การเรียนรู้จากประสบการณ์ : หน้า 91/146

ประสบการณ์ที่มีค่ามากที่สุดต่อการเรียนรู้ก็คือ ประสบ การณ์ตรง เช่นคนที่เคยเหยียบเปลือกกล้วยแล้วลื่นหก หกลม ต่อมาเมื่อเขาเห็นเปลือกกล้วย ย่อมจะเกิดความระมัดระวัง ที่จะไม่เหยียบเปลือกกล้วยอีก เป็นต้น ปรัชญาการินิกสุณธ55น ในเมื่อการเรียนรู้ต้องผ่านจากประสบการณ์ โดย เฉพาะจากประสบการณ์ตรง เพราะฉะนั้น ทำอย่างไรเราจึง จะจัดประสบการณ์ให้เขาได้เรียนรู้ ค่า ตอบก็คือ ต้องให้ เรียนรู้ผ่านการทำกิจกรรม และกิจกรรมที่จัดขึ้น ถ้าเป็น กิจกรรมในชีวิตประจำวันอยู่แล้ว ก็จะยิ่งเป็นการตอกย้ำ ประสบการณ์การเรียนรู้ได้ตลอดเวลา เพราะฉะนั้นโครงการอบรมธรรมทายาทจึงใช้ปรัชญา ว่า การปลูกฝังคุณธรรม จะต้องผ่านจากกิจกรรมที่เขาจะ ต้องท่าในชีวิตประจำวันตั้งแต่ตื่นนอน จนกระทั่งเช้านอน ซึ่งกิจกรรมที่ต้องท่า ภายในแต่ละวันนั้น เรียกว่า งานในชีวิต ปานใบชาศ ก่อนอื่น ต้องทำ ความเข้าใจก่อนว่า งานในชีวิต ประกอบด้วยส่วนสำคัญ ! สา ส่วน คือ (๑) การทำมาหาเลี้ยงชีพ ตลอดจนกิจวัตรประจำวัน (๒) การปรับปรุงมารยาท แก้ไข นิสัย ความประพฤติส่วนตัวต่าง ๆ (๓) การเจริญสมาธิภาวนา เพื่อกลั่นใจให้ใส จะต้องปฏิบัติงานทั้ง ๓ ประการ ให้สมบูรณ์ จะขาดอย่างใดอย่างหนึ่งไปไม่ได้ อาชีพ นิสัย สาชีพ หมายถึงงานที่ต้องท่า เพื่อการห่า มาหาเลี้ยงชีพ หรือ เพื่อรักษาสถานภาพของตัวเองเอาไว้อย่างสมบูรณ์ที่สุด เช่น เป็นข้าราชการก็ต้องปฏิบัติหน้าที่ราชการลดสมือ เต็มความ สามารถ เป็นพระภิกษุสามเณร ก็ต้องปฏิบัติสมณกิจไม่มี บกพร่อง เป็นนักเรียนนักศึกษาก็ต้องขวนขวาย เล่าเรียน สุดความสามารถ รวมทั้งกิจวัตรประจำ วันต่างๆ ก็ต้องให้ ลงตัว เหมาะสมกับสถานภาพของตนเองในเวลานั้นๆ นิสัย นอกจากหน้าที่การงานจะต้องเรียบร้อยสมบูรณ์ลง ตัวแล้ว มารยาทและนิสัยส่วนตัว ก็จะต้องฝึกด้วย เพราะ ใครแม้จะทำงานเก่งเพียงใดก็ตาม ถ้านิสัยส่วนตัวมีปัญหา เขาก็จะเป็นได้แค่พนักงานที่มีความสามารถคนหนึ่งเท่านั้น ไม่อาจไต่เต้าไปมีตำแหน่งหน้าที่ที่สูงขึ้นไปได้ สมาธิภาวนา ใครก็ตาม แม้งานในหน้าที่ก็ทำ ได้เรียบร้อยสมบูรณ์ นิสัยและมารยาทส่วนตัวก็ไม่มีที่จะตำหนิดเดียนได้ แต่จะ รับประกันได้ไหมว่า คนๆ นั้นจะไม่ตกนรก ก็ต้องตอบว่า ไม่แน่ เพราะไม่รู้ว่าเมื่อไร จะมีจิตเป็นกุศลหรืออกุศล ยังรับประกัน ไม่ได้ เพราะฉะนั้นจึงต้องมีงานสมาธิภาวนา เพื่อกลั่นใจ ให้ใส เพราะโดยปกติธรรมชาติของใจขอบคิดซัดส่าย และ มักจะไหลลงสู่ที่ต่ำได้ง่าย การจะทำ ให้ใจหยุดซัดส่าย แล้ว ยกใจให้สูงขึ้น ก็ต้องมีที่อึดที่เกาะของใจ เพราะฉะนั้นจึง ต้องหมั่นเจริญภาวนาเพื่อให้ใจมีที่ยึดเกาะไว้ที่ศูนย์กลางกาย รูปแบบการฉก (ฬDDE น | สมาธิ ความ ทักษะ ใจ A กัลยาณมิตร มีนาคม ๒๕๔๗