ข้อความต้นฉบับในหน้า
พืชพิเศษที่ไม่เจริญ
งอกงามในแหล่งกำเนิด
ธรรมดา และเป็นพืช
มงคลที่ให้ความสุขกาย
แก่มนุษย์ ด้วยข้าว
เป็นพืชหลักที่เลี้ยงชีวิต
มนุษย์โดยทั่วหน้า และ
ยังเป็นต้นเหตุของ
ความตั้งมั่น และความเจริญไพบูลย์แห่งผืนแผ่นดิน
ทั้งปวง...เมื่อข้าวมีความสำคัญกับชีวิตมนุษย์จึงได้
รับการนับถือว่าเป็นพืชที่นำมงคลมาสู่การดำรงอยู่
..บนผืนแผ่นดินทองแผ่นดินธรรมนี้เต็มไปด้วยนาข้าว
อันอุดมสมบูรณ์ ด้วยผู้คนบนแผ่นดินตั้งมั่นในศีล
อันบริสุทธิ์ขององค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า มีเมตตาปราณี
มีคุณธรรม ไอเย็นของใจที่บังเกิดจากศีลและธรรม
บังคับและเกื้อกูลธรรมชาติ ให้พอดีพอเหมาะกับ
การเจริญเติบโตของต้นข้าว...ข้าวได้เลือกแผ่นดินทอง
ของไทยซึ่งเป็นที่อาศัยของพุทธศาสนิกชนทั้งกายใจ
และเป็นแผ่นดินที่สมบูรณ์ด้วยดินดำ ดินร่วน และ
ดินเหนียว มีแหล่งน้ำที่ไหลหล่อเลี้ยงเวียนวน
พร้อมแสงทองของพระอาทิตย์ส่องกระจ่างตลอดทั้งปี
การปลูกข้าวจึงกระทำได้อย่างสม่ำเสมอ สุดแต่ผู้
อาศัยผืนแผ่นดินจะเลือกวิธีทำนาข้าวให้เหมาะสมกับ
สภาวะแวดล้อมที่อาศัยทำกิน บางภาคพื้นที่ที่มี
แหล่งน้ำอุดมสมบูรณ์ ชาวนาจะเลือกทำนาปรัง
ซึ่งเป็นการทำนาที่ทำได้ติดต่อตลอดปี แต่ถ้าพื้นที่
ไม่อำนวย แหล่งน้ำไม่เกื้อหนุน ความเป็นอยู่ต้อง
อาศัยฝนฟ้า ชาวนาจึงจะเลือกทำนาปี ซึ่งเป็นนาที่
ทำเฉพาะฤดูฝนเท่านั้น
๙๐ ก ล ย า ณ ม ต ร
การปลูกข้าวของ
บรรพบุรุษไทย นับแต่
โบราณสืบทอดจนถึง
ปัจจุบันจะมีสองวิธีคือ
การปลูกข้าวโดยการ
หว่านเมล็ด ชาวนาจะ
หว่านเมล็ดข้าวบนผืน
แผ่นดินที่ได้รับการไถ
พลิกผิวหน้า และไถพรวนจนดินละเอียดร่วน พอ
เหมาะที่เมล็ดจะเติบโตงอกงามได้ หลังจากเมล็ด
เริ่มงอก น้ำจะถูกไขเข้าผืนนาจนท่วมขังเพื่อหล่อ
เลี้ยงต้นข้าว
อีกวิธีหนึ่งเป็นการทำนาแบบปักดำ
เมล็ดข้าวเปลือกจะถูกนำไปเพาะจนเติบโตเป็นต้น
ข้าวอ่อน ชาวนาจึงจะย้ายต้นข้าวอ่อนนั้นไปปักใน
ผืนนาที่เจิ่งนองด้วยน้ำขัง....ในไม่ช้า ต้นข้าวก็จะออกรวง
แต่ละรวงโอบอุ้มเมล็ดข้าวหลายร้อยเมล็ด เมล็ด
ข้าวอ่อนจะมีน้ำนมข้าวสีนวล ที่คนโบราณนิยมเก็บ
ไปทำข้าวยาคู เพื่อถวายพระสงฆ์หรือนำไปให้
บุพการี...และเมื่อน้ำนมข้าวแห้ง ข้าวเริ่มแก่ รวง
ข้าวบางส่วนจะถูกเก็บนำไปทุบให้แบนทำข้าวเม่าให้
ลูกหลานรับประทานเล่น....เมื่อครบ ๑๐๐ ถึง ๑๘๐
วัน รวงข้าวจะสุกเป็นสีทองเหลืองอร่าม เตือนให้
ชาวนาล่วงรู้ถึงฤดูเก็บเกี่ยวข้าว นำรวงข้าวไปนวด
ให้เมล็ดสีทองของข้าวเปลือกออกจากรวงที่แห้งกรอบ...
ข้าวเปลือกสีทองงดงาม ประดุจทองที่แผ่นดินได้
ผลิตเลี้ยงชาวโลกจะถูกนำไปสีให้เปลือกหลุดออก
เหลือแต่เมล็ดข้าวที่สมบูรณ์ พร้อมจะถูกนำไปขัดสี
ฉวีวรรณปรุงแต่ง เลี้ยงชีวิตมนุษย์ให้มีพลังกายที่จะ
สร้างสรรค์แต่สิ่งอันดีงาม