2 ครั้ง

ข้อสันนิษฐานและสรุปเบื้องต้น จากหลักฐานเหรียญ และปริมาณลูกปัดจำนวนมาก และ ข้อพิจารณาตามองค์ประกอบอื่น 1 ดังกล่าวมาแล้วนั้น ทำให้ผู้เขียนตั้งข้อสังเกตดังนี้ อาจจะ มีการติดต่อกัน ไม่ว่าทางตรงหรือทางอ้อม ระหว่าง พวกอยู่ในทางอินเดียเหนือไปทางตะวันตก ได้แก่ พวกตะกั่วป่า ติดต่อกับพวกตะกั่วป่าใต้ ระยะเวลาใกล้เคียงกันของสองอารยธรรมนี้ ทำให้ทั้ง พวกที่อยู่ในอ่าวไทยสามารถแสวงหาผลประโยชน์จากเส้นทาง “แพรไหม” ได้ร่วมกัน จะเห็นได้จากรูปวัตถุสินค้า ซึ่งคล้ายกันมาก - การติดต่อเชื่อมโยงกัน และแลกเปลี่ยนกันทางเทคโนโลยี เป็นไปได้สูงระหว่างพวกที่อยู่ควานลูกปัด คลองท่อมจังหวัดกระ ซึ่งเรียกตามโตเลมีว่า พวกตะกั่วป่า (ใต้) กับพวกตะกั่วป่าเหนือ - อาจจะมีการอพยพแลกเปลี่ยนพื้นที่การผลิตกัน - น่าจะมีการเชื่อมโยงแหล่งกา
- การติดต่อทางการค้าและอารยธรรม