การค้าและการประชุมสินค้านานาชาติ : หน้า 50/124

และนายวานิชมากหน้า ที่มาจากตะวันตกก็มัก จะมาชุมนุมกัน ณ ที่นี้ ในศตวรรษที่ ๗ แห่งคริสตกาล ในระหว่าง สมัยราชวงศ์สุย มีบันทึกไว้ว่า นายวานิชจากไม่ น้อยกว่า ๓๗ ประเทศได้รับเชิญมาที่เมืองนี้ ซึ่ง หากจะเรียกกันตามภาษาปัจจุบันก็คือ การประชุม สินค้านานาชาติ ในระหว่างกึ่งหลังของศตวรรษที่ ๑๓ ใน ระหว่างราชวงศ์หยวนอันสั้นของเผ่ามองโกล มี และ ชาวอิตาเลียนคนสำคัญผู้หนึ่งได้มายังเมืองนี้ อาศัยอยู่ ณ ที่นี้เป็นเวลา ๑ ปี... เขาคือ มาร์โค โปโล มาร์โค โปโล มาจากแคว้นพาเมียร์ ผ่าน ทางฉนวนเหอซี และได้เขียนเรื่องของเมืองนี้ไว้ใน สมุดบันทึกของเขาว่า "จางอี้ เป็นเมืองที่สวยงามและใหญ่โต มี ชาวคริสเตียน และชนมุสลิมอยู่ไม่กี่คน นอกนั้น เป็นชาวพุทธ มีวัดพุทธอยู่หลายวัด และแลเห็น พระพุทธรูปอยู่ทั่วไปทั้งเมือง ในหมู่พระพุทธรูป เหล่านี้มีอยู่มากหลายที่เป็นองค์ขนาดใหญ่ บ้าง ก็ปิดทองทั้งองค์ ซึ่งนับว่าเป็นฝีมือประเสริฐสุดที่ เดียว ที่ใหญ่เป็นพิเศษอยู่องค์หนึ่งนั้นกำลังอยู่ใน ท่านอนตะแคง ซึ่งล้อมรอบไปด้วยองค์เล็ก ๆ มากมายที่กำลังพนมมือสวด มาร์โค โปโล กล่าวถึงพระพุทธรูปปางปริ นิพพาน ซึ่งยังคงอยู่ตราบเท่าทุกวันนี้ พระพุทธ รูปองค์นี้ยาวกว่า ๓๕ เมตร และสร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ.๑๖๕๑ จึงมีอายุกว่า ๒๐๐ ปีแล้ว ตอนที่ มาร์โค โปโล ได้ไปเห็น แม้จะจริงอยู่ที่ว่าชาวจีนเป็นพวกแรกที่เปิด ฉนวนเหอ แต่ก็เพียงควบคุมรักษาที่มั่นและ ตอนสำคัญ ๆ ของเส้นทางเท่านั้น ชนหลายเผ่า ได้สู้รบประจันบานกัน ณ ที่นี้นับแต่สมัยราชวงศ์ ๔๘ กัลยา ณ มิตร