พระประธานในศาลาการเปรียญ : หน้า 69/116

unere ๔ ส่วนพระประธานในศาลาการเปรียญ เป็น พระประธานองค์เดิมของพระอุโบสถเก่า ครั้งยังเป็น วัดโพธาราม เป็นพระพุทธรูปหล่อปางสมาธิ ขนาด หน้าตักกว้าง ๔ ศอก เบญจ์ว่าใหญ่มั้ย รัชกาลที่ ๔ ได้พระราชทานนามว่า "พระพุทธศาสดา มหา กรุณาธิคุณสุนทรธรรมทาน บุราณสคตบพิตร” ทางเหนือของลานศาลาการเปรียญ มีกำ แพงแก้วเตี้ย ๆ สูงแค่บ่าฉันกั้นเขตต่างหาก กรุด้วย กระเบื้องปรุเคลือบสีเหลือง มีประตูทางเข้า ฉันเดิน ตามพี่นิภาเข้าไปก็พบสระน้ำ มีเขามอทั้งขอบสระ และกลางสระ พวกเขามอทั้งหลายในวัดนี้รัชกาลที่ ๓ โปรดให้รื้อมาจากพระราชอุทยานในพระบรม มหาราชวัง (ซึ่งรัชกาลที่ ๒ สมเด็จพระชนกนาถ โปรดให้สร้าง) ให้ชลอมาทั้งแท่งใหญ่ ๆ เลย ใช้ คนลากตั้ง ๒๐๐-๓๐๐ คน มาก่อเป็นภูเขาไว้ ตามลานรอบกำแพงวัด อยู่ในเขตตะวันออก 5 เขา เขตตะวันตกที่เรากำลังเดินอยู่มี ๒๐ เขา ปลูกต้นไม้ เล็ก ๆ ไว้ตามเชิงเขา บนเขา มีทั้งพระสถูป และเสา โคมอย่างจีน มีรูปตุ๊กตาจีน รูปสัตว์จตุบาทต่าง ๆ เรียงรายอยู่ทั่วไปทั้งบนและล่างภูเขา ทางตะวันออก มีตึกฝรั่งโบราณหลังหนึ่ง ยกฐานสูงต้องปีนบันได ขึ้นไปนั่งพัก หน้าจั่วมีลวดลายแปลกดี อธิบายไม่ ประตูทางออก ซึ่งทำซุ้มอย่างหลังคาตึก ฝรั่งนั้น ตัวบานประตูไม่มี คงหลุดหายไป เหลือ ด้านตะวันตกเท่านั้น เพิ่งทาสีใหม่เขียนลายเป็น ทหารจีนเฝ้าประตูด้านใน ด้านนอกยังไม่เขียนเลยจ้ะ ฉันเดินขึ้นไปอีกนิดเดียวก็ถึงกำแพงแก้วที่ ถูกมี 3 ตุ๊กตาหินฝรั่งเฝ้าประตู ซึ่งเป็นซุ้มทรงฝรั่ง ล้อมพระมณฑป กรุกระเบื้องปรุสีน้ำเงินเข้มดูจะปน ม่วงอย่างที่เขาเรียกกันว่า "สีขาบ” เสากำแพงแก้ว ตั้งสิงโตหินทุกเสาเลย ดีนะวัดนี้ตุ๊กตาหินแยะดี แล้ว เคราะห์ดีที่ยังเหลืออยู่มาก ชานชั้นล่างเป็น 6 เหลี่ยม ปูศิลาเทาอมเขียวขนาดใหญ่ - รอบชานมีศาลาซึ่งมีเฉลียงรอบตัวอยู่ ๆ ๓ หลัง คือหลังตะวันตก หลังทิศเหนือ หลังทิศใต้ ที่จริง ทิศตะวันออกก็เคยมีศาลา แต่รัชกาลที่ ๔ โปรดให้ รื้อออก สร้างเป็นพระวิหารหลังเล็ก ๆ เรียกกันว่า “พระวิหารขาว” มีประตูหัวท้ายเปิดทะลุ เพื่อเชื่อม ลานพระมณฑปกับพระระเบียงพระมหาเจดีย์จะ ภายในพระวิหารขาวประดิษฐานพระพุทธรูปขนาดใหญ่ ที่เรียกว่า “พระวิหารขาว” ก็เพราะหลังคามุง กระเบื้องเคลือบสีขาว ที่จริงศาลาอีก ๓ ศาลา ที่ ล้อมพระมหามณฑป ก็ล้วนมุงหลังคาด้วยกระเบื้อง เคลือบขาวทั้งสิ้น ตามผนังติดศิลาจารึกโคลงโลกนิติทั้ง ๓ หลัง แต่หลุดหายไปบ้าง ถูกแกะไปบ้าง เลยมี ไม่ครบจะ ฉันอยากเดินเข้าไปข้างในพระมณฑป ซึ่ง เป็นหอไตรหรือหอธรรมเก่าแต่กำลังซ่อมห้ามเข้า ที่ จริงในวัดนี้มีหอพระไตรปิฎกถึง 5 หลัง แต่อยู่ใน เขตสังฆาวาส ๕ หลัง โดยประจำคณะใหญ่ แต่ที่ ฉันพูดถึงนี้เป็นหอพระไตรปิฎกเดิมในเขตพุทธาวาส สร้างครั้งรัชกาลที่ ๑ จะ นัยว่าเมื่อพระบาทสมเด็จ พระนั่งเกล้าฯ เสด็จพระราชทานกฐินนั้น ทรงทอด พระเนตรเห็นหลังคา ฝา พื้น ปรักหักพัง อิฐปูน แตกสลายอยู่ทั่วไป จึงโปรดให้สถาปนาขึ้นใหม่ทั้งหมด กั ล ย า ณ ม ต ร ๖๗