ข้อความต้นฉบับในหน้า
สงบ และสะอาดดีแล้ว ลักษณะกลมๆ ยอดตรงกึ่งกลางภายนอกของโดมนั้น
เช่นนี้คือลักษณะของดวงธรรมภายใน มีสี่เหลี่ยมเล็กๆ ล้อมรอบฉัตรสามชั้น
ใจของผู้ปฏิบัติสมาธิได้สงบดีในระดับ เอาไว้ (ดังภาพ สาญจิเจดีย์)
หนึ่ง อันเป็นระดับเบื้องต้น ระดับพื้น
ฐานของการที่จะหยั่งใจเข้าไปสู่ธรรมะ แผนภูมิทั้งหมดขององค์เจดีย์ทรงกลม
ขั้นสูงในอันดับต่อไป
และอีกนัยหนึ่ง ดังที่เคยนำมา
ซึ่งตรงนี้ จะต้องพิจารณาโดย
มิใช่เพียงนำเอาส่วนหนึ่งส่วนใดมาพิ-
จารณาเป็นการเฉพาะ เพียงแต่ว่าหาก
นี้
เน้นไปทางด้านการเข้าถึงธรรม และ
การหลุดพ้น ตัวปรัชญาตีความหมาย
หนักไปในทางแนวตั้ง (The Pile) คือ
ทุกช่วงชั้นล้วนมีความหมาย แต่ก็ยัง
จำแนกออกไปแล้วแต่ว่าเจดีย์นั้นจะให้
ความหมายค่อนไปในทางใด เช่นเจดีย์
แทนภูเขา Stupa as the Mountain
พื้นมนุษย์ เป็นภพภูมิที่ต่ำกว่ามนุษย์
ลงไป ตัวองค์เจดีย์หมายถึงอุรังคธาตุ
และยอดสูงแทน
เรียบเรียงเสนอไว้นานแล้ว นั่นคือ ณ ดำเนินคำอธิบายเข้ามาจนกระทั่งถึงจุด ฐานบัวของเจดีย์ก็จะมีความหมายเป็น
ศูนย์กลางภายในตัวโดม ย่อมเป็นที่ นี้ จะเป็นเรื่องราวที่ซับซ้อน เนื่อง
ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ ที่ท่า จากจะต้องมองให้ได้ทุกมุม ทุกแปลน
หน้าที่ประหนึ่งเป็นตัวแทนพระรูปกาย แล้วนำเอาข้อมูลทั้งหมดนั้นมาผสม คือภูเขาไกรลาส
ของพระพุทธองค์ ส่วนทรงกลมที่ ผสานกันเป็นหนึ่ง หมายถึงจะกลาย สภาวะธรรม แทนภพภูมิที่สูงขึ้นไป
ครอบคลุมอยู่นั้นพระเจ้าอโศกมหาราช เป็นเรื่องค่อนข้างยากและไม่ค่อยสนุก เรื่อยๆ จนกระทั่งถึงที่สุดคือพระนิพพาน
ทรงปรารถนาจะให้เป็นการสำแดงถึง นักสำหรับผู้ที่ไม่ชอบและไม่สันทัดใน ตรงเม็ดน้ำค้าง
ลักษณะแห่งสภาวะธรรมของพระพุทธ เรื่องราวที่เป็นเชิงวิชาการ จึงจะขอข้าม
แต่ถ้าให้เจดีย์แทนพระพุทธองค์
องค์ ที่แผ่ไพศาลออกครอบคลุมโลก ตรงนี้ไปโดยให้ข้อมูลไว้เพียงคร่าวๆ ดัง Stupa as Buddha Himself ฐานก็จะ
และมณฑลจักรวาลเอาไว้ และมิใช่ ปรากฏเป็นคำอธิบายอยู่แล้วในรูปภาพ หมายถึงหน้าตักของพระพุทธองค์ อุ
เพียงเท่านี้ เพราะจะเห็นได้ว่าที่จุด ส่วนปรัชญาของเจดีย์ทรงระฆัง รังคธาตุหมายถึงบริเวณลำตัว ยอดต่อ
กัลยาณมิตร
๙๑
ธนวาคม ๒๕๓๙