พระวิหารคดและศาลาราย : หน้า 67/116

กันเลย แม้จะเป็นพระวิหารคดหลังเดียวกัน แล้วนี่ มีตั้ง ๔ หลัง ก็รวมมี ๔ หน้าบันที่ลายไม่เหมือนกัน อ้อ... มีอยู่หลังหนึ่งนะ หลังตรงทิศตะวันตกเฉียงใต้ ภายในมีพระรูปหล่อกรมหลวงชุมพรเขตต์อุดมศักดิ์ด้วย ฉันเข้าไปกราบท่าน กราบเพื่อเบญจ์ขอให้เบญจ์ เรียนจบไว ๆ จะได้กลับมาเมืองไทยเสียที ฉันเสียง เซียมซีด้วย แต่ไม่บอกนะว่าดีหรือไม่ ก็เสี่ยงหลาย พระวิหารเลยจำไม่ได้ น่าแปลกและน่าขำที่ว่าแทบ ทุกพระวิหารมีเซียมซี ทั้ง ๆ ที่เซียมซีเป็นของคนจีน แต่เพราะคนไทยมีนิสัยชอบเสี่ยงนะ เลยเสี่ยงกระทั่ง ให้ใบเซียมซีมาชี้ว่าเราจะทุกข์หรือสุขเป็นไฉน เอ้า... ย้อนมาเรื่องพระวิหารคดต่อนะจ๊ะ ด้านหน้าคดเข้าไปมีประตู ด้านละ ๒ ประตู ตั้ง รูปสิงโตหินของจีนประตูละ ๒ ตัว รวม ๔ พระวิหาร ๑๖ ประตู ก็รวมเป็นสิงโต ๓๒ ตัว ภายในประดิษ ฐานพระพุทธรูปขนาดเท่าตัวคน ล้วนแต่เป็นพระ พุทธรูปที่รัชกาลที่ ๑ โปรดให้ไปนำมาจากวัดร้าง ตามหัวเมืองต่าง ๆ ตามที่เคยเล่าให้เธอฟังฉบับที่ แล้วไง สมัยพระราชนัดดาของพระองค์คือรัชกาลที่ ก็เคยบูรณะพระวิหารคดครั้งใหญ่ที่หนึ่งแล้ว มา ซ่อมอีกที่สมัยรัชกาลที่ 5 ครั้งสุดท้ายตอนฉลองกรุง ๒๐๐ ปี พร้อมพระอุโบสถนั่นแหละ 3 ที่ ส่วนพระวิหารน้อย ๒ หลัง สร้างในรัชกาล ๓ ๑ รัชกาลที่ โปรดให้รื้อสร้างใหม่ยาวตาม แนวกำแพงที่คั่นกลางเขตพุทธาวาส หลังคาลดมุข ๒ ข้าง พื้นมุขหน้ามุขหลังปูหินอ่อน ซุ้มประตูหน้า ต่างลายปูนปั้นปิดทองประดับกระจก ข้างในก่อฐาน พระวิหารคด ตั้งพระพุทธรูปปั้นเป็น ๒ ฟากตามความยาวของ พระวิหารเป็นกรุเก็บพระพุทธรูปและพระคัมภีร์ที่ชำรุด... มีสิงโตหินเฝ้าที่บันไดทางขึ้นลงด้วยนะจ๊ะ B ศาลารายรอบวัด ท่านพระครูสุนทรโฆษิต แห่งวัดโพธิ์ เคยเล่าให้ฉันฟังว่า เดิมมี ๑๖ ศาลา ไม่มีเฉลียง ไม่มีชั้นลด ก่อล้อมอย่างเป็นช่องกุฏิ ต่อมารัชกาลที่ ทรงรื้อก่อใหม่ ต่อเป็นเฉลียง รอบตัวและลดพื้นเป็น ๒ ขั้น แค่ ๓ ด้าน ด้าน หน้าและด้านสะกัดทั้งสอง (ด้านสะกัดในที่นี้ หมายถึง ด้านข้างจะเห็นท่านพูดคำนี้ แปลกดีเลยใช้บ้าง) ต่อมารื้อออกหลายหลัง แล้วสร้างใหม่อีกในรัชกาล ปัจจุบันจนเท่ากับจำนวนเดิม ศาลารายเฉพาะศาลาเก่า มีศิลาจารึกติด บนเสาในและเสาเฉลียง บอกตำราหมอนวด ตำรา ฤษีดัดตน ตำรายาเด็ก สุภาษิตต่าง ๆ เช่น สุภาษิต พระร่วง สุภาษิตโลกนิติคำโคลง เป็นต้น โดย เขียนไว้บนแผ่นศิลา แต่ตัวหนังสือจางเสียมาก หลุด หายไปก็หลายแผ่นพระครูท่านบอกว่า แต่ก่อนนี้รูป ฤษีดัดตนท่าต่าง ๆ เคยอยู่บนศาลารายเหล่านี้ มี คำอธิบายประกอบท่า บอกวิธีแก้เมื่อยขบ แก้วิ่ง เวียน หรือแก้อะไรต่อมิอะไรบ้าง แต่เดี๋ยวนี้ฤษี ตน เหลือ ๒๐ คงได้ ทางวัดจึงนำไปตั้งไว้บนเขามอ ที่ฉันเคยเล่า ก่อนไงจ๊ะ ๔๒ และส่งรูปมาให้เบญจ์ดูแล้วในฉบับ ๒ เขต ที่จริงนั้นเขตพุทธาวาสยังแบ่งเป็น ใหญ่ ๆ โดยมีกำแพงภายในกั้นจากแนวเหนือลงใต้ คั่นด้วยพระระเบียงล้อมพระมหาเจดีย์ ทำให้เกิด กั ล ย า ณ ม ต ร ๖๕