สมถะและวิปัสสนาในพระพุทธศาสนา : หน้า 101/146

ภาวิต กิมตฺถมนฺโภคิ จิตเป็นขึ้นแล้วต้องการอะไร โย รา โค โส ปรียติ ความกำหนัดยินดีอันใดที่มีอยู่ในจิตใจ ความกำหนัดยินดีอันนั้นก็หมดไปด้วยสมถะ ความสงบ ระงับ วิปสฺสนา ภาวิตา กิมตามนโภติ วิปัสสนาเป็น ขึ้นแล้วต้องการอะไร ปุณณา ภาวิยดี ต้องการทำ ปัญญาให้เป็นขึ้น ปณฺณา ภาวิตา กิมตุถมนโภคิ ปัญญาเป็นขึ้นแล้วต้องการอะไร ยา อวิชชา สา ปรียด ความไม่รู้จริงอันใดที่มีอยู่ในจิตใจ ความไม่รู้จริงอันนั้น หมดไปด้วยความเห็นแจ้งคือ วิปัสสนา ทางพระพุทธศาสนามีวิชชา ๒ อย่างนี้เป็นข้อ สำคัญนัก บัดนี้ท่านทั้งหลายที่เสียสละเวลามา ก็เพื่อมา เรียนสมถะวิปัสสนาทั้งสองอย่างนี้สมถะเป็นวิชชาเบื้องต้น พุทธศาสนิกชนต้องเอาใจใส่ คือแปลความว่าสงบระงับ ใจ เรียกว่า สมถะ วิปัสสนา ซึ่งแปลว่าเห็นแจ้ง เป็นขั้นสูงกว่าสมถะ มีนาคม ๒๕๔๐ เป็นธรรมเบื้องสูง เรียกว่า วิปัสสนา สมถวิปัสสนา ๒ อย่างนี้ เป็นธรรมอันสุขุมลุ่มลึกในทางพระพุทธศาสนา ผู้พูดนี้ได้ศึกษามาตั้งแต่บวช พอบวชออกจากโบสถ์แล้ว ได้วันหนึ่ง รุ่งขึ้นอีกวันหนึ่งก็เรียนทีเดียว เรียนสมถะที เดียว ไม่ได้หยุดเลย จนกระทั่งถึงบัดนี้ บัดนี้ทั้งเรียนด้วย ทั้งสอนด้วย ในฝ่ายสมถวิปัสสนาทั้ง ๒ อย่างนี้ สมถะมีภูมิแค่ไหน สมถะมีภูมิ ๔๐ กสิณ ๑๐ อสุภะ ๑๐ อนุสสติ ๑๐ พรหมวิหาร ธ อาหาเรปฏิกูลสัญญา ๑ จตุธาตุววัตถาน ๑ อรูปฌาน ทง ธ:0 นี้เป็นภูมิของสมถะ E วิปัสสนามีภูมิ ๖ ธ ขันธ์ * อายตนะ ๑๒ ธาตุ ๑ระ อินทรีย์ ๒๒ อริยสัจ ธ: ปฏิจจสมุปบาทธรรม ๑๒ (ธรรมอาศัยซึ่งกันและกัน ฺโฑา กัลยาณมิตร อ่านต่อหน้า ๑๒๖