การเตรียมของใส่บาตร : หน้า 84/112

กระทั่งข้าวปลาอาหารทีเดียว ตอน ที่สำคัญที่สุด การลุกขึ้นเตรียมของใส่บาตร ทำให้มีโอกาสได้สูดอากาศสดชื่นได้เต็มปอด สุขภาพ จะได้แข็งแรง และการที่เราได้เตรียมตัวเตรียมใจ จะ ให้สดใสสดชื่นเพื่อประกอบกิจอันงามแต่เช้า ทำให้เรามีอารมณ์ที่สดชื่นใบหน้างดงามยิ้มแย้มแจ่มใส ใจคอสบายไปตลอดทั้งวัน เพราะมั่นใจเสียแล้วว่า วันนี้ ฉันได้ทำความดีแล้ว * แล้วก็ได้เวลาวกกลับเข้าหาหัวเรื่องเสียที..ว่า เตรียมของใส่บาตรนั้นน่ะ...เป็นอย่างไร - คนโบราณจะใส่ใจ ให้ความเอาใจใส่กับ การตระเตรียมข้าวของ อาหารหวานคาวสำหรับ ตักบาตรมาก ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของรสชาติอาหาร ขนม ผลไม้ และการบรรจุใส่ในภาชนะ เพราะจะ ต้องคำนึงถึงเรื่องสำคัญสองประการคือ ไม่เป็น ภาระ ลำบากแก่พระภิกษุ และดูประณีต เหมาะ สมสำหรับอาหารแต่ละชนิด แต่จะเป็นเรื่องง่าย สำหรับพระที่มีลูกศิษย์มาด้วย เพราะเด็กคนนั้นจะ ทำหน้าที่ถือไปเอง เพียงแต่จะต้องดูให้ไม่เป็นการ ลำบากเกินไปเท่านั้น ซึ่งบางบ้านก็ตัดความให้ง่ายเข้า ด้วยการตักบาตรส่วนหนึ่ง แต่เพียงเล็กน้อย โดย นำอีกส่วนหนึ่งใส่ปิ่นโต หรือภาชนะใด ๆ ให้เด็ก ในบ้านตามไปที่วัดอีกส่วนหนึ่งต่างหาก ซึ่งเด็กคนนั้น ก็จะไปถ่ายใส่ภาชนะที่วัด และล้างภาชนะที่ใส่ไป กลับมาเอง โดยมิให้เป็นภาระแก่ทางวัด ( ถุงพลาสติก เป็นการบรรจุที่ง่ายดายที่สุด สําหรับทุกวันนี้ แม้จะดูแล้วไม่ประณีตเท่าใดนัก แต่หลายคนก็ปฏิเสธไม่ได้ เพราะไม่สามารถจัดหา เวลาสำหรับตระเตรียมอุปกรณ์ได้ดีไปกว่านี้ ถึงกระนั้นก็น่าจะลองศึกษาดูมิใช่หรือ ว่า คนโบราณ หรือวิธีการตระเตรียมห่อหุ้มอาหารที่ดี และประณีตนั้นทำอย่างไร เผื่อวันไหนพอเจียดเวลาได้ จะได้ทำให้ลูกหลานในบ้านได้เห็นเป็นตัวอย่าง เป็น ของขวัญให้กับชีวิตที่มีแต่ความรีบเร่ง และกร้าว กระด้างเช่นทุกวันนี้ ใบตองสด คืออุปกรณ์สำคัญที่สุดสำหรับ การบรรจุอาหาร เพราะสามารถใช้ได้ทั้งของแห้ง และ ของที่มีน้ำเล็กน้อย (ภาษาโบราณว่า น้ำขลุกขลิก) ไม่ว่าจะเป็นของคาว หรือว่าของหวาน เนื่องจาก สามารถนำมาเย็บให้เป็นกระทงสี่มุม หรือหกมุมก็ได้ นำมาเขียนให้ป้อมสั้นสำหรับห่อที่กว้างและเตี้ย หรือ เจียนให้ยาวเรียวเพื่อห่อที่แคบและสูง เรียกว่าได้ ทั้งนั้น และที่เป็นกระทงนั้น บางบ้านนิยมที่จะเจียน ใบตองกลมกว้างกว่าขอบกระทงเล็กน้อย เพื่อปิด อาหารกันหกโดยไม้กลัดเล็ก ๆ รอบ ๆ อีกชั้น 1 ใบตองนั้น มักจะหากันได้ในบ้าน เพราะ คนโบราณนิยมปลูกต้นกล้วยไว้ในบ้านเพื่อทานผล และใช้ใบ แต่ตองที่นิยมใช้กันมาก คือตองตานี ที่เด็ก ๆ เชื่อว่าผีดุ (คงจะถูกหลอกไว้ก่อน เพราะ ผู้ใหญ่เกรงว่าเด็กจะไปหักเอามาเล่นขายของหรือทำม้า ทำปืนก้านกล้วยเล่นหมด) ไว้ก่อน สมัยนี้ ถ้าไม่มีในบ้านก็คงต้องเตรียมซื้อหา การเตรียมตอง มักทำกันล่วงหน้าตั้งแต่ ตอนกลางคืน คือตัดมาแล้วเช็ด ฉีก เจียน ให้เป็น ที่เรียบร้อย ที่เป็นกระทงมักจะเย็บเอาไว้เลย แล้ว ช้อนวางเรียงไว้ในถาด ใช้ผ้าสะอาดชุบนํ้าบิด หมาด ๆ (พอชื้น) ปิดคลุมไว้กันไม่ให้เหี่ยว และ ๔๒ ก ล ย า ณ ม ต ร