ข้อความต้นฉบับในหน้า
ความสำคัญของการต้อนรับแขกแล้ว
แม้คนในบ้านก็ต้องฝึกให้ต้อนรับแขกเป็น
ด้วย ไม่เช่นนั้นจะพลาดไป เช่น ข้าราชการ
ผู้ใหญ่บางคนตัวเองต้อนรับแขกได้ดีเยี่ยม
เลย แต่ไม่ได้ฝึกคนในบ้านไว้ เวลาตน
ไม่อยู่มีแขกมาหาที่บ้าน เด็กและคนรับใช้
พูดจากับเขาไม่ดี ทำให้เขาผูกใจเจ็บ คิด
หาทางแก้แค้น หาทางโจมตีเอา จนต้อง
เสียผู้เสียคนก็มากต่อมาก โดยที่ตนก็ไม่รู้
สาเหตุว่าเขาเป็นศัตรูเพราะอะไร
เมื่อเราสังเกตให้ดีจะเห็นว่า คนใน
โลกนี้หลายพันล้านคน สิ่งของเหตุการณ์
การงานในโลกนี้มีหลายแสนหลายล้าน
อย่าง แต่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสอน
ให้เราสนใจอย่างจริงจัง ๓ อย่าง ดังนั้น
พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ การศึกษา
สมาธิ ความไม่ประมาท และการต้อนรับ
ทั้ง ๓ ประการนี้มีความสำคัญเพียงใด
โปรดคิดดู
สิ่งที่ควรเคารพทั้ง ๓ ประการนี้
เป็นแกนหลักของความเคารพทุกอย่าง
เมื่อเราสามารถครองจนตระหนักถึงคุณ
ของสิ่งที่ควรเคารพอย่างยิ่งทั้ง ๓ ประการ
นี้แล้ว ต่อไปเราก็จะสามารถครองถึง
ความดีของสิ่งอื่น ๆ ได้ชัดเจนและละเอียด
ลึกซึ้งขึ้น กลายเป็นผู้รู้จริงและทำได้จริง
ผู้หนึ่ง
เมื่อฝึกตนเองให้มากด้วยความ
เคารพแล้ว ในไม่ช้านิสัยชอบจับผิดผู้อื่น
ก็จะค่อย ๆ หายไป เจอใครก็จะคอยมอง
แต่คุณความดีของเขา ต่อไปความชั่วทั้ง
หลายเราก็จะนึกไม่ออก นึกออกแต่ความดี
และวิธีทําความดีเท่านั้น ตัวเราก็จะกลาย
เป็นที่รวมแห่งความดี เหมือนทะเล
เป็นที่รวมของน้า ฉะนั้น
การแสดงความ
เคารพ
การแสดงความเคารพ คือการ
แสดงความตระหนักในคุณความดี
ของสิ่งที่เราเคารพด้วยใจจริง
ให้ปรากฏชัดแก่บุคคลทั่วไป ด้วยการ
แสดงออกทางกาย วาจา มีอยู่หลายวิธี
เช่นหลีกทางให้ ลุกขึ้นยืนต้อนรับ การให้
ที่นั่งแก่ท่าน การประณมมือเวลาพูดกับ
ท่าน การกราบ การไหว้ การขออนุญาตก่อน
ทำกิจต่าง ๆ การวันทยาวุธ การวันทยา
หัตถ์ การยิงสลุต การลดอง ฯลฯ
การแสดงความเคารพที่ถูกต้อง
แต่ถ้าผู้ใด เมื่อมีคนมาแสดงความ
เคารพแล้ว เฉยเสียไม่แสดงความเคารพ
ตอบ ผู้นั้นจัดเป็นคนน่าตำหนิอย่างยิ่ง
เพราะการเฉยเสียนั้นเท่ากับบอกให้ชาว
โลกรู้ว่า “ตัวช้านี้ แสนจะโง่เง่าหามีปัญญา
พอที่จะเห็นคุณความดีในตัวท่านไม่
เท่านั้นเอง
คนที่ไม่อยากแสดงความเคารพ
คนอื่น หรือเมินเฉยต่อการเคารพตอบ
มักเป็นเพราะเข้าใจว่า การแสดงกิริยา
เคารพออกมานั้น เป็นการลดสง่าราศีของ
ตน แล้วเอาไปเพิ่มให้แก่คนอื่นเลยเกิด
เสียดายเกรงว่าตัวเองจะไม่โต หรือเกรงว่า
คนอื่นจะไม่รู้ว่าตัวโต ซึ่งเป็นการคิดผิด
อย่างยิ่ง
แสดงออก เพราะตระหนักในคุณ อานิสงส์การมีความ
ตามหลักธรรม หมายถึง การ
ความดีของสิ่งที่เคารพด้วยใจจริง
นักเรียนที่ค่านับครูเพราะเกรงว่าถ้าไม่ทำ
เคารพ
จะถูกตัดคะแนนความประพฤติ ทหารที่
๑. ทำให้เป็นคนน่ารัก น่าเอ็นดู
ทำวันทยาหัตถ์ผู้บังคับบัญชาเพราะเกรง
น่าเกรงใจ
ว่าถ้าไม่ทำจะถูกลงโทษ อย่างนี้ไม่จัดว่า
เป็นความเคารพ เป็นแต่เพียงวินัยอย่าง
สบายใจ
หนึ่งเท่านั้น
ข้อเตือนใจ
ดังได้กล่าวแล้วว่า ความเคารพคือ
การตระหนักในความดีของคนอื่นและสิ่ง
อื่น ซึ่งผู้ที่จะตระหนักในความดีของคนอื่น
สิ่งอื่นได้ จะต้องมีคุณสมบัติอย่างหนึ่งเป็น
ทุนอยู่ในใจก่อน คือ มีปัญญา ความรู้
จักผิดชอบชั่วดีพอสมควร
และเมื่อเราแสดงความเคารพออก
ไปแล้ว อีกฝ่ายหนึ่งก็จะรู้ทันทีว่า “อ้อ
คนนี้เขามีคุณธรรมสูง มีความเคารพ
และมีแววปัญญา” เขาก็เกิดความตระหนัก
ในความดีของเรา และแสดงกิริยาเคารพ
ต่อเราที่เรียกว่า รับเคารพ
๒. ทำให้ได้รับความสุขกาย
๓. ทำให้ผิวพรรณผ่องใส
๔. ทำให้ไม่มีความเดือดร้อน
ไม่มีเวร ไม่มีภัย
๔. ทำให้สามารถถ่ายทอดความ
จากผู้อื่นได้ง่าย
5. ทำให้ผู้อื่นอยากช่วยเหลือเพิ่ม
เติมคุณความดีให้
๓. ทำให้สถิติขึ้น เป็นคนไม่
ประมาท
๔. ทำให้เป็นคนมีปัญญาละเอียด-
อ่อน รู้จริง และทำได้จริง
๔. ทำให้เกิดในตระกูลสูงไป
ทุกภพทุกชาติ
๑๐. ทำให้บรรลุมรรคผลนิพพาน
โดยง่าย
RCE
GC
Kalyanamitra.org
กัลยาณมิตร / กรกฎาคม ๒๕๓๐