เจดีย์ในพุกาม : หน้า 55/112

เล่าเรื่องเจดีย์ (ต่อจากหน้า ๔๔) พุกาม มีสมญานามอีกอย่างหนึ่งว่า THE LAND OF MILLION PAGODAS หรือดินแดนแห่ง เจดีย์ล้านองค์ เชื่อกันว่าคนทั่วไปในซีกโลกตะวันตก รู้จักพุกามดีเท่า ๆ กับรู้จักทัชมาฮาล ฝรั่งหลายคนที่ เข้าไปศึกษาทางโบราณคดีในดินแดนนี้พากันพูด เป็นเสียงเดียวกันถึงคุณธรรมอันงดงาม ความมีน้ำ ใจ และความอ่อนโยนที่ซ่อนอยู่ในชีวิตง่าย ๆ ของคนพื้นบ้านที่นี่ ซึ่งทำให้ฝรั่งเหล่านั้นได้เข้าถึง และสัมผัส คุณค่าของพระพุทธศาสนา ที่วาง พื้นฐานอย่างมั่นคงให้กับผู้คนที่นับถือ แม้ว่าวัน เวลาจะล่วงเลยถึงป่านนี้แล้วก็ตาม พวกเขาต่างพา กันพูดว่า เสน่ห์ของพระพุทธศาสนาอยู่ที่ความมีน้ำ ใจ เป็นรากฐานที่ไม่มีสิ่งใดสามารถมารื้อถอนหรือ ชะล้างออกได้เลย 1. และเจดีย์ที่มีอยู่มากมายแทบทุกเนินเขาใน อาณาบริเวณที่เคยรุ่งเรืองของพระเจ้าแผ่นดินผู้ทรง พระนามว่า อนอระธามังช่อ หรือพระเจ้าอนุรุทธ กับราชวงศ์ของพระองค์ ยังคงมีให้เห็นดาษดื่นไปหมด ชาวพุกามมักบอกกับผู้คนที่มาเยือน หรือลูกหลาน ต่อ ๆ มาของเขาว่า ทุกย่างก้าวบนแผ่นดินพุกาม มีความศักดิ์ สิทธิ์ซ่อนอยู่ในจำนวนเจดีย์มากมาย วัดและพระ พุทธเจดีย์อานันทะ เจดีย์ชเวสันดอว์ วัดและ พระพุทธเจดีย์มหาโพธิ และเจดีย์ชเวสิกัน ดูเหมือน จะมีชื่อเสียง และมีคนรู้จักมากที่สุด โดยเฉพาะ เจดีย์อานันทะ และมหาโพธิ มหาเจดีย์อานันทะนั้นมีเรื่องราวน่าสนใจมาก ที่สุด เนื่องจากเป็นการสร้างขึ้นเพื่อเลียนแบบวัด นันทะมูลละ ที่เชิงเขาหิมาลัย โดยการบอกเล่าของ พระภิกษุอินเดียที่ภิกขาจารมาจากดินแดนแถบนั้นและ จากการใช้พลังสมาธิของพระภิกษุเหล่านั้นสร้างภาพ ของวัดและเจดีย์นันทะมูลละที่ถูกปกคลุมด้วยหิมะ ขาวโพลนอยู่ตลอดเวลา ให้กษัตริย์พุกามในขณะนั้น คือพระเจ้าคะยันสิทธิ (Kyanzittha) ได้ทอดพระเนตร ด้วยพระองค์เอง เพื่อจะได้สร้างเลียนแบบได้ถูกต้อง ตามพระประสงค์ เจดีย์ปอนยาฉิ่น นี่เอง คือคำตอบว่าทำไม เจดีย์อานันทะ จึงมีสีขาว ที่เรียกว่า White Wash ท่ามกลางเจดีย์ อื่น ๆ ที่เป็นสีอิฐ หรือสอ (ฉาบ) ปูนธรรมดา เช่นเดียวกันกับค่านิยมในการสร้างวัด และ พระพุทธเจดีย์ในพุกาม หรือในยุคพม่าโบราณ คือ สร้างทั้งที่เป็นเสนาสนะของพระสงฆ์ ที่เรียน ที่ศึกษา ที่ปฏิบัติสมาธิ จะรวมอยู่ในอาคารเดียวกันทั้งหมด คือซ้อนกันขึ้นเป็นชั้น ๆ ไป โดยจัดให้มีทางระบาย อากาศ และแสงสว่างส่องเข้าได้ทั่วถึง ส่วนสำคัญ ที่สุดคือ พระเจดีย์ก็จะอยู่ตรงกลาง เพราะถือว่า สำคัญที่สุด แล้วจึงจะถึงยอดสุดของพระเจดีย์ ซึ่ง ส่วนใหญ่ โดยมากจะใช้เป็นที่บรรจุพระบรมสารีริก ธาตุของพระพุทธองค์ และอานันทะเจดีย์ กับเจดีย์ องค์อื่น ๆ ในพุกาม ก็เป็นเช่นนั้น กั ล ย า ณ ม ต ร ๕๓