื่อง ในพระราชพิธีบรมราชาภิเษกเมื่อวันที่ ๕ พฤษภาคม พ.ศ.๒๔๙๓ ว่า “เราจะครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุข แหงมหาชนชาวสยาม...” กัลยาณมิต . ธันวาคม พ.ศ. ๒๕*® ๑๕