การดำเนินชีวิตตามหลักธรรม : หน้า 21/146

พยาบาทเข้าสนับสนุนแล้ว รักษา เข้าแทรกแซง ได้ชื่อว่าดำเนินตาม ไอ้การงานของตัวที่เรียกว่าอภิชฌา ร่องรอยของพระพุทธเจ้า พระอร พยาบาทนั่นแหละให้หายไป คุมไว้ หันต์แล้ว แล้วที่ยังมีอภิชฌา พยา เสมอคุมไว้ นั่นมิจฉาทิฏฐิแท้ๆ เมื่อ บาท มิจฉาทิฏฐิอยู่ นั่นดำเนินตาม ท่า สวนใกล้กัน ไม่มีพยาบาท อภิช ร่องรอยพญามารแล้ว นี่ไม่ใช่ทาง ฌาก็ไม่มี มิจฉาทิฏฐิก็ไม่มี เรา ไปของพระพุทธเจ้าพระอรหันต์ นี่ อยากเจริญฉันใดให้เขาเจริญฉันนั้น เป็นทางไปของมารเสียแล้วอย่างนั้น เรารุ่งเรืองอย่างไรก็ให้เขารุ่งเรือง คนอย่างชนิดนั้นรวยไม่ได้ มั่งมีไม่ อย่างนั้น มีเมตตารักใคร่ปรารถนา ได้ คนจะรวยได้จะมีได้ต้องประกอบ ตอ เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา อยู่อย่างนี่แะรักษาตัวเพื่อจะกีดกันเสียซึ่ง อกชกท ทยาบาท มิจฉาทิฏฐิ ให้มันหมด สนไปเสีย อยากจะให้เขาเป็นสุข กรุณา อยาก ด้วยเมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา จะให้เขาทำงานน้อยๆ ให้ได้ผลมากๆ ให้เขาได้พ้นจากทุกข์ หากเขาได้ผล มากก็ยินดีเหมือนตัวได้ อย่างนี้ ถ้า เป็นอย่างนี้ได้ชื่อว่า ประกอบด้วย เมตตา กรุณา มุทิตา เมื่อเขาถึง ความวิบัติพลัดพรากอย่างหนึ่งอย่าง ดังกล่าวแล้ว นั่นแหละเป็นทางไป ของพระพุทธเจ้าพระอรหันต์ เป็น ทางไปของพระแท้ๆ นี่เป็นภิกษุ สามเณรจะทำกิจการอันใด ท่านา ท่านสวน ท่า ราชการงานเดือน เล่า เรียนศึกษาใดๆ ต้องมีเมตตา กรุณา ใด ก็ไม่สมน้ำหน้า ว่าขอให้เขาอย่า มุทิตา อุเบกขาอยู่อย่างนี้นะ รักษา วิบัติพลัดพรากเลย นึกในใจอยู่อย่าง ตัวเพื่อจะกีดกันเสียซึ่งอภิชฌาพยา นี้ นี้เรียกว่าพรหมวิหาร เมื่อตั้งอยู่ บาท มิจฉาทิฏฐิ ให้มันหมดสิ้นไป ในพรหมวิหารเช่นนี้แล้ว ได้ชื่อว่า เสีย ถ้าไม่ฉะนั้น ถ้าไม่ใช้อุบายทาง ไม่มีอภิชฌา พยาบาท มิจฉาทิฏฐิ ใดทางหนึ่ง มันจะท่วมทับเราให้ได้ ต้องใช้ความอดทน อดทนต่ออภิช ฌา อดทนต่อพยาบาท อดทนต่อ มิจฉาทิฏฐิ อดทนต่ออภิชฌา มิจฉา ทิฏฐิ เป็นการตั้งอยู่ในขันติโดยปริ- ยาย อดทนต่อความโกรธที่เกิดขึ้น โดยปัจจุบันทันด่วน ระงับให้อยู่ใน อำนาจเสียได้ นั่นได้ชื่อว่าขันติโดย ตรงทีเดียว เหมือนพระเวสสันดร ให้ทานสองกุมารไปแล้ว เป็นปุดต บริจาคไปแล้ว ชูชกแกมาตีลูกหน้า ที่นั่งเช้าให้แล้ว พระองค์ก็ทรงขยับ พระแสงที่อยู่ข้างที่นั่งนั้นออกมาเป็น กอง แต่พระองค์ทรงสอดส่องด้วย พระปรีชาญาณจนกระทั่งพระแสงที่ ขยับออกมานั่นเข้าไปอยู่ที่เก่าเสียได้ หดกลับเช้าไปหดเข้าไปเสียอย่างเก่า ไม่เอาหละ ปล่อยกันที นี่มันหน้าที่ ของเขา ไม่ใช่หน้าที่ของเรา หน้าที่ ของเรา ปุตตบริจาคของเราสำเร็จ แล้ว นี่มันทำลายปุตตบริจาคของ เรา เรายอมไม่ได้ ก็หดพระแสง กลับเข้าไปเสีย ไม่เป็นอันตรายแก่ ชูชกแม้แต่นิดเดียว นี้ฉันใดก็ดี พระ องค์ทรงอดกลั้นต่อความโกรธที่บัง เกิดขึ้นเฉพาะหน้า เรียกว่า ขันติ โดยตรงทีเดียว ขันตินี่แหละเป็นตัว สำคัญนะ จะเป็นภิกษุ สามเณรที่ดี ได้ก็ด้วยขันตินี่แหละ จะเป็นอุบาสก อุบาสิกาที่ดีได้ในธรรมวินัยของพระ ศาสดา ก็ด้วยขันติความอดทนนี่ แหละ รักษาเข้าไว้เถิด เลิศล้นพ้น ประมาณทีเดียว เมื่อรักษาเอาไว้ ได้แล้ว นิพฺพานํ ปรม วทนฺติ พุทธา ๑๗ กัลยาณมิตร มีนาคม ๒๕๔๐