ข้อความต้นฉบับในหน้า
โอรสคือ สมบัติของแผ่นดิน เป็นคนของ
ประชาชน มิใช่พระลูกรักที่ทรงทะนุถนอม
แหนหวงไว้เพียงพระองค์เดียวได้อีกต่อไป
สมเด็จพระราชชนนี ทรงต้องอดทนยิ่ง
ต่อสภาพแวดล้อมของพระองค์ ในฐานะที่ทรง
เป็น “สมเด็จแม่” ของพระมหากษัตริย์ที่มา
จากสามัญชน ทำให้วางพระองค์ลำบากอยู่แล้ว
ยิ่งมีเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นทำให้กระทบ
กระเทือนมาถึงพระเกียรติ แต่ทรงมิได้หวั่นไหว
ทรงเลี้ยงดูพระราชโอรสให้ดีที่สุดเพื่อจะได้เป็น
พระมหากษัตริย์ที่ดีในอนาคต ทรงตั้งพระทัย
ว่าจะทรงทำหน้าที่อย่างเข้มแข็ง พร้อมกับ
ความตั้งพระทัยอย่างเด็ดเดี่ยวที่ว่า จะทรง
เลี้ยงพระราชโอรสให้ดีที่สุดให้ได้...และเพื่อชาติ
บ้านเมือง ดังความที่ปรากฏในจดหมายที่ทรง
มีถึงสมเด็จพระพันวัสสาฯ จากตอนหนึ่งใน
พระนิพนธ์ “เจ้านายเล็ก ๆ ยุวกษัตริย์” ว่า
“..ลูกของหม่อมฉัน หม่อมฉันรัก
อย่างดวงใจ และหม่อมฉันมีความตั้งใจ
เมืองกำลังอยู่ในสภาพคับขันในช่วงสงคราม
โลกครั้งที่ ๒ ทั้งสามพระองค์คือความสว่าง
และความหวังของคนไทยทั้งประเทศ
พระเจ้าอยู่หัวผู้ทรงมีพระสิริโฉมงาม
สง่า พระราชจริยาวัตรแสนงดงาม เสด็จพระ
ราชดำเนินเคียงคู่สมเด็จพระราชอนุชาไปทุก
แห่งหน เพื่อทรงเยี่ยมไต่ถามทุกข์สุขของ
ประชาชน พระราชหฤทัยของยุวกษัตริย์ทรง
อยู่เสมอที่จะนำให้ลูกไปในทางที่ถูกที่ดี มุ่งมั่นจะสร้างคุณประโยชน์ให้แก่ชาติบ้าน
สำหรับจะได้เป็นประโยชน์แก่ตัวเอง ญาติ
และบ้านเมือง ตัวของหม่อมฉันเองทำ
ประโยชน์อะไรให้บ้านเมืองไม่ได้มาก
แต่ถ้าได้ช่วยลูก ๆ ให้ได้รับการอบรมและ
เล่าเรียนในสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่บ้าน
เมืองได้แล้ว หม่อมฉันจะรู้สึกชื่นใจ
เหมือนกัน...”
เมื่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอา
นันทมหิดลเสด็จฯ กลับประเทศไทยในวันที่
๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๘๘ พร้อมด้วยสมเด็จ
พระราชชนนี และสมเด็จพระราชอนุชาครั้งนั้น
นำความปลาบปลื้มปีติอย่างล้นเหลือมาสู่หัวใจ
ประชาชนทุกดวง หัวใจที่เคยอ้างว้าง เพราะ
ไร้กษัตริย์เป็นฉัตรแก้ว ไหนเหตุการณ์บ้าน
เมืองอย่างเต็มที่
สมเด็จพระราชชนนีมีพระหฤทัยชื่น
บานด้วยความสมปรารถนา ที่ได้ทรงวิริย
อุตสาหะอภิบาล พระราชโอรสด้วยสองพระ
หัตถ์แต่เพียงลำพังพระองค์เอง และพระราช
โอรสของพระองค์ มิได้ทำให้คนไทยผิดหวัง
เลย ต่างแซ่ซ้องสรรเสริญพระบารมีในพระ
มหากษัตริย์หนุ่มของพวกเขาไปทั่ว
แต่แล้วความหวังของชาวไทยพินาศลง
เหมือนสายฟ้าฟาดลงมากลางดวงใจ ทุกคน
ตกตะลึงพรึงเพริดกับข่าวที่ว่า
“...พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
อานันทมหิดลเสด็จสวรรคต ด้วยพระแสง
ปืน..."
ตุลาคม ๒๕๖๑
กัลยาณมิตร ๕๙
Kalyanamitra.org