การเปลี่ยนแปลงการปกครอง : หน้า 126/204

ตกแต่งเมืองพระนครยโสธรปุระอย่าง เร่งด่วน มีการจัดงานเฉลิมฉลองการ ขึ้นครองราชย์กันอย่างอึกทึกเพื่อเรียก ขวัญกำลังใจชาวกัมพูชากลับคืนมา รวม ทั้งยังได้โปรดให้สร้างเมืองหลวงใหม่คือ พระนครหลวง (/๒ : 71109) ขึ้น ทางตอนเหนือของเมืองยโสธรปุระโดย มีปราสาทบายนเป็นศูนย์กลาง พระเจ้าชัยวรมันที่ ๗ ทรง ปรารถนาที่จะเอาชนะพวกจามให้ เด็ดขาด ประจวบกับตอนต้นรัชกาลได้มีเจ้าชาย จามองค์ หนึ่งซึ่งลี้ภัยเข้ามาสวามีกักดคือเจ้าชายวิทยานันทะที่ได้ เสด็จเข้ามายังกัมพูชาเมื่อปี พ.ศ.๒๓๒๕ พระเจ้าชัยวรมันที่ ๗ ทรงโปรดปรานเจ้าชายวิทยานันทะเป็นอย่างมาก ทรง ถ่ายทอดศิลปการต่อสู้และยุทธวิธีให้ โดยได้อาศัยเจ้าชาย จามพระองค์นี้เป็นกำลังสำคัญในการ ปราบปรามพวก กบฏในพระราชอาณาจักรรวมทั้งการทำสงครามกับพวก จามจนสามารถยึดเมืองวิชัยราชธานีของจามได้ในที่สุด หลังจากทรงผนวกอาณาจักรจามเข้าไว้ในพระราชอำนาจ แล้วก็ทำให้อาณาจักรกัมพูชามีความกว้าง ใหญ่ยิ่งกว่า สมัยใดๆ การเปลี่ยนจากระบบเทาราชามาเป็นพุทธราชา ตลอดประวัติศาสตร์อันยาวนานของอาณาจักร กัมพูชาก่อนที่จะมาถึงยุคสมัยของพระเจ้าชัยวรมันที่ ๗ นั้น นับว่าลัทธิไศเลนทร์หรือลัทธิเทวราชาได้หยั่งรากลึกอยู่ใน ความเชื่อและการปกครองของอาณาจักรกัมพูชามาอย่าง เหนียวแน่น ลัทธินี้ถือว่าเทวะคือราชาหรือราชาคือเทวะ ที่จุติลงมาเพื่อสร้างสันติสุขบนพื้นพิภพ ครั้นมาถึงรัชสมัยของพระเจ้าชัยวรมันที่ ๗ ซึ่ง ทรงมีพระราชศรัทธาในพระพุทธศาสนาอย่างแรงกล้า อีก ทั้งยังทรงมีพระมเหสีที่มีความรู้ มีความเชี่ยวชาญในหลัก ธรรทางพระพุทธศาสนาเป็นกำลังหนุนอันสำคัญอยู่ด้วย จึงทำให้พระองค์ทรงสามารถปฏิวัติ เปลี่ยนแปลงคตินิยมและการปกครอง จากระบบเทวราชามาเป็นพุทธราชา ได้สำเร็จ ดังที่เห็นปรากฏชัดเจนจาก รูปแบบของการสร้างปราสาทและ ศาสนสถานต่างๆอย่างเช่นปราสาท บายนที่นครธมซึ่งได้เปลี่ยนจากรูป แบบของเทวสถานที่ประดิษฐาน ศิวลึงค์รูปฝักข้าวโพดมาเป็นรูป จตุรพักตร์ของพระโพธิสัตว์อวโลกิเต ศวรสมันตมุข พระโพธิสัตว์ผู้มีพระพักตร์อยู่ทุกทิศแสดง ถึงการสถิตอยู่ทุกแห่งหน เป็นสัญลักษณ์ว่าพระองค์ทรง แผ่พระราชอำนาจและพระมหากรุณาธิคุณไปทั่วทั้งจตุรทิศ จากการเปลี่ยนแปลงจากระบบเทวราชามาเป็น พุทธราชาหรือธรรมราชาของพระเจ้าชัยวรมันที่ ๗ นี้นับ ว่าได้ช่วยลดช่องว่างระหว่างกษัตริย์กับราษฎรลงไปอย่าง มาก พระองค์ทรงยอมสละความสุขสบายส่วนพระองค์ และทรงทุ่มเททำทุกอย่างเพื่อช่วยขจัดทุกข์ของปวง ประชาราษฎร์ ทำให้พระองค์ทรงเป็นกษัตริย์ที่ตั้งอยู่ใน หัวใจของชาวกัมพูชาตลอดมาจนถึงปัจจุบัน ผลงานลันยิ่งใหญ่ของพระเจ้าชัยวรมันที่ ๓ ผลงานอันยิ่งใหญ่ของพระเจ้าชัยวรมันที่ ๗ นอกเหนือจากการช่วยกอบกู้เอกราชของกัมพูชาจาก อาณาจักรจัมปาและการปฏิวัติเปลี่ยนแปลงการปกครอง จากระบบเทวราชามาเป็นพุทธราชาคังที่ได้กล่าวมาแล้ว พระองค์ยังได้ทรงสร้างผลงานอันยิ่งใหญ่ไว้อีกมากมายทั้ง ในส่วนของการสร้างศาสนสถาน การทำนุบำรุงพระพุทธ ศาสนา การปรับปรุงระบบสุขศาลาหรือโรงพยาบาล รวมทั้งการส การสร้างทางหลวงเชื่อมอินโดจีนเป็นต้น การสร้างคาสนสถานและการทำนุบำรุงพระพุทธศาสนา พระเจ้าชัยวรมันที่ ๗ ทรงเป็นพระราชาที่ ก่อสร้างวัดวาอารามและศาสนสถานไว้มากที่สุดของ ๑๒๔ กัลยาณมิตร, พฤศจกายน พ.ศ. ๒๕0:3