ข้อความต้นฉบับในหน้า
ความและประเมณี
เรื่อง : ลักขณา ศกุนะสิงห์
กวากเ อเละเระพ..กว
การเคลื่อนศเม
สวดศพเองในคืนนั้นๆ แต่เดี๋ยวนี้เจ้าภาพ
ประเภทที่สอง รู้จักมักคุ้นกับสามีหรือภรรยา
หรือบุตรหลานของผู้ตาย ต้องการแสดงน้ำใจ
หรือให้เกียรติแก่ผู้อยู่ (คือเจ้าภาพตัวจริงประเภท
แรก) มากกว่า จึงมีการจองวันเป็นเจ้าภาพ
งานสวดพระอภิธรรมหน้าศพ ซึ่งมักเรียกกัน
และกาธเพาศพ สั้นๆ ว่า “เจ้าภาพสวดศพ” จนจะกลายเป็น
ต่อจากฉบับที่แล้ว
ประเพณีใหม่ไปเสียแล้ว ไม่ว่าท่านจะเป็นเจ้า
ภาพประเภทใด แต่ในคืนที่ท่านเป็นเจ้าภาพ
ท่านควรจะปฏิบัติตามขั้นตอนดังนี้
สิ่งที่เจ้าภาพงานสวดศพจะต้องปฏิบัติ เมื่อพระสงฆ์ทั้ง 5: รูป ที่นิมนต์มาสวด
ในปัจจุบันเจ้าภาพงานศพมีสองประเภท
ประเภทแรก คือผู้ที่เกี่ยวข้องกับผู้ตาย
โดยตรง อาจเป็นบิดามารดา สามี ภรรยา บุตร
หรือหลาน
ประเภทที่สอง คือญาติสนิทมิตรสหาย
และผู้คุ้นเคยกับผู้ตายหรือคุ้นเคยสนิทสนมกับ
เจ้าภาพประเภทแรก
ธ.
พระอภิธรรมหน้าศพมาถึง และเช้านั่งที่เรียบ
ร้อยแล้ว เจ้าภาพจึงกราบพระพุทธรูปและจุด
ธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัย แล้วจึงจุดธูปเทียน
ที่เครื่องทองน้อย หรือที่ทางวัดจัดไว้สำหรับ
เคารพศพ กราบศพเพียงครั้งเดียว (โดยไม่
ต้องแบมือ) จากนั้นจึงอาราธนาศีล รับศีล
และฟังพระสวดพระอภิธรรมต่อไป เท่าที่นิยม
แต่ก่อนนั้นผู้จะเป็นเจ้าภาพประเภทที่สอง ปฏิบัติ พระจะสวด ธ. จบ บางแห่งพระสวด
มักจะเป็นญาติมิตรผู้ที่คุ้นเคยกับผู้ตายมากกว่า จบเดียวแต่มีเทศน์แทน เพราะถือว่าการเทศน์
ต้องการแสดงน้ำใจหรือตอบแทนพระคุณหรือ ดีกว่า เทศน์ด้วยภาษาไทย คนฟังฟังออกและ
ให้เกียรติแก่ผู้ตาย ก็จะรับภาระเป็นผู้จ่ายค่า เข้าใจง่าย จะได้นำค่า เทศนาไปคิดไปปฏิบัติ
ใช้จ่ายในการจัดงาน หรือจะมาตระเตรียมงาน แต่พระอภิธรรมที่พระสวดนั้นเป็นภาษาบาลี
กัลยาณมิตร ๘๖
7 มนาคม ๒๕๔๐