ลักษณะและประเภทของเจดีย์ : หน้า 43/116

เจดีย์ที่สร้างขึ้นเพื่อจุดประสงค์พิเศษ ถ้าหากจะสรุปลักษณะของเจดีย์ ตามรูป แบบของรูปร่างนั้น พอจะกล่าวได้ว่าแบ่งออกเป็น ลักษณะคือ ทรงกลม ที่เรียกว่าทรงโอคว่ำ หรือสาญจิ (Stupa or Sanji) ทรงระฆัง หรือ Bell Shape (ที่ชอบ เรียกกันว่าทรงลังกา) ทรงสูง หรือ Tower (เจดีย์ทุกประเภทที่ เน้นไปในทางสูง) ทรงพิเศษ หรือ Super Structure เช่น บรมพุทโธหรือเจดีย์เจ็ดยอด จังหวัดเชียงใหม่ และถ้าหากจะแยกประเภท โดยมุ่งเน้น ไปที่การให้ความสำคัญในการตีความ ก็พอจะ สรุปได้ดังนี้ ๑. เจดีย์ที่เก็บพระบรมสารีริกธาตุ หรือ สิ่งที่ถือว่าสำคัญที่สุดไว้ในส่วนกลางของเจดีย์ ๒. เจดีย์ที่เก็บพระบรมสารีริกธาตุ หรือ สิ่งที่ถือว่าสำคัญที่สุดไว้ในส่วนสูงสุด หรือส่วน ยอด ๓. เจดีย์ที่เน้น หรือแบ่งเขตความสำคัญ ทางแนวราบ ๔. เจดีย์ที่เน้น หรือแบ่งเขตความสำคัญ ทางแนวสูง ๑ และ ๓ นั้น มีชื่อ เจดีย์ประเภทที่ เรียกตามความสำคัญเป็นสากลว่า THE PLAN คือถือความสำคัญอยู่ตรงส่วนล่าง หรือส่วนกลาง ก ล ย า ณ ม ต ร ๔๑