จิตปราศจากธุลี : หน้า 77/124

จิตปราศจากธุลี มงคลสูตร สูตรแห่งความสําเร็จ ฐานวุฑฺโฒ ภิกฺขุ มงคลที่ 31 อันหยาดน้ำไม่อาจเกาะติด จิตปราศจากธุลีคืออะไร ธุลี แปลว่า ฝุ่นละอองที่ละเอียดมาก ในที่นี้หมายถึงกิเลสอย่างละเอียดที่เกาะ ซึม แทรก หุ้มใจของเราอย่างซ่อนเร้น บาง ๆ ทำให้ความผุดผ่อง ความใสสะอาด 2 เสียไป ถ้าไม่สังเกตจะไม่เห็นไม่รู้ บนใบบัวได้ฉันใด ผู้ทำพระนิพพาน ให้แจ้งแล้ว ก็ย่อมมีจิต อันธุลีกิเลสไม่อาจเกาะติด ได้ฉันนั้น ตุลาคม ๒๕๖๑ - จิตปราศจากธุลี หมายถึง จิตที่หมด กิเลสแล้วทั้งหยาบทั้งละเอียดอย่างถอนราก ถอนโคน ไม่มีทางฟื้นกลับเข้ามาในใจ ได้อีก ทำให้จิตสะอาด ผ่องใส นุ่มนวล ควรแก่การงาน ได้แก่จิตของพระอรหันต์ ประเภทของกิเลส กิเลสในใจคนมีอยู่ ๓ ตระกูลใหญ่ คือ ตระกูลราคะ โทสะ โมหะ กิเลสแต่ละ ตระกูลก็มีหลายระดับ ตั้งแต่ที่หยาบมาก ๆ เห็นได้ชัดเจนเหมือนขยะมูลฝอย และเล็กลง Q). ตระกูลราคะหรือโลภะ คือ ความ กำหนัดยินดีรัก อยากได้ในคน สัตว์ สิ่งของ หรืออารมณ์ที่น่าใคร่ มีตั้งแต่หยาบจนถึง ละเอียด ดังนี้ สม ๑. อภิชฌาวิสมโลภะ ความโลภ อย่างแรงแสดงออก เช่น ปล้นเขา จี้ ลักขโมย ๒. อภิชฌา ความเพ่งเล็งทรัพย์ของ ผู้อื่น จ้อง ๆ จะเอาของเขาล่ะ แต่ยังสงวนท่าที ไม่แสดงออก ๓. โลภะ ความอยากได้ในทางทุจริต อยากได้ในทางที่ไม่ชอบ แต่ยังไม่แสดงออก - ๔. ปาปิจฉา ความอยากได้โดยวิธี สกปรก เช่น อยากได้สตางค์เลยไปเล่นการ พนัน ไม่รักษาเกียรติ ไม่รักษาชื่อเสียงของตน ( ๕. มหิจฉา ความอยากใหญ่ ความ มักมาก เช่น รับประทานอาหารวงเดียวกัน ก็คว้าเอากับอร่อย ๆ ไปทานเสียคนเดียว ไม่รู้จักเกรงใจคนอื่น ไม่รู้จักประมาณ เหมือนฝุ่นผง จนถึงที่ละเอียดมาก ๆ เหมือน 6. กามราคะ ความพอใจในกาม ธุลี บางคนเจอแล้วก็ยังไม่รู้ว่าเป็นกิเลส มอง ไม่ออก ดังนี้ รักเพศตรงข้าม ยังมีความรู้สึกทางเพศ ๗. รูปราคะ ความยินดีในอารมณ์ กัลยาณมิตร ๗๔