ข้อความต้นฉบับในหน้า
ทางแห่งความดี วศิน อินทสระ
คนพาลแม้เห็นผู้อื่น
ทำบุญก็ยังเดือดร้อน
สมัยหนึ่ง พระศาสดาเสด็จ
ประทับอยู่ที่เขตวนาราม เมืองสาวัตถี
พระเจ้าปเสนทิโกศล ทูลอาราธนา
พระศาสดาพร้อมด้วยภิกษุสงฆ์ แล้ว
ถวายอาคันตุกท่านอย่างประณีต ทรง
ประกาศให้ชาวนครมาดูทานของพระองค์
วันรุ่งขึ้น ชาวนครทูลอาราธนา
พระศาสดาและภิกษุสงฆ์ไปเสวยและ
ฉันอาหารของพวกตน แล้วทูลให้พระราชา
เสด็จไปทอดพระเนตรทานของตน
พระราชาทอดพระเนตรเห็นทาน
อันมโหฬารของชาวนครแล้ว ทรงถวาย
ทานอีก ทำให้ยิ่งกว่าที่ชาวนครทำ
ชาวเมืองก็ไม่ยอมแพ้ รวมกำลังกันถวาย
ทานให้ยิ่งกว่าที่พระราชาถวาย
รวมความว่าทำบุญแข่งกัน
ในที่สุดพระราชาสู้ไม่ได้ เพราะ
ประชาชนมีมากด้วยกัน จึงบรรทมเป็น
ทุกข์อยู่ พลางทรงดำริว่า ทำอย่างไร
จึงจะถวายทานให้ชนะชาวนครได้
พระนางมัลลิกาอัครมเหสีเสด็จเข้าเฝ้า
ทรงทราบถึงความโทมนัสของพระราชา
๓๒
แล้วทูลอาสาจะจัดทานถวายเอง และจะ
ให้ชนะชาวนครให้ได้
พระนางขอให้พระราชารับสั่งให้
คนจัดดังต่อไปนี้
ให้ทำมณฑปสำหรับภิกษุ ๕๐๐
รูป ภายในวงเวียน มณฑปนั้นทำด้วย
ไม้สาละและไม้ขานาง ภิกษุที่เกินจำนวน
๕๐๐ นั่งนอกวงเวียน ให้ทำเศวตฉัตร
๕๐๐ คัน จัดหาช้าง ๕๐๐ เชือก สําหรับ
ถือเศวตฉัตรกั้นภิกษุ ๕๐๐ รูปเหล่านั้น
ขอให้ท่าเรือทองคำ 6 ล่า หรือ ๑๐ ล่า
ไว้กลางมณฑป ให้เจ้าหญิงองค์หนึ่ง ๆ
นั่งบดของหอมอยู่ระหว่างภิกษุทุก ๆ
รูป (คือเจ้าหญิงองค์หนึ่งต่อภิกษุสองรูป)
และเจ้าหญิงองค์หนึ่ง ๆ ยืนพัดภิกษุ ๒
รูป เจ้าหญิงนอกนี้มีหน้าที่นำของหอม
ที่บดแล้วมาใส่ในเรือ
ให้จัดเจ้าหญิงเป็นพวก ๆ บางพวก
ถือ ดอกบัวเขียว ไปเคล้าของหอมที่
ใส่ไว้ในเรือทองคำ แล้วนำไปถวายภิกษุ
ให้ภิกษุรับเอาไออบ
เรื่องที่จัดเจ้าหญิงให้มาร่วมในการ
ถวายทานนี้ ก็ด้วยทรงดำริว่า ชาวนคร
ไม่มีเจ้าหญิงเป็นเครื่องประกอบในทาน
เป็นอันได้ชนะชาวนครไปได้เรื่องหนึ่ง
เศวตฉัตรของชาวนครก็ไม่มี ช้างจำนวน
มากเช่นนั้นก็ไม่มี
พระราชารับสั่งให้ทำตามที่พระ
นางมัลลิกาทรงแนะน่า
ปัญหามาติดอยู่ที่เรื่องช้าง คือช้าง
ไม่พอ ความจริงพระราชามีช้างเป็น
จํานวนพัน แต่ช้างที่เชียงพอจะนำมาถือ
เศวตฉัตรได้มีเพียง ๔๙๙ เชือก ขาดไป
เชือกหนึ่ง นอกจาก ๔๙๙ เชือกแล้ว
เป็นช้างดุร้ายทั้งนั้น
พระราชาทรงปรึกษาพระนาง
มัลลิกาเกี่ยวกับเรื่องนี้ พระนางมัลลิกา
ถวายความเห็นว่า ขอให้เอาช้างเชือก
ที่ดุร้ายนั้นถือเศวตฉัตรให้พระคุณเจ้า
องคุลิมาล
พระราชารับสั่งให้ราชบุรุษท
เช่นนั้น เมื่อช้างที่ดุร้ายเข้าใกล้พระอง
คุลิมาล มันสอดหางเข้าไปในระหว่าง
ขาของมัน ปรบหูทั้งสองยืนหลับตานิ่งอยู่
มหาชนต่าง ๆ มองดูช้างดุที่ยืน
หลับตาอยู่ใกล้พระเถระ
และชมว่า
กัลยาณมิตร/ตุลาคม ๒๕๐๐
Kalyanamitra.org