ข้อความต้นฉบับในหน้า
เสด็จสู่แคว้นกุรุ ณ ที่นั้นมีหมู่บ้านพราหมณ์
อยู่แห่งหนึ่ง พราหมณ์นายบ้านมีธิดา
สาวทรงสิริโสภาคยิ่งนัก นามว่า มาคัน
ทิยา ความงามแห่งนางระบือไปทั่ว
ชายหนุ่มผู้มั่งคั่งต่างเดินทางโดยเกวียน
บ้าง โดยรถม้าบ้าง มาสู่คันทิยคามนี้
เพื่อทัศนามาคันทิยานารี บางคนก็แต่ง
ผู้ใหญ่มาสู่ขอ แต่พราหมณ์ผู้บิดา
ยังมองไม่เห็นใครเหมาะสมแก่ธิดาของตน
จึงยังไม่ยอมยกให้ใคร มาคันทิยาเป็น
ที่กล่าวขวัญถึงแห่งปวงชนชาวกุรุอย่าง
แพร่หลาย จนเมื่อธิดาของสกุลใดเกิด
ใหม่ผู้เฒ่าผู้แก่มักจะให้พรว่า ขอให้สวย
เหมือนมาคันทิยา"
ความงามนั่นเองอีกด้วย
“พระศาสดาเสด็จไปถึงบ้าน
มาคันทิยพราหมณ์ในเช้าวันหนึ่ง ขณะ
ที่เขาบูชาไฟอยู่ที่ประตูบ้าน เมื่อได้
ทัศนาเห็นพระศาสดาแล้ว พราหมณ์ก็
ตะลึงในความงามแห่งพระองค์ถึงแก่
อุทานออกมาว่า “ชายผู้นี้งามจริงหนอ”
เขาเข้าไปหาพระตถาคตเจ้าแล้วกล่าวว่า
“สมณะ ข้าพเจ้ามองหาชายอัน
จะคู่ควรแก่บุตรีของข้าพเจ้ามาเป็นเวลา
นานแล้ว แต่จะหาใครงามคู่ควรแก่
บุตรีของข้าพเจ้าเสมอท่านได้ไม่ ขอท่าน
โปรดยืนอยู่ตรงนี้สักครู่หนึ่ง แล้วข้าพเจ้า
จะนำบุตรีมามอบให้ท่าน
ความงามกับอันตรายนั้นมัก
จะมาด้วยกันเสมอ ที่ใด
มีความงาม ที่นั้นย่อมมี
อันตรายแอบแฝงซ่อนเร้น
อยู่ด้วย จะมากหรือน้อย
แล้วแต่ขนาดแห่งความงาม
นน
“ดูก่อนอาคันตุกะ แต่ท่านต้อง
ระลึกไว้อย่างหนึ่งว่า ความงามกับ
อันตรายนั้นมักจะมาด้วยกันเสมอ
ที่ใดมีความงาม ที่นั้นย่อมมีอันตราย
แอบแฝงซ่อนเร้นอยู่ด้วย จะมากหรือ
น้อยแล้วแต่ขนาดแห่งความงามนั้น และ
พระศาสดาแสดงอาการดุษณีภาพ
ทรงเหยียบรอยพระบาทให้ปรากฏไว้
ด้วยแรงอธิษฐานอันสำเร็จมาจากพระ
บารมีแต่ปางบรรพ์ แล้วเสด็จหลีกไปประ
ทับ ณ ใต้ต้นไม้เงาครึ้มต้นหนึ่ง
พราหมณ์แจ้งข่าวแก่พราหมณี
มีอยู่บ่อยครั้งที่เป็นอันตรายไม่เพียงแต่ผู้ และให้ตกแต่งลูกสาวให้สวยงาม เพื่อนำ
เข้าไปเกี่ยวข้องเท่านั้น แต่แก่เจ้าของ
๘๐
ไปมอบให้ชายผู้หนึ่งอันตนเห็นว่าคู่ควร
กัน แล้วพากันออกจากเรือน เมื่อไม่เห็น
พระตถาคต ณ ที่เดิมพราหมณ์ก็ประ
หลาดใจ บังเอิญพราหมณีได้เหลือบเห็น
รอยเท้าที่พระพุทธองค์ทรงเหยียบไว้
จึงกล่าวกับพราหมณ์ผู้สามีว่า อย่าติด
ตามมหาบุรุษผู้นี้เลย ผู้มีรอยเท้าอย่างนี้
เป็นผู้สละแล้วซึ่งโลกียารมณ์ทั้งปวง
พราหมณ์เอย! อันบุคคลผู้เจ้าราคะนั้น
กัลยาณมิตร/ตุลาคม ๒๕๓๐
Kalyanamitra.org