คำปรารภ : หน้า 4/252

ข้อความที่มีสั่งสอนอยู่ในหนังสือเล่มนี้นั้น โดยมาก สมควรและเหมาะกับที่ผู้เป็นบ่าวจะกระทำแก่นายคนไทย สมัยเก่า ส่วนผู้ที่เป็นไทยสมัยใหม่หรือฝรั่งก็ดี จะต้องระวัง ดัดแปลงคิดให้ถูกต้องกับสมัยจึงควร อย่างไรก็ดี ตำราเล่ม นี้นับว่าดีมากอยู่ ถึงแม้ว่าจะใช้สำหรับนายที่เป็นคนไทย สมัยใหม่หรือฝรั่งก็ดี” เมื่อหลวงพ่ออ่านเนื้อหาโดยตลอดแล้ว ก็ต้องยอมรับว่า คนที่ ๆ เป็น “บ่าว” ตามนัยยะของหนังสือเล่มนี้จะต้องฝีมือเยี่ยม และทำงาน ด้วยชีวิตจิตใจที่ผูกพันจริง ๆ จึงจะได้ความไว้วางใจให้เข้ารับใช้ใกล้ชิด ในหน้าที่บ่าว ไม่ใช่ว่าใคร ๆ ก็เป็นได้ ถ้าจะว่ากันตามตรงแล้ว คนที่ ประสบความสำเร็จในชีวิตทั้งหลายแทบจะไม่มีใครเลยที่ไม่เคยผ่านงาน บ่าวมาก่อน ต่างกันแต่ว่าไม่ใช่บ่าวจริง ๆ แต่ทำงานให้เจ้านายอย่างไม่ รังเกียจเดียดฉันท์ ทำอย่างบ่าวแท้ ๆ คนที่ไม่เคยทำตัวเป็นอย่างบ่าว เสียอีกที่ไม่ค่อยมีความเจริญรุ่งเรืองในชีวิตและหน้าที่การงานเท่าใดนัก เพราะฉะนั้น หนังสือเล่มนี้จึงน่าจะมีประโยชน์ทั่วไปทั้งบ่าวและคนที่ ต้องการไต่เต้าขึ้นไปเป็นเจ้าคนนายคน ๆ คำว่า บ่าว ที่ใช้กันมาแต่สมัยโบราณ หรือที่นำมาใช้ในที่นี้ ไม่ได้ หมายถึงข้าทาสในระบบศักดินาแต่อย่างใด แต่หมายถึงคนใกล้ชิดที่ เจ้านายไว้วางใจให้ติดตามรับใช้ทั้งในเรื่องการงาน และเรื่องส่วนตัว ถ้า อยู่ในวงการทหารนิยมเรียกว่า ท.ส. ซึ่งย่อมาจากคำว่า ทหารคนสนิท คำปรารภ (๖) ตารับยอดเลขา