การศึกษาและการเรียนรู้ : หน้า 8/252

เมื่อสิ่งใดไม่มีหลักสูตร และตำราให้เรียนก็เป็นการ ยากที่จะทำให้ถูกให้ดีไปทุกอย่างได้ ดูที่เหลือนิสัยที่จะ ปฏิบัติ ถึงหากว่ามีเจตนาอันดี แต่ว่าไปถือ และกระทำทางที ผิดเข้า เช่นไปจำอย่างโซด ๆ อันไม่เข้าเรื่องอะไรมาเข้าใจ ว่าดี เช่นนี้เป็นต้น ก็กระทำให้ตนเสียความเรียบร้อยไป ความฉลาดจะมีก็ด้วยความประพฤติดีและถูกมากกว่าผิด แต่ฉันใดจึงจะรู้ว่าดีถ้าไม่มีความฉลาดเล่า ก็ต้องอาศรัย ความศึกษาและร่ำเรียน และการที่เรียนนั้นก็ต้องมีตำรา และหลักสูตรตำราอย่างนี้ก็ไม่มี และที่มีบ้างก็ไม่ตรงความ ต้องการกับเรื่องอย่างนี้ จะทำอย่างไร เมื่อได้ตริตรองดูเห็นทางบกพร่องอยู่เช่นนี้ จึงได้คิด เรียบเรียงเรื่องจรรยาบ่าวฉบับนี้ขึ้น โดยเห็นว่าจะเป็น ประโยชน์แก่ผู้ที่จะเป็นข้าเจ้าบ่าวขุนนางอยู่บ้าง ถ้าได้เดิน ทางนี้ หรืออีกอย่าง เพื่อเป็นหนทางที่จะได้พิจารณาเลือก ฟันหาทางที่ชอบต่อไป ถึงแม้ว่าหนังสือฉบับนี้จะรวบรวม ข้อความยังไม่หมดจดถี่ถ้วน ก็นึกว่ายังดีกว่าไม่มีทีเดียว เมื่อต้องการเพียงใด ถ้ามีความสามารถทำได้แต่เพียงใด ก็ สุดแต่ใจรักที่จะกระทำ และคงจะเป็นคุณประโยชน์อยู่บ้าง เพื่อผู้ที่ประพฤติแชเชือนไปได้พบได้อ่านก็จะสดุดใจได้สติ ขึ้นมาบ้างดอกกระมัง ถ้าปฏิบัติเข้าทางอยู่แล้ว แต่หากว่า เค้าความเดิม (๑๐) ตำรับยอดเลขา