การฝึกคุณธรรมจากปัจจัย 4 : หน้า 57/168

a. จากความคิด คำพูด การกระทำของเรา มันก็ยากที่จะเกิด ขึ้น ตกลงบทฝึกคุณธรรมไม่ได้เอามาจากไหน แต่เอามา จากผ้าที่นุ่ง เสื้อที่ใส่ ข้าวที่กิน ส้วมที่ใช้ ก็มาจากสิ่งเหล่า นี้นี่เอง ไม่ได้เอามาจากที่อื่น แม้ที่สุด การซักเสื้อ ถ้าซักไม่เกลี้ยงนี่ มันก็ฟ้องถึง หลายๆ อย่างว่า ความรับผิดชอบของเสื้อผ้ายังไม่มี แล้ว หวังจะให้ใช้ให้รักษา Computer ในที่ทำงานให้ดี ก็ยาก เสียแล้ว อาบน้ำไม่เกลี้ยง แล้วหวังว่าให้มาทำความสะอาด Office ให้สะอาด มันจะได้หรือนี่ แปรงฟันยังแปรงไม่ เกลี้ยง แล้วจะให้ไปถนอมใจคนอื่น ไปปลุกปลอบใจคนอื่น ให้คลายจากความประมาทมัวเมา มันจะได้หรือ รองเท้า พอใช้เสร็จแล้วก็โยนโครมๆ แล้วอย่างนี้ถ้าซื้อรถให้ใช้ จะ ขับโครมๆๆ ไปไหมนี่ สิ่งเหล่านี้มันสะท้อนหมด เคยได้พบกับพวกนายร้อยนายเรือ ก็ถามว่าเขามี บทฝึกอะไร เขาบอกว่า ขัดเครื่องหมายนี่ต้องให้มันวับเลย ธันวาคม ๒๕๓๙ กินเพื่อยังอัตภาพนี้ ให้ดาเนินชีวิตไปได้ เพื่อการปฏิบัติธรรม เพื่อกำจัดเวทนาเก่า คือความหิวให้หมดไป และป้องกันเวทนาใหม่ไม่ให้เกิด เชือกผูกรองเท้านี่ต้อง balance ไม่ balance เขาไม่ยอม ผูกอยู่ทุกวัน ๆ ผูกแล้วยังไม่ balance แล้วจะไปยิงปืนให้ มันเที่ยงได้อย่างไร นึกภาพออกไหม ข้าวที่ตักมากินแต่ละมื้อ ตักข้าวเหลือได้ทุกวัน กิน ข้าวไม่หมดจานเลยสักวัน นี่ท้องของตัวเองยังประมาณไม่ ถูก แล้วจะให้มาควบคุมงบประมาณ ให้มาจัดอาหารให้ พรรคพวกกิน มันจะไว้ใจได้หรือนี่ แว่นของตัวเองยังเช็ด ไม่เกลี้ยง แล้วจะหวังให้ไปดูเครื่องไม้เครื่องมืออะไร ไม่ เชื่อ เชื่อไม่ได้แน่ ผมบนหัวนี่ยังหวีไม่เรียบ แล้วจะหวังให้ ไปตัดหญ้าให้เรียบ ฝันกลางแดดไปเถอะ ทำไม่ได้หรอก ดูกันง่ายๆ อย่างนี้ เจอหน้าทีไร เห็นขี้ตากรังทุกที แล้วจะ หวังให้ไปเป็นกัลยาณมิตร ยกใจคนโน้นคนนี้ เขาเห็นขี้ตา แล้วเขาก็หมดใจแล้ว ไม่เอาแล้ว เรามองง่ายๆ แค่นี้ นี่ยกตัวอย่าง ให้มองภาพคุณ ธรรมให้ออก ตกลงคุณธรรมฝึกจากอะไร ก็ฝึกทุกย่างก้าว จากปัจจัย ๔ ที่ใช้ จากเครื่องใช้ไม้สอยที่มี ไม่ต้องหวัง ว่าจะได้บทฝึกวิเศษพิสดารมาจากฟากฟ้า ไม่ต้องไปหา เพราะมันอยู่ที่ตัวเราทุกคน ถ้ารู้จักพินิจพิจารณาความ เหมาะสมทั้งหมดจากสิ่งเหล่านี้ ด้วยความระมัดระวัง ใน ที่สุดก็กลายเป็นคุณธรรมขึ้นมา ทั้งหมดนี่ก็เป็นส่วนที่เป็นศีลเป็นเรื่องของการควบคุม กาย วาจา ใจ ไม่ให้เป็นโทษ บทฝึกการใช้กาย วาจา ใจ ให้เป็นคุณ สำหรับเรื่องในการฝึกใช้กาย วาจา ใจ ให้เป็นคุณ นั้นมีกล่าวไว้ในพระไตรปิฎก ตั้งแต่มีหิริโอตตัปปะ มีเมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา มีขันติ โสรัจจะ สารพัดที่เราได้ยิน กัลยาณมิตร ๕๓