การสร้างเจดีย์ในสมัยพระเจ้าอโศกมหาราช : หน้า 57/124

หรือ King of Dhama หรือ Dhamarajika พระเจ้าอโศก ราชาผู้ทรงธรรม หรือพระเจ้า อโศกธรรมิกราชา เริ่มต้นจากรูปทรงของเจดีย์ที่เริ่มเป็นครั้ง แรกอย่างเป็นเรื่องราวนั้น เรียกว่าทรงสัญจิ Sanci ยังมีลักษณะที่ใครต่อใครบอกว่าเป็นทรงบาตร คว่ำที่พัฒนาการมาจากสถูป หรือที่ฝังศพของ บุคคลสำคัญดังกล่าว เพียงแต่ต่อยอดฉัตรไว้ข้างบน และบรรจุพระบรมสารีริกธาตุไว้ตรงกลางเท่านั้น ซึ่งหากจะพิจารณากันอีกที จะเป็นไปได้ หรือไม่ว่า ยุคนั้น สมัยนั้น พระพุทธศาสนายัง บริสุทธิ์ยิ่งนัก การสร้างสิ่งต่าง ๆ ที่เป็นการแสดง ออกของศาสนาย่อมถ่ายทอดออกมาจากความ เป็นจริง และความบริสุทธิ์ภายใน โดยเฉพาะ อย่างยิ่งพระองค์ทรงเป็นผู้ที่ศึกษาพระศาสนา อย่างยิ่ง ปฏิบัติธรรม และเชื่อกันว่ามีพระอรหันต์ เป็นผู้ใกล้ชิด คือ พระอุปปะคุปตะ (Upagupta) ผู้ซึ่งได้อธิบาย สั่งสอน แนะนำพระเจ้าอโศกมหาราช ให้รู้จักกับความแตกต่าง และความหมายของ รูปกาย (Rupakaya) และธรรมกาย (Dhama- kaya) พร้อม ๆ กับได้แนะนำให้รู้จักการรวม กันเป็นหนึ่งเดียวระหว่างรูปกาย กับธรรมกาย ด้วยนั้น น่าจะทำให้ตีความให้ไกลออกไป หรือ ลึกลงไปได้หรือไม่ว่า.... สาญจิเจดีย์ที่ทำขึ้นนั้น มิได้มีพัฒนาการมาจากการสร้างหลุมศพ แต่ทว่า เป็นการถ่ายทอดที่บริสุทธิ์ และโดยตรงจาก สภาวะธรรมความเป็นจริงภายในว่า ทรงกลมคว่ำ ที่ครอบอยู่นั้น คือผลจากการทำสมาธิที่เรียกว่า ดวงธรรม หรือดวงพุทโธ ส่วนภายในกึ่งกลางของ ครึ่งวงกลมที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุนั้น คือ การแทนพุทธภาวะอันเป็นประตูไปสู่การบรรลุธรรม Kalyanamitra.org ก ล ย า ณ ม ต ร ๕๕