ความสำคัญของสติและปัญญา : หน้า 192/252

ๆ ๑ เหมือนประหนึ่งว่า ปัญญาเป็นคนที่ ๑ คิดทำการ ก่อสร้างหรูหรา ฟุ้งซ่านด้วยอาการต่าง ๆ คนที่ ๒ คือ สติพิเคราะห์การที่ทำไปนั้นเห็นดีตลอดปลอดโปร่ง ไม่มีทาง เสื่อมเสียที่จะป้องกันรักษาได้ อย่างนี้ก็นับเป็นดีได้ว่า ประกอบพร้อมทั้งสติและปัญญา ถ้าคนที่ ๑ คิดทำไป แต่ คนที่ ๒ คิดเห็นทางเสียหายหลายท่า คิดรักษาและป้องกัน มิได้ถ้าได้ก็ไม่เท่าที่เสียเช่นนี้ ก็นับว่ามีปัญญาทำไม่ตลอด ยังแตกต่างกันอยู่กับสติ ซึ่งนับว่าสติตริตรองรอบคอบถูก ต้อง ถ้าแม้ว่ามีปัญญาคิดจัดการอำนวยการอันใด ๆ ก็ดี ซึ่งเป็นที่สมควรไม่มีทางเสื่อมเสีย แต่สติขัดขวางไว้ ถ้า ผัดผ่อนพิจารณายาวเวลาอันควรเกินไป อย่างนี้นับว่าสติ มากเกินไป ทำให้เสียหายก็ได้ เพราะฉะนั้น สติและปัญญา ๒ อย่างนี้ ย่อม ประกอบกับการใด ๆ จึงจะสำเร็จบริบูรณ์เป็นอันดี แต่ต้อง มีเท่า ๆ กันด้วย จึงจะประเสริฐ ปัญญามากกว่าสติเกินไป ก็ทำให้ฟุ้งซ่าน จะรักษา ป้องกันกับกพร่องไม่เพียงพอ ความเสียหายก็บังเกิดมี แม้ว่าสติมากกว่าปัญญาเกินไป ก็เลยกลัวอะไรต่อ อะไร วุ่นวายสั่นระรัวกลัวไปหมด เลยทำอะไรกับเขาไม่ได้ จงเป็นผู้มีพร้อมทั้งสติและปัญญา ๑๗๖ ตำรับยอดเลขา