การสำนึกและการปฏิบัติธรรม : หน้า 26/124

แห่งนี้ก็ได้ความคิดว่า อ้อ....นี่ พระพุทธเจ้าของเรา พระ องค์ได้เสด็จมาดับขันธปรินิพพาน เขาได้ถวายพระเพลิง ไปสอดคล้องกับหลักธรรมที่พระพุทธเจ้าตรัสไว้เป็น ปัจฉิมวาจาที่ว่าให้ไม่ประมาทหรือให้ยังประโยชน์ตน พระสรีระของพระองค์ พระองค์แม้แต่เป็นพระพุทธเจ้า และประโยชน์ผู้อื่นให้สำเร็จด้วยความไม่ประมาท เป็นศาสดาที่ยิ่งใหญ่ แต่พระสรีรกายก็เป็นไปตามหลัก หมายความว่า พุทธศาสนิกชนเมื่อระลึกถึงคำสอน ธรรมดาของสังขาร มีการเกิดขึ้น ตั้งอยู่ ดับไป สูญสิ้นไป ของพระพุทธเจ้า ระลึกถึงเหตุการณ์เกี่ยวกับพระองค์ เราทั้งหลายนี้ก็เป็นมนุษย์ปุถุชน เป็นคนธรรมดาสามัญ แล้ว ก็จะต้องเกิดความสำนึกที่จะเร่งขวนขวายทำ ความดี เร่งขวนขวายปฏิบัติธรรม ไม่ปล่อยปละ ละเลยทอดทิ้ง ไม่ทำกาลเวลาให้ล่วงไปเสียเปล่า พยายามทำเวลาที่ผ่านไปให้มีประโยชน์มากที่สุด และก็เป็นศิษย์ของพระองค์ ถ้าว่าถึงชีวิตร่างกาย เราก็ แน่นอนว่าจะต้องเป็นไปตามคติเช่นนั้น แต่พระองค์ ได้สั่งสอนเราไว้ หลักธรรมคำสอนของพระองค์ ให้ประพฤติดีงามเราจะปฏิบัติตามคำสอนของ เพื่อให้เกิดความเจริญงอกงามในทางธรรม พระองค์นั้น ชีวิตของเราก็ดำรงอยู่ชั่วคราวเป็นไป ตามหลักอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา จะประมาทอยู่ สถานที่ถวายพระเพลิงพุทธสรีระนี้ก็เป็นเครื่อง หมายให้เห็นชัดว่า พระรูปกายของพระพุทธเจ้านั้นได้ ไม่ได้ จะต้องเร่งขวนขวายทำอย่างไรจึงจะประพฤติ สิ้นสุดลงแล้ว รูปกายของพระองค์ที่ประกอบด้วย ปฏิบัติคำสอนของพระองค์ให้ได้เพียบพร้อม บริบูรณ์ พุทธลักษณะต่าง ๆ ในที่สุดได้ถูกเพลิงแผดเผา สูญสิ้น เราจะมัวหลงระเริงหรือปล่อยเวลาให้ผ่านไป ไปเหลือแต่เพียงพระสารีริกธาตุ คือพระอัฐิหรือกระดูก เปล่า ๆ ไม่ได้ จะต้องเร่งขวนขวายทำความดีนั้น ด้วยความไม่ประมาท จบสิ้นของพระรูปกายของพระพุทธเจ้า เท่านั้น ที่ถวายพระเพลิงก็เป็นเครื่องหมายของการ อาตมภาพได้เคยกล่าวแล้วว่า พระพุทธเจ้า การที่เหตุการณ์ในพุทธประวัติหรือสถานที่ เกี่ยวข้องกับพระองค์มากระตุ้นเตือนพวกเราให้ได้ นั้นทรงมีพระกาย 2 อย่าง ตามคติของพุทธศาสนา เกิดความคิดอย่างนี้แล้วเร่งขวนขวายประกอบ ฝ่ายเถรวาท ก็คือมี รูปกาย กับ ธรรมกาย กรรมดีงาม เร่งปฏิบัติธรรมนี้แหละ อันนี้เรียกว่า รูปกายของพระพุทธเจ้าเสื่อมสิ้นไปตามกาลเวลา สังเวช เรียกว่ากระตุ้นให้เกิดความคิด ทำให้ได้คิด ตามธรรมดาของสังขารที่เป็นของปรุงแต่ง ได้สำนึก เรียกว่าสังเวช ถ้าหากเพียงแต่เราเกิด แต่ว่าธรรมกายของพระองค์ไม่เสื่อมสิ้น ความรู้สึกสลดหดหู่ใจ เช่นไปเห็นบุคคลที่ได้รับทุกขเวทนา หรือคนที่เสียชีวิต แล้วบอกว่าเกิดความสังเวช โดย ไปด้วย ธรรมกายนั้นมีอยู่ และเราทั้งหลาย หมายถึงว่าเพียงแต่เกิดความสลดใจ ใจหดหูไปเสีย สามารถเฝ้า สามารถเห็นได้เสมอ คือเมื่อ อย่างนั้น ไม่ถูกต้องตามธรรมะ ไม่เรียกว่าสังเวชตาม พระพุทธเจ้าดับขันธปรินิพพานไปแล้ว เราก็ ความหมายที่พระพุทธเจ้าสอนไว้ แต่กลายเป็นนิวรณ์ ไม่สามารถจะเฝ้าพระองค์ในด้านรูปกาย ข้อที่เรียกว่า นะ ทำให้ใจเศร้าหมอง เป็นอกุศลไปเสีย ต่อไป แต่เราสามารถที่จะเฝ้าพระองค์ใน สังเวชจะต้องเกิดความรู้สึกที่กระตุ้นให้เราได้เกิดความคิด ด้านธรรมกาย ตลอดจนกระทั่งว่าสามารถ เกิดความสำนึก แล้วคิดที่จะเร่งขวนขวายทำกรรมดีต่อไป อย่างนี้เรียกว่าสังเวชที่ถูกต้องแท้จริง และก็จะสอดคล้อง กับคำอธิบายของพระอรรถกถาจารย์ที่ว่าทำให้เกิด แรงใจในการทำความดีด้วย บัดนี้อาตมภาพเห็นว่า สังเวช ได้มีความหมาย เคลื่อนคลาดเลื่อนลางไปจากความหมายเดิมมากแล้ว เราจึงจะต้องทำความเข้าใจกันให้ถูกต้อง ก็เป็นอันว่า สถานที่นี้ก็เป็นสถานที่แห่งหนึ่งที่เราจะต้องเกิดความ สังเวชดังที่กล่าวมาแล้ว และเมื่อสังเวชถูกต้องอย่างนี้ก็จะ ๒๔ กัลยาณมิตร ทำธรรมกายให้เกิดขึ้นปรากฏประจักษ์แก่ จิตใจของเรา (อ่านต่อฉบับหน้า) ตุลาคม ๒๕๖๑ Kalyanamitra.org