การศึกษาในสมัยพุทธกาล : หน้า 95/124

พ หาวิชา าราณสีและสาวัตถีเป็นนคร แห่งผู้แสวงบุญ ฉันใด กสิ ลาราชธานีแห่งแคว้นคันธาระ กลางวันต้องทำงาน ส่วนใหญ่นักศึกษา เหตุผล ประเภทหลังนี้เป็นคนรักการศึกษาแต่ ผู้เขียน) ค่อนข้างยากจน แต่ก็มีไม่น้อยเหมือน (เทียบตรรกวิทยาในปัจจุบัน ๑๖. เกตุ-วิชาพูด ๑๗. มันตา วิชามนต์ ๑๔. สัททา-ไวยากรณ์ การใช้ภาษา ก็ฉันนั้น เป็นนครแห่งผู้แสวง กันที่เป็นคนมั่งมี และบางทีเป็นถึงโอรส คลาคล่ำไปด้วยนักศึกษาจาก ของกษัตริย์มหาศาล แต่มาศึกษาแบบ จตุรทิศ ตักสิลาประหนึ่งสระใหญ่ที่มีบัว ไม่เสียค่าเล่าเรียน ทั้งนี้ด้วยประสงค์คือ คือศิลปวิทยา บานสะพรั่งมีเกสรหอมหวน เพื่อกำจัดขัตติยะมานะให้ทนต่อความ จึงสามารถดึงดูดเอาหมู่ภมรคือนักศึกษา ลำบาก และมีโอกาสใกล้ชิดอาจารย์ มี | พุทธวจนะเข้าด้วย ให้หลั่งไหลมาไม่ขาดสาย ส่วนมากเป็น การนวดฟันให้เมื่อท่านเมื่อยขบเป็นต้น นักศึกษาต้องเรียนวิชาการทางศาสนาด้วย อโศกและศีขรินเข้าเป็นนักศึกษา | มิใช่เรียนแต่วิชาการทางโลกอย่างเดียว นักศึกษาจากวรรณะกษัตริย์และวรรณะ มาถึงสมัยพุทธกาลได้เพิ่มวิชา หมายความว่า พราหมณ์ วรรณะกษัตริย์มาศึกษากัน ประเภทไม่ต้องเสียค่าเล่าเรียน ทั้งสองมี นอกจากนี้ยังมีการศึกษาไตรเพทของ มีโอกาสอยู่ใกล้ชิด วิชาที่ศึกษา เป็นศิษย์นั้น อาจารย์สิงหเทวะได้ให้ กันอยู่ในสมัยนั้น โอวาทเป็นครั้งแรกเกี่ยวกับเรื่อง คือศิลปศาสตร์ ๑๘ ศึกษาอันสมบูรณ์” ท่านกล่าวว่า มากที่สุด แม้จะมีอา ความพอใจในวิธีนี้ | พราหมณ์อีกด้วย ทั้งนี้เพื่อการศึกษา จารย์ทิศาปาโมกข์อยู่ ...เรายินดีที่เธอทั้งสอง เพราะรู้สึกสนุกดีและ อันสมบูรณ์ ที่เมืองของตนแล้ว ตั้งใจมา กษา แต่ขอให้ อาจารย์มาก เมื่ออโศกและศีขรินเข้าฝากตัว กษัตริย์แต่โบราณก็ นิยมส่งพระโอรสไป ตั้งใจศีกษาให้สมบูรณ์ เมื่อ “การ สู่สำนักตักศิลา ทั้ง ด้วยจุดประสงค์ ๓ ศึกษาสำเร็จแล้วจะได้เป็น "เรายินดีที่เธอทั้งสองตั้งใจมาศึกษา ประการคือ ๑. พระรา - โอรสจักกำจัดขัตติย มานะเสียได้ ๒. พระราชโอรสคุ้นกับ ความลำาบาก ทน กลาง.... ๆ หรือศึกษาอย่าง บกพร่อง คนมีการศึกษาสมบูรณ์ ไม่ใช่ศึกษาเพียงครึ่ง ๆ เพื่อให้ ต่อความหนาวร้อน หิวกระหาย on. ความรอบรู้ ประพฤติกัน เพื่อพระราชโอรสจักได้ จารีตประเพณีที่โลกเขา นักศึกษามีอยู่ ๒ ประเภทคือ ประเภทที่ต้องเสียค่าเล่าเรียน นักศึกษา ประเภทนี้ไม่ต้องทำงานให้อาจารย์ มี หน้าที่เรียนอย่างเดียว เรียนทั้งกลางวัน และกลางคืน ส่วนนักศึกษาอีกประเภท หนึ่งไม่ต้องเสียค่าเล่าเรียน แต่ต้อง ทํางานให้อาจารย์แทนการเสียค่าเล่าเรียน มีโอกาสเรียนเฉพาะกลางคืนเท่านั้น เครื่องยนต์กลไก ประการคือ 0. ความรู้รอบตัว ๒. สูติ - สัมมติ- ความเข้าใจระเบียบ ศ. สังขยา- วิชาคำานวณ ๔. โยคะหรือ แต่ขอให้ตั้งใจศึกษาให้สมบูรณ์ เมื่อ ศึกษาสำเร็จแล้วจะได้เป็นคนมีการศึกษา สมบูรณ์ ไม่ใช่ศึกษาเพียงครึ่งๆ กลางๆ หรือศึกษาอย่างบกพร่อง "คำว่า การศึกษาสมบูรณ์นั้นเรา มิได้หมายถึงการศึกษาสูงอย่างเดียว แต่หมายถึง ความรู้และความประพฤติดี ยันตรศึกษา การใช้ ต้องควบคู่กันไป คนที่มีความรู้ดี ความ ๕. นิติ-นิติศาสตร์ กฎหมาย 5. วิเสสิกา-พาณิชยศาสตร์ ๗. คันธัพพา-วิชาฟ้อนรำขับร้อง 4. คณิกา-วิชากายบริหาร ๔. ธนุพเพราะวิชายิงธนู ปูรณา-วิชาโบราณคดี ๑๐. ๑๑. ติกิจฉา-วิชาแพทย์ ๑๒. อิติหาสา-วิชากาพย์ ๑๓. โชติ-ดาราศาสตร์ ๑๔. มายา-ตำราพิชัยสงคราม ๑๕. เหตุ-เหตุศาสตร์ วิชาหา รู้ตั้งแต่ขาดความประพฤติดีก็เหมือนไม้ ที่สูง แต่หาใบมิได้ ไม่ร่มเย็น ให้ความ สุขแก่ใครไม่ได้ ส่วนผู้ที่มีความประพฤติดี บมาก แต่ขาดความรู้ เป็นเหมือนไม้ที่มีใบ แต่ต้นเล็กเกินไปเตี้ยเกินไป พอคุ้มครอง รักษาตัวได้ แต่เป็นที่พึ่งอาศัยของใคร ไม่ได้เช่นเดียวกัน” อาจารย์สิงหเทวะได้อ้างถึงพระพุทธ ดำรัสประกอบโอวาทของท่านในตอนนี้ว่า "พระโคตมะ พุทธะ ศาสดาแห่งพระพุทธ ศาสนาได้เคยมีพระดำรัสอันจับใจว่า "ภูเขาศิลาตั้งตระหง่านอยู่ใน กั ล ย า ณ มิตร ๙๓ Kalyanamitra.org