การสอนธรรมะของพระพุทธเจ้า : หน้า 123/168

อนิจฺจํ ทุกฺข์ อนตฺตา ต่อจากหน้า ๑๑๐ “จะสังเกตได้ว่า พระพุทธเจ้าท่านทรงสอน ธรรมะโดยพระองค์ทรงทราบดีว่า ใจเรานั้นคุ้นกับอะไร ใจเราก็คุ้นกับโลก คุ้นกับรูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส ธรรมารมณ์ ที่เห็น ได้ยิน ได้ดม ได้ลิ้มรส ได้ถูกต้อง สัมผัส ได้นึกคิดตามอายตนะต่างๆ ทางตา ทางหู ทาง จมูก ทางลิ้น ทางกาย ทางใจ v สังเกตดู ท่านจะทรงสอนโดยมีหลักการว่า ให้ละ ให้วาง ให้เบื่อหน่าย ให้คลายความกำหนัด ความยึด มั่นถือมั่น โดยพระพุทธองค์ท่านได้ทรงชี้ให้เห็นว่า ทุก สิ่งที่ได้เห็น ได้ยิน ได้ดม ลิ้มรส ถูกต้องสัมผัส นึกคิด ทางใจว่าสิ่งเหล่านี้ ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา บท สรุปพระไตรปิฎกก็มีอยู่แค่นี้ คือพิจารณาตามความเป็น จริงว่า ของเห็น ๆ ที่ได้เห็น ได้ยิน ได้ดม ฯลฯ ตาม อายตนะต่างๆ เป็นสิ่งที่ไม่ใช่ของจริง เป็นของชั่วคราว ไม่ใช่ของแท้ เพราะฉะนั้นอย่าไปติดอกติดใจอะไรเลย มันเป็นความสุขเล็กๆ น้อยๆ และมีปัญหาปนมา ทรง สอนอย่างนี้เพื่อให้เบื่อหน่าย ให้คลาย พอเบื่อหน่าย พอคลาย จิตก็บริสุทธิ์ หลุดพ้นจากสิ่งเหล่านั้น ลองไป อ่านพระไตรปิฎกดูเถอะ ก็จะสอนเพื่อให้ละให้วางในสิ่ง ที่ไม่ใช่ของจริงไม่ว่าจะเป็นสิ่งมีชีวิต ไม่มีชีวิต หรืออะไร ก็แล้วแต่ ล้วนตกอยู่ในกฎของไตรลักษณ์ คือ ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา เป็นของเปลี่ยนแปลง ไม่มีความ สุขเจือในนั้นเลย ไม่เป็นอิสระ บังคับก็ไม่ได้ เดี๋ยวก็แปร ปรวนกันไป ควบคุมไม่ได้บังคับไม่ได้ จะให้เป็นอย่างนี้ ก็เป็นอย่างนั้น เป็นสิ่งที่ไม่ควรยึดมั่นถือมั่นว่าเป็นตัวเรา ของเรา ท่านจะสอนอย่างนี้เพื่อให้ตัวเราเบื่อหน่ายคลาย กำหนัด พอเบื่อหน่ายคลายกำหนัดแล้วใจจะไปไหน ใจ ก็จะกลับเข้ามาสู่ปริมณฑลของใจ หยุดนิ่งในฐานที่ตั้ง กัลยาณมิตร ธันวาคม ๒๕๓๙ ๑๑๙