ความสะอาดและความถ่อมตน : หน้า 88/124

ตัวอยู่ใบหนึ่ง มีกระดาษหนังสือพิมพ์ตัดเป็น สี่เหลี่ยมขนาดพอดีปากกระโถนวางไว้เป็นตั้ง พอคุณยายบ้วนน้ำลายหรือน้ำล้างปากลงไป ที่หนึ่ง ก็เอากระดาษที่ตัดไว้ใส่ปิดทับลงไป แผ่นหนึ่ง ทิ้งเปลือกผลไม้หรือเศษผงอะไรลงไป เสร็จแล้วก็เอากระดาษปิดทับทุกที เห็นบ่อย เข้า ๆ อดสงสัยไม่ได้ก็เลยถามคุณยาย ๆ ตอบ ว่า “คุณเผด็จ ยายแก่แล้วต้องอาศัย คนอื่นเขาเทกระโถนล้างกระโถน คนทำ แม้จะเป็นหลานของยายเองก็รู้สึกเกรงใจ เขา พวกเสลดน้ำลายที่ลอยเป็นฝาหรือ ของที่เราทิ้งลงกระโถน เป็นของไม่น่าดู เป็นของน่ารังเกียจน่าขยะแขยง เมื่อปิด ไม่ให้เขาเห็นเสีย เห็นแต่แผ่นกระดาษ สะอาด ๆ เวลาจะจับ จะทำให้ เขาจะได้ ไม่มีความรังเกียจ แล้วแบบนี้แกว่งน้ำ เดี๋ยวเดียวก็เกลี้ยง ไม่ต้องออกแรงขัด” - ดูคุณยายซิ... ขนาดเป็นครูบาอาจารย์ สอนลูกศิษย์ลูกหาตั้งเยอะแยะยังเสงี่ยมเจียมตัว ไม่อยากให้ใครต้องไม่สบายใจ หรือฝืนใจ ทำอะไรให้ท่าน แม้ผู้นั้นจะเป็นเด็กที่ท่าน อุปการะเลี้ยงดูมาเอง พวกเราเคยคิดอย่างนี้ บ้างไหม.... ๘๖ กัลยาณมิตร จ้าวแห่งความสะอาด จึง ได้วิชาของพระพุทธเจ้า ก่อนมาฝากตัวเป็นศิษย์คุณยาย อาตมา ไม่เคยรู้เลยว่าท่านรักความสะอาดเป็นชีวิต จิตใจ ครั้งแรกเห็นบ้านธรรมประสิทธิ์สะอาด สะอ้านก็นึกว่า เป็นธรรมดาของบ้านที่มีผู้หญิง อยู่มาก วันหนึ่งมาถึงบ้านธรรมประสิทธิ์ก่อน เวลานั่งสมาธิหลายชั่วโมง เพราะมีวิชาเรียน เหลือน้อยเต็มที่ เห็นคุณยายกำลังทำความ สะอาดบ้านก็เข้าไปช่วย แล้วก็สังเกตเห็นว่า เวลากวาดบ้าน คุณยายจะแหงนขึ้นกวาด เพดานบ้านก่อนแล้วกวาดพื้นตาม เรียบร้อย แล้วจึงใช้ผ้าขี้ริ้วเก่า ๆ ที่ซักไว้สะอาดมากมาถู เห็นวิธีถูบันไดบ้านของคุณยายแล้วอดสงสัย ไม่ได้ก็ถาม “ยาย ถูบันไดทำไมต้องถูใต้บันไดทุก ขั้นด้วย ข้างบนก็พอ ข้างใต้ใครจะมาเห็น” ยายตอบชัด “คุณเด็จ ใครไม่เห็นแต่ ยายเห็น ยายไม่ชอบซ่อนความสกปรก เพราะยายรักสะอาดยายถึงได้วิชาของ พระพุทธเจ้า" แล้วคุณยายก็เล่าความหลังครั้งออกจาก บ้าน มาขอเรียนวิชาที่จะพาไปพบพ่อที่ตายแล้ว ตุลาคม ๒๔๓๑