ประเพณีและวัฒนธรรมไทย : หน้า 91/124

ปีใหม่ครั้งแรก ปีใหม่ครั้งที่สอง ปีใหม่ครั้งที่สาม ปีใหม่ครั้งที่สี่ เหมันต์ ลิงลม เพลงพิษฐาน แม่นายา มาลานําสยาม BIBOU คำอธิบาย เดือนอ้าย แรมหนึ่งค่ำ มีมาแต่โบราณ เดือนห้า ขึ้นหนึ่งค่ำ หนึ่งเมษายน พ.ศ. ๒๔๓๒ } เปลี่ยนแปลงในสมัย รัชกาลที่ ๕ หนึ่งมกราคม พ.ศ. ๒๕๕๔ เปลี่ยนแปลงในสมัยจอมพลแปลก ฤดูหนาว เป็นเวลาที่อากาศสบาย เหมาะที่จะมีงาน การละเล่น คนโบราณจึงให้ต้นฤดูหนาวเป็นวันขึ้นปีใหม่ เล่นคล้ายรำแม่ศรีแต่ผาดโผนกว่า ถ้าลิงเข้าผู้ทำหน้าที่เป็น ลิงลม ก็จะปีนป่ายขึ้นยอดไม้สูง ๆ ได้ เป็นการละเล่นพื้นบ้าน จะเล่นกันที่วัดหลังจากทำบุญแล้ว แบ่งเป็นชายข้างหนึ่ง หญิงข้างหนึ่ง ในมือถือพานดอกไม้ ตอบโต้กันมีลูกคู่ร้องรับ เนื้อเพลงที่ร้องจะพยายามหาชื่อ ดอกไม้ที่สัมผัสกับชื่อชายหญิง เช่นขึ้นต้นว่า "พิษฐานเอย มือหนึ่งถือพาน พานเอาดอกสลิดเกิดชาติใดขอให้ได้คน ชื่อนิด “ลูกคู่ก็ร้องรับว่า "พิษฐานวานไหว้ขอให้ได้ดังใจลูก พิษฐานเอย เอ๋ย พิษฐานวานวงขอให้ตรงดังองค์ลูกพิษฐาน เอย ขนมจีนน้ำยา คนเก่า ๆ มักพูดจาให้คล้องจอง เช่น ขนมจีนแม่วัลลา น้ำยาพระอภัย ฯลฯ จริง ๆ แล้วมักทํา ขนมจีนน้ำยาคู่กับน้ำพริกในเวลาทำบุญ หรืองานตรุษ & Black) สงกรานต์ เป็นอาหารเชิดหน้าชูตาไว้เลี้ยงแขกเหรื่อที่มาร่วมงาน มาจาก "มาลานำไทย” ผู้ใหญ่รุ่นคุณพ่อ คุณแม่มักจะกล่าวถึงวันเก่า ๆ ในยุคสมัยจอมพล ป. (แปลก) พิบูลสงคราม ให้หญิงไทยใส่หมวกตามอย่างแหม่ม เพื่อ แสดงให้ต่างชาติเห็นว่าไทยเป็นชาติที่เจริญแล้ว Kalyanamitra.org กัลยา ณ มิ ต ร ๘๙