คุณธรรมและความหวาดกลัว : หน้า 58/118

โณโหติ ปะรัง วิเหฐะยันโต - บรรพชิต ผู้ฆ่าสัตว์อื่นเบียดเบียนสัตว์อื่นไม่ชื่อ ว่าสมณะเลย” นี่แหละคือ คุณธรรม ที่ป้องกันแก้ไขความหวาดกลัวอันเกิด จากการกลั่นแกล้งเบียดเบียน พระสัมมา สัมพุทธเจ้าทรงเรียกว่า “อวิหิงสา” คือ ความไม่ชอบกลั่นแกล้งใคร มีการ เอาใจเขามาใส่ใจเรา แต่แน่นอนครับ ขณะนี้เรายังฝึกสมาธิมาน้อย ใจเรามี รูปร่างหน้าตาเป็นอย่างไรเราก็มองไม่เห็น ใจคนอื่นเขาเป็นอย่างไรเราก็มองไม่เห็น เพราะฉะนั้นจะให้เอาใจเขามาใส่ใจเรา หรือเอาใจเราไปใส่ใจเขาก็ค่อนข้างยาก มีอยู่ทางเดียวคือตั้งใจทำภาวนามาก ๆ ให้เห็นใจตัวเองให้ได้ก่อน พอเห็นใจ ตัวเองได้แล้ว จึงค่อยเอาใจเขาใส่ใจเรา เอาใจเราใส่ใจเขาได้ “ขันติ” แก้ปัญหา ความเหยาะแหยะ อ่อนแอของผู้ปกครอง ความเหยาะแหยะอ่อนแอของผู้ ปกครองเป็นสิ่งที่ผู้อยู่ใต้บังคับบัญชา กลัวมาก เขาแต่งตั้งให้เรามาเป็นผู้ ปกครอง ก็คือต้องการให้เราเป็นผู้นำ เรามาเป็นผู้นำแล้วแต่ว่าไม่กล้าหาญ ไม่เด็ดขาดในการปกครอง ไม่เด็ดขาด ในการตัดสินใจที่จะพัฒนาหรือไม่พัฒนา อะไร รวมทั้งเมื่อถูกเรื่องนั้นเรื่องนี้มา กระทบก็อดรนทนไม่ได้ ขวัญหนีดีฝ่อ เลยอยู่ไปวันหนึ่ง ๆ โดยไม่ทำอะไรให้ ก้าวหน้า ราวกับจะนอนรอความตาย หรือไม่ก็มัวหลงคำประจบสอพลอของ บริวารรอบข้างทำให้เกิดความผิดพลาด ในการทำงาน สำหรับเรื่องนี้มีกล่าวอยู่แล้วใน การบรรยายเรื่อง “โอวาทปาฏิโมกข์” คือ เมื่อเกิดเป็นคนแล้ว เป็นชาวพุทธ ได้ บรรพชาในพระพุทธศาสนาเป็นพระภิกษุ สามเณรแล้ว ด้วยความเป็นชาวพุทธจะ ต้องมีความทรหดอดทนจะเหยาะแหยะ อ่อนแอไม่ได้ เพราะฉะนั้นคุณธรรมที่ ต้องสร้างขึ้นในตัวเองคือ “ขันติ” “ขันติ” เป็นอย่างไรนั้น ได้กล่าวไว้โดยละเอียด ในการบรรยายเรื่อง “โอวาทปาฏิโมกข์” จึงจะไม่กล่าวถึงในที่นี้อีก “อวิโรธนะ” อยู่บ้านถ้าใครมีพ่อแม่ที่รักลูกไม่ค่อยจะ เท่ากัน ก็อึดอัดขัดข้องมาเยอะ พอมา บวชก็มาเจอเจ้าอาวาส เจอผู้ปกครองที่ ลำเอียงเสียอีก เจอเข้าอย่างนี้ แทนที่ จะบวชอยู่ได้นาน ถากถางทางไปนิพพาน ได้มาก ๆ เปล่าเลย ต้องรีบลาสิกขาไปเสีย เพราะฉะนั้นคุณธรรมที่ผู้ปกครอง หรือเจ้าอาวาสจึงมีคือ “อวิโรธนะ” ความไม่ลำเอียงหรือมีความยุติธรรม เจ้าอาวาสท่านใดเป็นคนมีอคติ มีความ ลำเอียง นั่นก็เท่ากับว่า ปิดหนทางมรรค ผลนิพพานของตนเอง แล้วยังปิดของผู้อื่น อีกด้วย ก็เป็นเรื่องที่ต้องมาสำรวจตรวจ สอบตัวเองกันให้ดีแล้วตั้งใจแก้ไข วิธีที่จะแก้ไขตัวเองไม่ให้ลำ เอียง ก็ไม่มีอะไรดีเกินกว่าการเจริญ ภาวนาเลยครับ ถ้าจะว่ากันไปแล้ว เรื่องการแก้ไขความหวาดกลัวของผู้อยู่ ใต้บังคับบัญชานั้น ก็อยู่ที่ผู้ปกครองเอง พยายามปฏิบัติธรรมให้เคร่งครัด ไม่ใช่ เอาแต่ปริยัติ ภาคปฏิบัติมีความจำเป็น มากสำหรับผู้ที่ทำการปกครองหมู่คณะ ถ้าไม่ปฏิบัติธรรมอย่างเคร่งครัด การ เจริญภาวนาไม่มากไม่ช่ำชองพอ ไม่ทุ่ม ความหวาดกลัว ความ เทอย่างจริงจังแล้วคุณธรรม ๕ ประการที่ กำจัดความหวาดกลัวของผู้ถูกปกครอง นั้นจะปฏิบัติไม่ได้เลย แก้ปัญหา ลำเอียงของผู้ปกครอง สิ่งที่ลูกบ้านกลัวมากที่สุดเลยคือ ความลำเอียงของผู้บังคับบัญชา เมื่อยัง ๕๖ กัลยาณมิตร/ตุลาคม ๒๕๓๐ Kalyanamitra.org