เส้นทางสายไหมและแม่น้ำเหลือง : หน้า 47/124

เลยหวงเหอไปหนึ่งพันลี้ สารคดีพิเศษ อ รายการ "เส้นทางสายไหม” นำเสนอทาง ททบ.๕ ทุกวันพุธเวลา ๒๒.๑๕-๒๒.๓๕ น. โดย PACIFIC INTERCOMMUNICATION CO.,LTD. ากเมืองฉางอานผ่านชนบทไปทางทิศตะวันตก จะได้พบเห็นแม่น้ำเหลืองอัน เป็นลำน้ำที่ทรงพลังยิ่งใหญ่ของจีน ซึ่งทอดตัวข้ามทะเลทรายโกบีที่กว้างใหญ่ สู่ทิศตะวันตก แม่น้ำเหลืองเป็นสายน้ำใหญ่ที่ให้กำเนิดอารยธรรมของจีนโบราณ และเป็น เครื่องหล่อเลี้ยงบ้านเมืองที่สำคัญ ทรายแป้งสีเหลืองอร่ามของท้องทุ่งหลั่งไหลถ่ายเท ลงสู่สายน้ำแล้วพัดพาไป ผู้ใดก็ตามที่เดินทางตามเส้นทางสายไหมแล้ว หามีว่างเว้น ไม่ที่จะต้องข้ามแม่น้ำเหลือง ไม่ ณ แห่งใดก็ต้องแห่งหนึ่ง ที่ริมฝั่งน้ำ จะได้เห็นกังหันน้ำขนาดใหญ่ที่ใช้ทดน้ำสีเหลือง และอุดมสมบูรณ์ ขึ้นมาหล่อเลี้ยงไร่นา กังหันนี้กว้างร่วม ๑๘ เมตร แต่ละอันมีกระบวยวิดน้ำถึง ๖๘ อัน ไม่มีผู้ใดได้เคยทราบว่าใครเป็นผู้คิดค้นกังหันวิดน้ำชนิดนี้ขึ้น แต่มีตำนานอยู่ว่า เมื่อ หลายร้อยปีมาแล้ว เจ้าชายโจวจงเต้า เป็นผู้สนับสนุนให้ใช้เครื่องมือนี้ จึงยังคงเรียก ชื่อมันว่า กังหันโจว อยู่จนบัดนี้ แม่น้ำเหลืองนั้นล้นฝั่งอยู่เสมอ แต่ก็ยังป้อนน้ำให้แก่การชลประทานด้วย ดังนั้น ชาวไร่ชาวนาจึงถือว่าเป็นทั้งมิตรและศัตรู เมืองหลานโจว เป็นเมืองซึ่งอยู่เลียบริมฝั่งแม่น้ำเหลือง เมื่อกาลครั้งหนึ่ง มัน เป็นเพียงเมืองชนบทเล็ก ๆ มีผู้คนอาศัยอยู่ประมาณ ๗ พันคนเท่านั้น เมื่อประเทศ จีนใหม่ได้ถือกำเนิดเกิดขึ้นมาแล้ว จึงได้กลายเป็นเมืองอุตสาหกรรมที่สำคัญเมืองหนึ่ง ทุกวันนี้ ผู้เดินทางต่างก็ไปข้ามแม่น้ำเหลืองกันที่เมืองนี้ แต่ในสมัยของเส้นทาง สายไหมเดิมนั้น เขามักจะข้ามกันตอนเหนือของน้ำขึ้นไป ในประเทศปากีสถาน และแคว้นเตอร์กีสถาน (ปัจจุบันอยู่ระหว่างรัสเซียกับจีน) เป็นดินแดนที่อยู่บน เส้นทางสายไหมระหว่างตะวันออกกับตะวันตก เป็นศูนย์กลางวัฒนธรรมของโลก เป็นดินแดนที่กระแส วัฒนธรรมจากจีน, ไบเซนไทร์, อิสลาม และอินเดีย ได้เข้ามารวมและผสมผสานกัน (ในภาพ) รัชติ- พ (Takhli-Bahi) ในประเทศปากีสถานปัจจุบัน มีซากโบราณสถานทางพุทธศาสนา สมัยคริสต์ศตวรรษที่ • หลงเหลืออยู่ รอบลานกว้างใหญ่มีหมู่สถูปและรูปปั้นตั้งอยู่ ด้านหลังของวัด มีกุฏิพระและอาคาร สังฆกรรม ร่องรอยที่เหลืออยู่เพียงสิ่งเดียวคือ แถวของพระพุทธรูปอันมหึมา โบราณสถานแห่งนี้ได้รับ อิทธิพลจากอารยธรรมกรีก-โรมัน (Greco-Roman) โดยจะเห็นได้จากหัวเสาของอาคาร ซึ่งถอด แบบมาจากศิลปะของโครินเธียน (Corinthian) เมืองสำคัญเมืองหนึ่งของกรีก กัลยาณมิตร ๔๕ Kalyanamitra.org