ข้อความต้นฉบับในหน้า
แม่ผม!” เมื่อมีสติ เขาจึงรีบเดินเลี่ยงออกไป ยืนอยู่ที่
ระเบียงนอกห้อง “ใครนะจะช่วยแม่ให้พ้นจากทุกข์นี้ได้
อาจารย์โตขมขื่นใจยิ่งนัก เมื่อนึกทบทวนถึง
เหตุการณ์ในชีวิตของแม่ สิบกว่าปีแล้ว ที่กรรมมันตาม
มาทรมานแม่อย่างไม่ลดละ จนกระทั่ง...มาถึงวันนี้ มัน
ยิ่งทับทวิมากขึ้น คงเป็นเพราะแรงกรรมที่แม่เคยทำไว้กับ
เจ้าไก่ตัวนั้นในอดีตแน่ๆ
ครอบครัวของอาจารย์โตเป็นครอบครัวที่อบอุ่น
คุณพ่อเป็นผู้กองรับราชการยศนายร้อยตำรวจเอก ด้วย
ความที่แม่มีลูกมากถึง 4 คน แม่จึงอยากให้ลูกๆ ทุกคน
มีโอกาสได้เล่าเรียนกันเต็มที่ คุณแม่มีฝีมือในการทำกับ
ข้าวที่อร่อย จึงทำข้าวแกงและขนมหวานไปขายในโรงเรียน
สตรีประจำจังหวัด อาจารย์โตพูดถึงคุณแม่ด้วยความรัก
และกตัญญูว่า
และแม่ก็รักผมมากเช่นกัน เพราะตอนที่ท่านท้อง ผมอยู่
ในท้องท่านนานถึง ๑๒ เดือน ผมออกมาตัวโต แม่จึง
เรียกผมว่า นายโต คุณแม่ใจดีมาก ว่างจากเรียนผมจะ
แวะไปช่วยแม่ขายของช่วยท่านเก็บถ้วยชามล้างและเข็ญ
รถข้าวแกงให้ท่านเสมอ และบ่อยครั้งที่ผมเห็นความใจดี
โอบอ้อมอารีของแม่ต่อผู้อื่น เด็กนักเรียนจะชอบทาน
ข้าวแกงของแม่มาก เพราะทั้งอิ่มทั้งอร่อย บางครั้งเด็ก
คนไหนที่ตังค์หมด ทางบ้านยังไม่ส่งมา แม่ก็ให้ทานฟรี
แม่สอนพวกเราเสมอๆ ว่า ให้มีน้ำใจต่อผู้อื่นที่ตกทุกข์ยาก
ละอายต่อบาป และละทิ้งความชั่ว ขยันและสุจริต เพราะ
สิ่งเหล่านี้จะทำให้ชีวิตเราในอนาคตมีแต่ความรุ่งเรือง ไม่
ตกต่ำ
ทุกๆ คืนผมและพี่ๆ น้องๆ เสร็จจากทำการ
บ้านและดูหนังสือ ทุกคนจะต้องไปรวมกันที่ครัวเพื่อช่วย
แม่ในการเตรียมของขายในวันรุ่งขึ้น ทำตามกำลังของ
แต่ละคน ผมจะถนัดปอกมัน หั่นฟัก ขูดมะพร้าว ใน
ระหว่างนั้น แม่ก็จะมีเรื่องเล่าเรื่องสอนพวกเราไปด้วย
ใครง่วงก็เช้านอน ส่วนใหญ่จะมีผมคนเดียวที่นั่งอยู่เป็น
เพื่อนแม่จนดึก รอข้าวต้มมัดสุก และเก็บงาน เพราะผม
ค่อนช้างนอนดึกเก่ง
ผมทำแบบนี้เรื่อยมา จนกระทั่งเรียนอยู่มัธยม
ปลาย ในคืนนั้น ผมจำได้แม่น พี่น้องคนอื่นๆ เช้านอน
กันหมดแล้ว เราสองคนแม่ลูกนั่งเสาเตาไฟ ผมคอยเขี่ย
และเอาฟันใส่เตา แม่นั่งพักเหนื่อย น่าผ้ามาซับตาที่แสบ
และมีน้ำตาซึมเพราะควันไฟที่เช้าตา แล้วท่านก็พูดกับผม
ว่า
“โตเอ๊ย...แม่มีเรื่องตอนสมัยเด็กๆ ที่ฝังใจจะเล่าให้
ฟัง ตอนนั้นแม่ทำไปด้วยความไร้เดียงสาและไม่รู้ ทำให้
แม่สังหรณ์ใจว่า.... สักวันแม่อาจจะต้องเป็นแบบนั้น เมื่อแม่
อายุประมาณ ๗-๘ ขวบ ที่บ้านของแม่ คุณตาคุณยาย
ของลูกท่านเลี้ยงไก่บ้านเอาไว้เล้าหนึ่ง ประมาณสิบกว่าตัว
ในตอนกลางวัน ผู้ใหญ่ออกไปทำงาน แม่จึงมีหน้าที่เสา
บ้านและดูแลไก่ฝูงนี้ ไก่มันเป็นสัตว์หากินตามพื้นดิน มัน
ก็จะคุ้ยเขี่ยไปตามลานบ้าน แม่ก็ปล่อยให้มันหากินไปตาม
ธรรมชาติของไก่" แม่หยุดพักขยับย้ายที่นั่งหนีควันไฟที่
“ผมเป้นลูกคนที่หกของคุณแม่ ผมรักแม่มาก ลอยไปทางที่นั่งอยู่แล้วเล่าต่อว่า
๑ ๙ กับยาณมิตร ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๗๙