ข้อความต้นฉบับในหน้า
สิ่งที่มีลักษณะคล้ายกันในภายนอก มิใช่ว่าภายใน
จะเหมือนกันเสมอไป”
“ข้อที่ท่านพูดนั้น ข้าพเจ้าก็เห็นสมอยู่
แต่ข้าพเจ้าก็ขอยืนยันในความเห็นของข้าพเจ้าว่าสตรี
นั้น พอใจทะเยอทะยานในตำแหน่งและทรัพย์อยู่
แต่สตรีมักไม่ค่อยแสดงความรู้สึกตามที่เป็นจริง มัก
ปิดบังซ่อนเร้นความรู้สึกของตัวแม้ตัวท่านเอง ข้าพ
เจ้าก็ไม่เชื่อว่าท่านจะไม่ต้องการตำแหน่งและทรัพย์
สมบัติ ข้าพเจ้ามิใช่เด็กแล้วที่ท่านจะลวงด้วยกลเพียง
ตื้น ๆ เท่านี้” สุสิมะพูดแล้วส่งยิ้มให้วิเนตาด้วย
ความพอใจ
วิเนตามิได้ตอบ เธอเบือนหน้าไปอีกทาง
หนึ่งเสีย สุชิมะเห็นดังนั้นจึงกล่าวว่า "ท่านไม่พอใจ
หรือที่ข้าพเจ้าพูดความจริง สมแล้วที่โบราณท่าน
บอกว่า สตรีนั้นไม่ชอบฟังความจริง”
วิเนตาหันขวับมาด้วยความรู้สึกไม่พอใจ แต่
พยายามระงับกิริยาอันไม่พอใจนั้นเสีย พลางกล่าว
ห้วน ๆ ว่า
“เมื่อท่านผู้ฉลาดทราบว่า สตรีไม่ชอบฟัง
ความจริงแล้ว ท่านตัวกล่าวความจริงต่อสตรีอยู่ไย
เล่า มีอะไรที่เป็นเท็จก็จงกล่าวไปเถิด ข้าพเจ้าอยากฟัง”
เมื่อถูกเข้าแบบนี้ สุสิมะก็นิ่งอึ้งไป ไม่
ทราบจะพูดประการใดต่อไป เขารู้สึกไม่พอใจ แต่
พยายามเก็บความไม่พอใจนั้นเสีย เกรงจะกระทบ
กระเทือนความรู้สึกของวิเนตาเกินไป ใจจริงแล้วอยาก
จะแสดงความฉลาดต่อไปอีก
- นี่หรือวิธีเกี้ยวหญิงของสุสิมะ? นี่หรือวิธี
ทำให้สตรีรัก? เขาช่างโง่ต่อชีวิตเสียจริง ๆ ไม่เรียนรู้
เสียบ้างเลยว่า มนุษย์ต้องการอะไร ใครเล่าต้องการ
ให้มาพูดกรอกหูเขาว่า เขาเป็นคนไม่ชอบความจริง
เขาต้องการความนิยมยกย่องจากคนทั้งหลายว่า เขา
เป็นคนชอบความจริง พอใจในความยุติธรรม แม้พวก
ปล้นที่เที่ยวปล้นเขากินและคนที่ฉ้อโกงทั้งบ้านทั้งเมือง
ก็ต้องการให้คนทั้งหลายเข้าใจว่าเขาเป็นคนมีศีลธรรม
ที่กระทำไปนั้น ทำไปเพื่อความยุติธรรม ความจริง
เป็นสิ่งไม่ตายนั้นแน่แล้ว แต่คนที่พูดจริงโดยไม่คำนึง
ถึงกาลเทศะ มักจะตายเสมอ ตายก่อนที่ความจริง
นั้นจะถูกเปิดเผยออกมา ด้วยเหตุนี้กระมังก่อนคน
ทั้งหลายจะรู้ว่าอะไรจริงอะไรเท็จ จึงมักเสียคนดีไป
แล้วอย่างไม่มีวันดึงกลับคืนมาได้ พวกเรามนุษย์
ทั้งหลาย แม้จะได้เรียนรู้อะไร ๆ มากแล้ว วิทยาการ
สาขาอื่น ๆ ได้ก้าวหน้าไปไกลแล้ว แต่พวกเราก็ยัง
ล้าหลังยังโง่ต่อเรื่องของชีวิต พวกเราพากันเพิกเฉย
และมีทีท่าดูถูกเรื่องชีวิตมากเกินไป
ถ้าสุสิมะพูดเสียใหม่ว่า "วิเนตา! ความจริง
ข้าพเจ้าทราบอยู่แล้วว่า ท่านเป็นคนเจียมตัวไม่
ทะเยอทะยานในตำแหน่งและทรัพย์ ผิดจากคนอื่น
ทั้งหลาย ที่ข้าพเจ้าพูดเรื่องทรัพย์และตำแหน่งฐานะนั้น
ก็เพราะข้าพเจ้าเห็นว่าตำแหน่งฐานะเป็นเครื่องเชิด
ชูเกียรติ ส่วนทรัพย์เป็นเครื่องสะดวกสบาย ข้าพเจ้า
รักท่าน จึงอยากให้ท่านมีเกียรติและอำนวยความ
สะดวกสบาย สิ่งใดที่ข้าพเจ้ามี ข้าพเจ้าก็อยากให้
ท่านมีสิ่งนั้นด้วย อันนี้เป็นเพียงความปรารถนา
ของข้าพเจ้าซึ่งมีต่อคนที่ข้าพเจ้าใฝ่ปอง แต่ถ้าวิเนตา
กั ล ย า ณ ม ต ร ๙๑