ความสำคัญของดนตรีและการสร้างสรรค์ : หน้า 67/118

มาคราใดก็ตาม ดวงใจของเราย่อมน้อม ระลึกนึกถึง องค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ผู้ทรงพระคุณอันประเสริฐต่อมวลมนุษย ชาติ นึกถึงธรรมอันวิเศษที่พระองค์ทรง ค้นพบ ธรรมะที่ทำให้หลุดพ้นจากห้วง วัฏสงสาร นึกถึงพระสงฆ์ผู้ประพฤติปฏิ บัติดีแล้ว ผู้สืบทอดพระพุทธศาสนา ยัง โลกนี้ให้สว่างไสวด้วยแสงธรรม ทำให้ เกิดความองอาจกล้าหาญ กล้าที่จะทำ ความดี ทั้งต่อหน้าและลับหลัง ละอาย เกรงกลัวต่อบาป ไม่กล้าก้าวเดินสู่ถนนสี ดำแห่งความชั่วช้าทั้งหลาย เพราะฉะนั้น การที่หม่อมหลวง อัศนี ปราโมช ผู้ดำรงตำแหน่งองคมนตรี อันทรงเกียรติ ได้แต่งทำนองเพลง สรรเสริญพระรัตนตรัย หรือเพลงสร้าง สรรค์ต่าง ๆ นับว่า ได้ใช้เสียงดนตรี เป็นบันไดอารมณ์ นำใจมนุษย์หันเข้าสู่ เส้นทางสันติภาพ เสรีภาพ ดินแดนแห่ง ไม่เคยได้จดจำและไม่ได้ขึ้นอยู่กับอารมณ์ มันเป็นเทคนิคเสียมากกว่า” มิใช่จะเชี่ยวชาญในการแต่งเพลง เท่านั้น แต่ความถนัดพิเศษของท่าน ในการ เดี่ยวไวโอลิน ก็ยังเยี่ยมอีกด้วย เพราะได้รับมรดกมาจากคุณพ่อ ท่านได้ เล่าว่า “การแต่งเพลงนั้น ไม่ได้ขึ้นอยู่กับ ว่าเราเล่นเครื่องอะไร เพราะเวลาผมคิด ผมเทียบกับเสียงโน้ตดนตรี สำหรับเรื่อง ไวโอลินก็ไม่ได้เรียนมาจากสถาบันไหน อาศัยว่าเล่นบ่อย ๆ และเล่นมามาก ตั้งแต่ ตอนที่อยู่เมืองนอก และเล่นมาตั้งแต่เด็ก เพราะคุณพ่อ (หม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช) ได้ไปเป็นเอกอัครราชทูตที่ อเมริกา คุณพ่อท่านรักดนตรีมาตั้งแต่ ไหนแต่ไรแล้ว และท่านก็เล่นไวโอลิน มาตั้งแต่สมัยเป็นนักเรียน ช่วงสมัย สงครามโลกครั้งที่สอง พวกเสรีไทยมา สันติสุขภายในใจ เป็นเส้นทางที่ทุกคน ชุมนุมกันที่บ้านบ่อย ๆ ท่านเล่นให้ฟัง ดิ้นรนแสวงหา แต่น้อยคนนักจะพบ เส้นทางนี้ อย่างแท้จริง เราลองมาฟังความคิดเห็นในเรื่อง การบริหาร การปกครองและวิถีชีวิตของ องคมนตรีผู้มีดนตรีในชีวิต มีความสุน ทรีย์ในอารมณ์ ท่านใช้เวลาหรือบรรยากาศใน ช่วงไหนแต่งเพลงสร้างสรรค์ “เรื่องเวลานั้น บอกไม่ค่อยถูก หรอก เพราะผมไม่ได้เป็นเจ้าของเวลา ร้อยเปอร์เซ็นต์ คือ ว่างก็แต่ง ส่วนใหญ่ เป็นเวลาช่วงเสาร์-อาทิตย์ เรื่องของ เพลงนี้ ถ้าความคิดแล่นไหล ก็ไปได้เรื่อย แต่เวลาไม่เดินไม่ลื่นไหล มันก็ติดแหงก อยู่นั่นแหละ แต่เวลาเดินขึ้นมา สองยาม ตีหนึ่งก็ต้องแต่ง ถามว่า ใช้เวลาแต่งใน แต่ละเพลงเท่าไร ตอบยากมาก เพราะว่า กัลยาณมิตร/ตุลาคม ๒๕๓๐ ผมนั่งฟังอยู่ด้วยก็เลยชอบ ผมเล่นตอน แรกอายุประมาณแปดขวบ...” ในความคิดของท่าน เพลงสร้าง สรรค์ควรมีลักษณะอย่างไร “ก็มีหลายรูปแบบครับ แล้วแต่ ใครถนัด สำหรับในสไตล์ของผมก็มีคน ที่เคยถามว่า เพลงของผมนี่ เป็นดนตรี ฝรั่งหรือดนตรีไทย ผมตอบไม่ถูกหรอก เพราะว่าเราใช้เครื่องฝรั่ง เพลงฝรั่ง แต่ ว่าในความรู้สึกมันมีความเป็นแบบไทย ๆ บ้าง ถามว่า เป็นไทยหรือเทศ ผมตอบ ไม่ค่อยถูก เหมือนพวกเราเวลานี้เป็นคน ไทย แต่ใช้รถยนต์ญี่ปุ่น ใช้ตู้เย็นญี่ปุ่น แต่งตัวแบบฝรั่งผสมกันไปหมด แล้วอะไร คือความเป็นไทย มันก็พูดยาก แต่ถ้าพูด ถึงความรู้สึกในใจนี่ก็รู้ว่าผสมบ้าง เพราะ เรารับอารยธรรมตะวันตกเข้ามาทุกคน จะมากหรือน้อยแล้วแต่รูปแบบ ตัวเรา เองสิไม่ค่อยทราบ” ท่านคิดว่า ดนตรีสร้างสรรค์มี อิทธิพลต่อจิตใจมนุษย์ อย่างไร บ้าง “ผมว่า เป็นเครื่องช่วยชุบจิตใจ เพราะเป็นเรื่องละเอียดอ่อน คงช่วยปรับ ปรุงจิตใจให้สูงขึ้น ให้ดีขึ้น สะอาดขึ้นได้ ก็แบบทำนองเดียวกับศิลปะทุกอย่าง นั่นแหละ ผมเห็นว่า ดนตรีไม่น่าจะมี ปัญหาอะไร กรณีเรื่องดนตรีสากลก็ เคยมีคนถามผมว่า ทำไมไม่สนับสนุน ดนตรีไทย ผมบอกว่าง่ายนิดเดียว เพราะ ว่า แบคกราวน์ของผมมาจากฝรั่ง รับ ทางด้านนี้มาตั้งแต่สมัยเด็ก ๆ ไม่ใช่ผม ไม่เห็นว่าของเราไม่สำคัญ บางคนบอก ว่า ตอนนี้บ้านเมืองของเราต้องการพัฒนา ทางอุตสาหกรรมและเศรษฐกิจ สำหรับ ผมเห็นว่า ทางด้านศิลปะก็มีความ สําคัญ ยิ่งในทางเศรษฐกิจเราทรุดตัว ทางศิลปะยิ่งมีความสำคัญยิ่งขึ้น เพราะว่า บ้านเมืองจะเจริญหรือไม่ นั้นอยู่ที่คน ไม่ใช่วัตถุ” ในความคิดเห็นของท่าน วงการ เพลงดนตรีสากลที่เล่นโดยคน ไทย ได้วิวัฒนาการไปอย่างไร บ้าง “สมัยก่อน ยุคคุณเอื้อ สุนทรสนาน ๖๕ Kalyanamitra.org