การมีสติและปัญญา : หน้า 191/252

จงเป็นผู้มีพร้อมทั้งสติและปัญญา อีกจำพวกหนึ่ง มักจะประมาทตนว่า มูลนายโปรดปราน ขึ้นแล้วฟังเพื่อเผลอสติว่าตนเป็นคนวิเศษ ไม่ทันไรก็มี อาการกลับกลายเป็นอย่างอื่นไปก็มีชุม ความเช่นนี้เขา หมายความว่าสติบกพร่อง มีแต่ปัญญาอยู่บ้างก็ทะลวง หนึ่งไปตามความคิด เพราะฉะนั้น ควรจะฝักใฝ่ให้มีทั้งสติ และปัญญาพอ ๆ กัน คำที่กล่าวและเข้าใจกันบางที่ดูเป็นหมายความว่า สติและปัญญาความเดียวกัน ถ้าคำเดียวกัน ที่แท้เป็น คนละคำและคนละความ สติเป็นคำหนึ่งความหนึ่ง ปัญญา เป็นความหนึ่งคำหนึ่ง ปัญญาคือความคิด สติคือความ รู้สึก ดังจะอธิบายเปรียบเทียบว่า ปัญญา คือ ความที่จะกระทำงานใด ๆ ลุล่วงไป ข้างหน้าแต่รายเดียว สติ คือ ความเหนี่ยวรั้งพินิจพิเคราะห์เหตุการเสีย หายที่จะมีจะเป็นขึ้น ด้วยอาการที่กระทำไปนั้น จะมีช่อง ทางเสียหายอย่างไรบ้าง เมื่อพิเคราะห์เห็นทางเสียและ ขัดข้องอย่างนั้นเช่นนั้น ๆ แล้ว ก็ยับยั้งและแก้ไข เช่นนี้ เรียกว่า สติ นํารับยอดเลขา ๑๗๕ จงเป็นผู้มีพร้อมทั้งสติและปัญญา