การเลือกอุปัฏฐากของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า : หน้า 120/252

ยังมีแง่คิดเกี่ยวกับการเลือกอุปัฏฐากของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งน่าสนใจสำหรับผู้ที่เป็นนายที่ต้องการผู้รับใช้ใกล้ชิดรู้ใจสักคน จะได้ ตอนที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่าต้องการ ศึกษาไว้เป็นตัวอย่าง อุปัฏฐาก คราวนั้นก็มีพระเถระผู้ใหญ่หลายท่านอาสา องค์แรกคือ ด พระสารีบุตร แต่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าไม่ทรงรับ ตรัสว่า “อย่าเลย สารีบุตร เธอมีความรู้ความสามารถมาก เธอไปทางทิศ ไหน ประชาชนก็จะดีอกดีใจ เหมือนอย่างได้เห็นเราไปเอง เพราะฉะนั้น ถ้าเธอไปกับเราเสียแล้ว ประชาชนที่เขารอเธอหรือรอเราทางทิศอื่น ๆ ก็ จะตั้งตาคอย ทำให้เสียประโยชน์ของงานพระศาสนา” ๆ จากพระดำรัสนี้ ทำให้เราได้เห็นน้ำพระทัยของพระสัมมาสัมพุทธ เจ้าว่า ทั้ง ๆ ที่พระสาวกมือดีที่สุด ทรงปัญญาเป็นเลิศ อาสาขอเป็น เลขาฯ ส่วนพระองค์ แต่พระองค์กลับไม่ยอมรับด้วยเกรงว่าประชาชน ทั้งหลายจะเสียประโยชน์ไป ส่วนพระองค์เองจะเหนื่อยยากอย่างไร ก็ ไม่เป็นไร ครั้นเมื่อไม่รับพระสารีบุตรแล้ว พระโมคคัลลานะ ซึ่งเป็น พระอัครสาวกเบื้องซ้าย จึงอาสาขอเป็นอุปัฏฐากเอง แต่พระองค์ก็ทรง ห้ามเอาไว้อีก เหตุผลเดียวกันนั้น พระอรหันต์ผู้ใหญ่ทั้งหลายพากัน อาสา เหตุการณ์ก็เป็นเช่นเดียวกัน จนกระทั่งเหลือพระอานนท์เพียงรูป เดียว ท่านนั่งเฉยอยู่ไม่ได้อาสาแต่ประการใด เหตุที่ท่านไม่ขันอาสา เพราะมีเหตุผลอยู่ในใจของท่าน ๓ ประการ คือ ประการแรก ท่านคิดว่าท่านเอง ก็ยังไม่ได้เป็นพระอรหันต์ ยังไม่ หมดกิเลส เป็นแค่พระโสดาบัน มหาปทานสูตร, ที.ม.อ. ๑๓/๑ ๕๖/๘๕ (มมร.) ว่าด้วยการปลุกนายตามทุ่มโมงที่สั่งไว้ QOG ตารับยอดเลขา