ประวัติศาสตร์ชาวพุทธในอุซเบกิสถาน : หน้า 136/202

เศียรของเจ้าชายกุษาณ พบที่วัดศีลเวอร์ชินที่ปา พระพักตร์คล้ายพระพุทธรูป แต่เท่าที่เขามาเห็นด้วยตานี้ เขาก็รู้ว่าพระพุทธศาสนา คือสิ่งที่ยึดเหนี่ยวจิตใจ ของชาวเอเชียกลางมานับพันๆ ปี เขาดีใจที่รู้ว่าเมืองเตอร์เมซที่เพิ่งฉลองครบ รอบอายุเมือง เอ,๕๐๐ ปีเมื่อเดือนธันวาคมปีที่แล้ว กำลังจะเปิดหลักสูตรสอน ประวิติศาสตร์ชาวพุทธให้เด็กๆ ชาวอุซเบกิสถานได้รู้จักบรรพบุรุษของตนเอง ก่อนหน้าลูกหลานจะเปลี่ยนมานับถือศาสนาอิสลาม แสงสว่างแห่งพระธรรมจะได้ฉายแสงขึ้นมาอีกครั้งหนึ่ง เหมือนในอดีตระหว่าง พ.ศ.๑๑๗๒-๑๑๘๘ เมื่อพระส่วนจังเดินทาง แสวงบุญจากจีนไปอินเดียพบดินแดนที่อุดมสมบูรณ์น่าตื่นตาตื่นใจ แล้วเขียน เรื่องราว จนคนในสมัยเดียวกันอ่านแล้วประทับใจอยากมาเอเชียกลางบ้าง พระช่วนจังเดินทางมาถึงประเทศชอกดา เมืองหลวงชื่อสะมาคันด์และเมือง เตอร์เมซ ซึ่งมีกำแพงล้อมเมือง ภายในเมืองเตอร์เมฆมีวัด ๑๒ แห่งและ พระภิกษุสงฆ์กว่าพันรูป มีกองคาราวานขนส่งสินค้ามาขาย จากส่วนต่างๆ ของโลก ทุกสิ่งและทุกหนทุกแห่งเป็นเครื่องหมายของความมั่งคั่ง ท่านเล่าว่า วัดพุทธศาสนาในอุซเบกิสถานมีวัดคาราที่ปา วัดฟายาซที่ปา และวัดดัลเวอร์ชิ นทีปา พระพุทธรูปหงซูมาลา เป็นซากสถูปที่ใหญ่ที่สุดและสิ่งก่อสร้างที่เก่าแก่ ที่สุดในอุซเบกิสถาน ภาพฝาผนัง ไหเก็บคัมภีร์จารึกด้วยตัวอักษรพราหมี ปัญจาบ ขโรษฏิ และตัวอักษรบากเตรียรวมทั้งพระบรมธาตุของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ขอบฟ้าสว่างด้วยรัศมีของพระอาทิตย์ ที่สองเหนือแผ่นดินเอเชีย กลางเหมือนเมื่อพันกว่าปีมาแล้ว เลนอยากจะเข้าใจความรู้สึกของพระซ่วนจังว่า ถ้าท่านมายืนมองดูซากปรักหักพัง ของสิ่งที่เคยงดงามจมกองฝนและดิน มีคน หลายชาติหลายภาษากำลังขุดคุ้ยค้นหาสิ่งต่างๆ อยู่ในขณะนี้ ท่านจะรู้สึกอย่างไร? ก่อนกลับลอนดอน เปโตรวิชบอกเลนที่สนามบินเมืองทัชเคนท์ว่า “ผม รู้ว่าคนอุซเบ็คจ จะไม่ยอมให้ใครมาทำลายพระพุทธรูปอย่างหน้าผาบามิยัน เป็นอันขาด !” ทานบดีวัดศีลเวอร์ชินทีปา ๑๓๖ กัดสาณมิตร เป็นขุนนางกุษาณ มนาคม พ.ศ. ๒๕๕๕ เรืองและภาพจาก “Xบร30 6)(วเe : 16 ^3)657 0 ลูก /ก!เฤษ© 0.7|||231เบิก", 54/7’47, ปวนวักเ 01 1176 403(16171y 01 4เ1501 บ!!&&k sเลก, อรแ^©ก!. 0©!อช, ผ07©CT, อ606me, 1999, ญว. 8-10 ^321) XXชปปll367, “713065 0เ ธบปปาเรต 7 0©ก1โ3, 4513," 54/747, ปอบรักลเ 01 แา& 40ลป6. 014515 01 บ!!!)6(151ลก, "สระ ©ก!, 2/99,P (ว. 3 - 4. แว://n©พร.(ซอ.00)/ก©ผร/7164X7KR 70.!! เ มาแวะ©กฐแรา..ารแ31. โ!/๓© !!!!ต©5/1©31.85 ว?เกป©x=51138(^396=6 !!!(วะ//www.7303ก2©!0[ว.11 โร/บ2ช© ปร!3ก/บ2ช002.3รว