ธรรมะในทัศนะของชาวตะวันออก : หน้า 87/132

- เรื่องแปล กัลยาณมิตร อรุณลักษณ์ ไชยนันทน์ “ธรรมะในทัศนะ ของชาวตะวันออก ความเห็นของผู้แปล เกี่ยวกับคำว่า “ธรรมะ” ฉบับนี้จะเป็นการสรุปการศึกษา คำว่า “ธรรมะ” ในทัศนะของบัณฑิต ตะวันตกและบัณฑิตตะวันออก เท่าที่ ผู้แปลได้เก็บความมาจากวิทยานิพนธ์ ของจอห์น รอส คาร์เตอร์ บทที่หนึ่ง และบทที่สองตามลำดับ และจะได้ เสนอความเห็นของผู้แปลเกี่ยวกับคำ ว่า “ธรรมะ” เท่าที่ได้ศึกษาจากทาง โลกและจากการปฏิบัติธรรมของพระ สัมมาสัมพุทธเจ้าติดต่อกันเป็นเวลา นานพอสมควร ทั้งนี้เพื่อประโยชน์ ในการศึกษาคำว่า “ธรรมะ” ให้ยิ่ง ๆ ขึ้นไปในอนาคต แปลและเรียบเรียงจาก DHAMMA WESTERN ACADEMIC AND SINHALESE BUDDHIST INTERPRETATIONS: A STUDY OF RELIGIOUS CONCEPT วิทยานิพนธ์ระดับปริญญาเอกของ จอห์น รอส คาร์เตอร์ เสนอต่อ มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด สหรัฐอเมริกา AH. eggs การÃกษาคําว่า "ธรรมะ" ของ บัณฑิตตะวันตก และบัณฑิตตะวันออก ล้วนเป็นสิ่งที่มีคุณค่าน่าสนใจ เพราะ ชีวิตของมนุษย์เกิดมาเพื่อการปฏิบัติ ธรรม จนเข้าถึงธรรมเท่านั้น มิได้เกิด มาเพื่ออย่างอื่น แต่เนื่องจากกระแสของ โลกฉุดรั้งให้มนุษย์เหินห่างจากธรรมะ จนลืมหน้าที่ที่แท้จริงของตน ด้วยเหตุ นี้ เมื่อเวลาผ่านไปหลายศตวรรษ คำว่า “ธรรมะ” ก็หย่อนพลังความหมายลงไป มาก แล้วยังมีการตีความคำ ๆ นี้ซึ่ง ความลึกซึ้งขึ้นกับสติปัญญาของแต่ละ คน ทำให้เราไม่สามารถจับใจความที่สำ คัญของมันได้ ส่วนใหญ่มันมีความ หมายที่เกี่ยวข้องกับชีวิตทางโลกของ มนุษย์ เช่น แปล “ธรรมะ” ว่ากฎ, หน้าที่ เป้าหมาย และคุณสมบัติเป็นต้น เพราะ ฉะนั้นเมื่อมีใครพูดถึง “ธรรมะ” คนส่วน มากมักจะนึกถึงแบบแผนจริยธรรมหรือ กฎสังคม ที่จะทำให้อยู่ในโลกได้โดยไม่ เดือดร้อน หาได้นึกถึงการปฏิบัติธรรมจน เข้าถึงธรรมไม่ เมื่อมนุษย์ไม่สนใจการ เข้าถึงธรรม แบบแผนจริยธรรม หรือกฎ สังคม ก็ไม่อาจปกป้องโลกให้พ้นจาก ความเดือดร้อนสับสนอย่างที่เป็นอยู่นี้ ได้ ถึงเวลาแล้ว ถึงเวลาแล้ว ที่เราจะต้องศึกษา และเข้าใจคำๆ เดียวที่มีความหมายต่อ ทุกชีวิตให้ถูกต้องและถ่องแท้ ถึงเวลา แล้ว ที่ประตูสันติภาพของโลกจะต้องเปิด ออก เพราะเราได้พบกุญแจดอกสำคัญที่ กุมความลี้ลับของเราไว้แล้ว ความลี้ลับ นั้นก็คือ ความรู้อันสูงส่งเรื่องชีวิตของ เรา เป็นความรู้ที่ทุกคนจะต้องรู้ ไม่รู้ ไม่ได้ เพราะถ้าไม่รู้ก็ต้องเกิดแล้วเกิด อีก ตายแล้วตายอีก หาที่สุดมิได้ คำ ๆ เดียวที่จะเป็นกุญแจดอกสำคัญ ไขเรื่องราว ทั้งหมดเกี่ยวกับชีวิตของเรานั้นก็คือ คำว่า “ธรรมะ” นั่นเอง เหตุใดคำว่า “ธรรมะ” จึงมีหลายความหมาย กาลเวลาผ่านไป มีผู้คิดว่าคำว่า น่าจะตีความได้หลาย ๆ อย่าง เช่น มีผู้มีความไว้เป็นภาษาอังกฤษ “ธรรมะ- และภาษาเยอรมันไว้ภาษาละ ๕๐ กว่า ความหมาย แล้วยังมีการตีความเป็น ภาษาอื่น ๆ อีก เช่น ภาษามคธ และ ภาษาสิงหล เป็นต้น ล้วนแต่เป็น ความหมายที่ผู้มีความพยายามโยงเข้า หาจุดศูนย์กลางความคิดในพุทธศาสนา ด้วยกันทั้งสิ้น ผู้แปลเห็นว่า ถึงแม้ผู้ ตีความจะพยายามกรองความคิดของตน หลายชั้นก็ตาม แต่เนื่องจากแหล่งข้อ มูลส่วนใหญ่ของบัณฑิตตะวันตก เป็น แหล่งข้อมูลทุติยภูมิ เช่น อรรถกถาบาลี ต่าง ๆ ที่นำมาประสมประสานกับความ Kalyanamitra.org DB