การอ่อนน้อมถ่อมตนในวัฒนธรรมไทย : หน้า 189/204

อภิวาทนสีลิสส จตุตาโร ธมฺมา วฑฺฒนฺติ โอวาทพระเถระ : พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช ป.ธ. ๙ ราชบัณฑิต) นิจจ วุฑฒาปจายิโน อายุ วณฺโณ สุข์ พล0ฯ ขุ.ธ. ๒๕/๑๐๗/๓๗ ธรรม ๔ ประการคือ อายุ วรรณะ สุขะ พละ ย่อมเจริญแก่บุคคลผู้มีปรกติ กราบไหว้ ผู้อ่อนน้อม ต่อผู้ใหญ่เป็นนิจ ยาอายุวัฒนะ รรมเนียมไทยแท้แต่โบราณมา ผู้น้อยต้องเคารพนบนอบผู้ใหญ่อ่อนน้อม ถ่อมตนอยู่เสมอ ผู้ใดอยู่ในฐานะควรไหว้ก็ไหว้ ผู้ใดอยู่ในฐานะควรกราบ ก็กราบ เรียกว่าเป็นคนมืออ่อนเท้าอ่อน ไม่แข็งกระด้างรักษากิริยา มารยาทแบบผู้ดีมีตระกูล เรื่องนี้ปฏิบัติสืบๆ กันมาจนกลายเป็นวัฒนธรรมไทย ประการหนึ่งซึ่งเป็นที่เข็ดหน้าชูตาประเทศชาติได้เป็นอย่างดี ทั้งนี้ เพราะคนไทยเรา ได้รับอิทธิพลเรื่องนี้มาจากพระพุทธศาสนา ในพระพุทธศาสนานั้นท่านสอนให้พระ ภิกษุสามเณรอ่อนน้อมถ่อมตนต่อพระเถระตามลำดับชั้น ซึ่งเรียกว่าตามลำดับอาวุโส คือผู้บวชภายหลังจะต้องเคารพ จะต้องกราบไหว้พระผู้อาวุโสกว่า แม้จะบวชก่อน เพียงวันเดียว เมื่อคนไทยยอมรับนับถือพระพุทธศาสนาก็ถือวัฒนธรรมทางศาสนา ในข้อนี้มาปฏิบัติด้วย และกลายเป็นวัฒนธรรมไทยไปในที่สุด ความจริงคนเราทุกคนชอบคนที่อ่อนน้อมถ่อมตน มีสัมมาคารวะรู้จักผู้ใหญ่ ไม่ชอบคนที่แข็งกระด้าง ขาดคารวะ ไม่รู้จักผู้หลักผู้ใหญ่ ไม่รู้ที่ต่ำาที่สูง หากได้พบเห็นเด็กหรือผู้ใดเป็นคนที่ อ่อนน้อม รู้จักกราบ รู้จักไหว้ เป็น คนเรียบร้อย มีมารยาทงามก็จะ ชอบใจให้ความเอ็นดูและต้องการที่ จะสนับสนุนให้เป็นใหญ่ให้มีหน้ามีตา ให้มียศตำแหน่งที่สูงขึ้น ตรงกันข้าม หากเห็นผู้ใดเป็นคนแข็งกระด้าง มารยาทไม่เรียบร้อยไม่รู้จักที่ต่ำที่สูง ขาดสัมมาคารวะ ย่อมไม่ถูกใจ ไม่ อยากจะสนับสนุนให้ก้าวหน้า ไม่ อยากจะให้เป็นใหญ่ต่อไป เพราะ กัลยาณมิตร พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕® : @๘๗