ประวัติศาสตร์อัฟกานิสถาน : หน้า 140/204

เศียรพระพุทธรูป กั้นด้วยปูนขาวผสมหินอ่อนเน ศิลปะกรีก-อินเดีย สร้างไนอัฟกานิสถาน พุทธศักราช ๖๐๐-๗๐๐ เก็บรักษาในพิพิธภัณฑ์คาบูล เจดีย์พระพุทธศาสนา นอกเมืองคาบูล ๑๓๘ พัธตามิน พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๕ มุสลิมเกิน ๙๙% ที่นับถือศาสนาอื่นรวมกันแล้วมีไม่ถึง 50% ด้วยช้า ไป แต่พอมาคิดๆ ดูแล้ว ก็ดีเหมือนกันนะ ฉันจะได้รู้เรื่องราวของ บรรพบุรุษให้มากไปกว่านี้ ก็เลยไปเที่ยวค้นหาตามห้องสมุด มหาวิทยาลัยกับสถาบันอังกฤษศึกษาอัฟกันและพูดคุยกับอาจารย์ บ้างเลยได้เรื่องมาเล่าให้เธอฟังอย่างนี้นะ เธอคงเคยได้ยินพระนามของกษัตริย์สำคัญองค์หนึ่งของ ชาวอคามีเนียนเมื่อ 500 ปีก่อนคริสตกาลมาแล้ว คือ พระเจ้า ไซรัสมหาราชที่สอง พระองค์ทรงมีอำนาจปกครองดินแดนแถบนี้ สืบต่อจากพระเจ้าไชรัสมหาราชที่หนึ่งผู้ทรงรวมดินแดนต่างๆ ของ อัฟกานิสถานเข้าด้วยกันมี อาเรีย (อยู่ในเฮรัตปัจจุบัน) บากเตรีย (หรือบอลข) สัตตาจีเดีย (จากการนี้ถึงแม่น้ำอินตัส) ดรันเจียน่า (ซีสถาน)และอราโคเชีย (กันดาฮารี) จนกระทั่งวันหนึ่ง กษัตริย์กรีกลูกศิษย์อริสโตเดลพระนาม ว่าพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราช พระองค์ทรงยกทัพมารบได้ แผ่นดินอัฟกานิสถานไปครอง แล้วกรีธาทัพไปอินเดียต่อเมื่อ ๓๒๗ ปีก่อนคริสตกาล อัย คะนอม เมืองกรีกที่กลายเป็นซากปรักหักพังบน แผ่นดินอัฟกันตรงที่แม่น้ำอามูและแม่น้ำ llow on© มาบรรจบกัน มีจารึกและบันทึกเขียนเป็นตัวอักษรเดลฟิคของกรีกว่าด้วย กฎเกณฑ์ความประพฤติที่ควรทำและไม่ควรทำ มีอาคารก่อสร้าง ตามแบบสถาปัตยกรรมของกรีก ศูนย์การปกครองขนาดใหญ่ โรง ละคร และยิมเนเซียม ความยิ่งใหญ่ของเมืองอัย คะนอม สิ้นสุดลง เมื่อชนเผ่าเลี้ยงสัตว์ร่อนเร่มาโจมตีราว ๑๓๐ ปีก่อนคริสตกาล หมดยุคอคามีเนียนและกรีกแล้ว ก็มาถึงราชวงศ์เซลิวซีด ซึ่งปกครองอยู่ที่บาบิโลนประมาณ ๓๐๕ ปี ก่อนคริสตกาล อาณาจักรทางใต้เขตเขาฮินดูกูฎลงไป ตกอยู่ใต้อำนาจของราชวงศ์ เมารยะแห่งอินเดียภาคเหนือ พบเสาหินจารึกสองภาษาคือ ภาษา กรีกและภาษาอราเมอิค (ภาษาของชาวอคามีเนียน) ที่เมืองกันดา ฮาร์และดักห์มาน (ทางภาคตะวันออกของอัฟกานิสถาน) อายุสมัย พระเจ้าอโศกมหาราช (๒๖๕ - ๒๓๘ ปีก่อนคริสตกาล หรืออาจจะ ๒๗๓ - ๒๓๒ ปีก่อนคริสตกาล) พระองค์ทรงเป็นจักรพรรดิที่มีชื่อ เสียงมากที่สุดในราชวงศ์เมารยะ ต่อมา ข้าหลวงปกครองเชื้อสายกรีก-บากเตรีย ชื่อ ดิโอโดตัสประกาศให้ดินแดนที่ราบลุ่มแม่น้ำอามูของอัฟกานิสถาน เป็นอิสระปกครองตนเองราว ๒๕๐ ปีก่อนคริสตกาล นักรบ